Bilimsel Araştırma Yöntemleri Paradigma Prof. Dr. Mustafa ERG Ü N 1 B İ L İ MSEL ARA Ş TIRMA YÖNTEMLER İ Prof. Dr. Mustafa Ergün AKÜ - E ğ itim Fakültesi ParadigmaProf. Dr. Mustafa ERG Ü N 2 PaRaDiGMa Ar.G ö r.Nuray KurtdedeProf. Dr. Mustafa ERG Ü N 3 PARAD İ GMA Paradigmay , belli bir bilim toplulu ğ una ? ara şt rmalar nda yol g ö steren ve onlar n hayata bak şlar n belirleyen bir pencere olarak tan layabiliriz. Paradigma bir felsefe, bir bak ş a ç s bir ? de ğ erlendirme bi ç imidir. Bir paradigma i ç inde , hem temel ? sorular n hem de cevaplar n ç er ç evesi bellidir.Prof. Dr. Mustafa ERG Ü N 4 Thomas Kuhn paradigma kavram n ? kullanm şt r. Ona g ö re paradigma, bilim toplulu ğ unun ç al ş malar nda ö rnek ald ğ model, yine bilim toplulu ğ unun payla şt ğ b ü t ü n de ğ erler ve al şkanl klard r .Prof. Dr. Mustafa ERG Ü N 5 Thomas Kuhn’a g ö re bilimsel teoriler ? asl nda paradigmalard r. Farkl d ü nya g ö r üş leri ve yerle şik d üşü nce ? kal plar olan paradigmalar birer kar ş la şt rma modelleridir . Bu modelleri olaylarla kar ş la şt rmak i ç in kullan r z. Bu nedenle onlar n do ğ ru ve yanl şl klar ndan s ö z edilemez. Newton’un mekani ğ i, Copernicus’un ? g ü ne ş merkezli sistemi ya da herhangi bir kuram paradigma olabilir.Prof. Dr. Mustafa ERG Ü N 6 Paradigma, olaylarla kar ş la şt r lan ? kuramsal-kavramsal sistemlerdir. Ö rne ğ in, Newtoncu paradigma, iki y ü zy l sonra yerini ba şka kavramsal sisteme, g ö relilik kuram na , terk etmi ştir.Yani Newton mekani ğ i yanl ş oldu ğ u ya da yanl ş land ğ i ç in de ğ il; olaylar a ç klamada yetersiz kald ğ i ç in terk edilmi ş bir paradigmad r. Prof. Dr. Mustafa ERG Ü N 7 Kuhn’a g ö re, paradigmalar k yaslanamaz. ? Çü nk ü farkl kuramlar birbirleriyle k yaslamak i ç in kullan labilecek ve kendileri herhangi bir ö l çü te ba ğ l olmayan nesnel ö l çü tlere ihtiya ç vard r. Kuhn’a g ö re nesnel ve evrensel ö l çü tler yoktur.Prof. Dr. Mustafa ERG Ü N 8 Bilim adamlar n n i ç erisinde ya şad ğ ? kavramsal sistem ye k ü lt ü r onlara neyi ö ğ retmi şse bilim adamlar onu g ö rmektedir.Bu y ü zden iki paradigma farkl boyutlarda ya şar. Paradigma de ğ i şimleriyle bilim ? toplulu ğ unun ya şad ğ d ü nya da de ğ i şir. Bir konuda yap lan ç al şmada ayn olguyu ? en iyi ve en tutarl olarak a ç klayan kuram ö n plana ç kar ve paradigma olu şur.Prof. Dr. Mustafa ERG Ü N 9 Bir kuram n paradigma olarak kabul ? edilmesi i ç in rakiplerinden g üç l ü olmas şartt r. Ö rne ğ in, 18. yy.l n ikinci yar s nda elektrik konusunda ç al şan bir ç ok bilim adam ve kuram vard . Elektrikle ilgili etkileri en iyi a ç klayan kuram Franklin’in ara şt rmalar olmu ştur.Prof. Dr. Mustafa ERG Ü N 10 Yeni paradigma, ortaya ç kt ktan sonra, ? ö nceki paradigmay benimseyen bilim toplulu ğ u taraf ndan tepkiyle kar ş lan r. Bir paradigma hi ç bir zaman kendini ? rakiplerine ikna yoluyla kabul ettiremez. Ge ç erli paradigman n yerini bir di ğ erinin ? almas “ devrim ” dir. Bu bilimsel geli şme s ü recidir.Prof. Dr. Mustafa ERG Ü N 11 Kuhn’a g ö re bilimin i şleyi şi şu şekilde ger ç ekle şmektedir: Bilim ö ncesi d ö nem ? Ola ğ an bilim ? Bunal mlar ? Bilimsel devrim ? Yeni ola ğ an bilim ? Yeni bunal mlar ?Prof. Dr. Mustafa ERG Ü N 12 E ğ itimde de de ğ i şik paradigmalar olabilir; E ğ er idealist g ö r üş e sahipseniz ,her ? insan n zihninde do ğ u ştan bilginin var oldu ğ unu kabul edersiniz. Bu paradigmaya g ö re yapaca ğ m z e ğ itim d ü zenlemeleri farkl d r. Realist g ö r üşü benimserseniz, insan ? zihninin do ğ u ştan bo ş oldu ğ u n u kabul edersiniz ve yapaca ğ n z e ğ itim- ö ğ retim d ü zenlemeleri de ona g ö re olur. Prof. Dr. Mustafa ERG Ü N 13 De ğ i ş ik paradigmalar e ğ itim sistemimizi ? etkiler. Dini konularda a ğ rl kl ö ğ retim y ö ntemi ezber olur. Teknik, fen konular nda uygulama ? a ğ rl ktad r. Bak ş a ç m z ona g ö re de ğ i şir.