1 - Tıbbi Mikrobiyoloji Patojen Mikoz Etkenleri ve Laborotuvar Tanımı Patojen Mikoz Etkenleri ve Laboratuvar tan ı s ı Prof. Dr. A.Nedret KOÇ Erciyes Üniversitesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal ı , KayseriMantar türleri Toprak, su, hava gibi do ğ ada çe ş itli ? ortamlarda biraz organik madde ve nemin oldu ğ u her yerde ya ş ayabilen canl ı lard ı r. Do ğ ada mantarlar ı n 100 bin türü vard ı r. ? Her y ı l yakla ş ı k 1.000-1.500 t ürün daha ? kat ı ld ığı Ke ş fedilmemi ş olanlar ı n say ı s ı n ı n 1-10 milyon ? aras ı nda oldu ğ u tahmin edilmektedir Sadece 500 tanesi insanlar için patojen ? Ço ğ u saprofit olarak bulunmaktad ı r ?Mantarlar ı n yararl ı etkileri Mantarlar besinlerin haz ı rlanmas ı nda ? Ekmek, peynir, bira, ş arap, yap ı m ı nda özel ? mayalar kullan ı lmakta Toprakta saprofitik mantarlar ı n üreti ğ i ? collective gradative enzim organik biyolojik siklusun devam ı için esansiyeldir. Olu ş turdu ğ u, amilaz, selluloz, proteaz ve di ğ er ? enzimler deri ve dokuma sanayide Ürünü olarak limon asidi, glikon asidi, ? ribofilavinT ı pta ilaç sanayisinde Biyolojik aktif componentlerinin önemli ? kayna ğı d ı r. Hallusinojenler, adrenergik alkoloidler, ? vitaminler, antibiyotikler ( Ör: penisilin, sefolosiporinler ? ve griseofulvin), İ mmunosupresif ajanlar, ? Güçlü immunomodülotörler mantarlardan elde ? edilmektedir. Mantarlar ı n tarihi Çok eski zamanlara rastlar ( Pling MS. 23-79) ? depolarda saklanan ta ğı llarda mantarlar ı n üredi ğ ini Baz ı infeksiyon hastal ı klar ı nda mantarlar ı n ? sebep oldu ğ unun bulunmas ı bakterileri izole etmesinden önceye rastlamaktad ı r. T ı bbi Mikoloji bakteriyoloji kadar ? ilerlememi ş tir.   ?Mantarlar Ökaryotik ? Kemoheterotropik organizmalard ı r. ? Hücre duvar ı kitin, sel ülöz, veya her ? ikisinide ihtiva ederler. Bir hücreli veya çok hücrelidir. ? Mantarlar bakterilerden farkl ı olarak ? hücre zarlar ı sterol içerir. Ba ş l ı ca sterolle ergosterol ve zigosteroldür. mantarlarMantarlar morfolojilerine Maya ’ ve ‘K üf ’ olarak ? s ı n ı fland ı r ı labilirlerMayalar: birer birer duran veya sürekli ? olarak birbirlerine yapabilen ve tomurcuklanarak üreyen yuvarlak oval 3- 15 µm çap ı nda tek hücrelerdir.Medikal önemli mayalar: Candida türleri ? Candida albicans ? Candida glabrata ? Candida guilliermodii ? Candida kefyr ? Candida krusei ? Candida lambica ? Candida lipolytica ? Candida lusitaniae ? Candida parapsilosis ? Candida rugosa ? Candida tropicalis ? Candida zeylanoides ? Rhodotorula türleri ? Torulopsis türleri ? Cryptococcus türleri ? Saccharomyces türleri ? Hansenula türleri ? Trichosporon türleri ? Blastoschizomyces türleri ? Malassezia türleri ? Pichia türleri ? Prototheca türleri ?Küfler: Çok hücreli flemantöz yap ı lard ı r. ? Bu flamentlere ‘ Hif ’ ( Hyphae) denir. Bu hiflerin dallanmas ı birbirleriyle birle ş mesiyle meydana gelen dokuya ‘Mi çelyum ’ ( Mycelium) denir. Tal (Thallus) terimi ise bütün mantarlar ı n vucudu için kullan ı l ı r. Monomorfik (tek biçimli ) küfler : Dermotofitler: Epidermophyton türleri (2 ? tür) Epidermophyton ? floccosum Microsporum türleri (18 tür) ? Microsporum audouinii ? Microsporum canis ? Microsporum gypseum ? Microsporum distortum ? Trichophyton türleri (22 tür ) ? Trichophyton consentricum ? Trichophyton ? mentagrophytes Trichophyton rubrum ? Trichophyton schönleinii ? Trichophyton tonsurans ? Trichophyton ? verrucosum Trichophyton violaceum ?Di ğ er monomorfik küfler: Absidia türleri ? Alternaria türleri ? Aspergillus türleri ? Mucor türleri ? Penicillium türleri ? Rhizopus türleri ?dimorfik mantar Birçok medikal önemli olan mantarlar ? her iki morfolojik formun ikisinide olu ş turabilir buna ‘dimorfik mantar ’ denir. Dimorfik (çift biçimli ) küfler: Blastomyces dermatitidis ? Coccidioides immitis ? Histoplasma capsulatum ? Paracoccidioides brasiliensis ? Sporothrix schenckii ? ? Ek formlar ı olu ş turduklar ı nda polimorfik terimi ? kullan ı l ı r. Mantar kolonileri Mantar kolonileri miçelyumlar ı n olup, ? olmamas ı na göre iki türlüdür. Maya kolonisi: Hamur k ı vam ı nda , ? yumu ş akt ı r. Genellikle beyaz, krem renginde baz ı lar ı pembe k ı rm ı z ı renkte koloni olu ş turabilir. Bun lar ı n gerçek miçelyumlar ı yoktur.Bunlardan örnek kolayca al ı n ı r.Küf kolonisi: miçelyumlar ı varl ığı ndan dolay ı ? bunlardan parça kolay al ı nmaz serttir.. Morfolojiyi iyi tan ı mlamak için lam kültürleri yap ı l ı r. Bu kolonilerde hava miçelyumlar ı n ı n s ı kl ığı na ve yüksekli ğ ine göre koloni kadife, pamuk veya yün manzaralar ı nda olabilir. Koloni yüzeyi düz beyinimsi, girintili ç ı k ı nt ı l ı , oluklu, göbekli olabilir.Klinikal s ı n ı fland ı rma Mantar ı n vucuddaki yerle ş ti ğ i yere göre ? s ı n ı fland ı r ı l ı r. Bu da dört gruba ayr ı l ı r. 1-Superficial (Yüzeyel) ? 2-Cutaneous (Deri) ? 3-Subcutaneous (Derialt ı ) ? 4-Sistemik ? a)Primer sistemik ? b)Sekonder sistemik ?Mantarlar Sporlanma ile ço ğ al ı r: E ş eyli (seksuel): ? 1-Askospor: ? 2-Basidiospor: ? 3-Oospor: ? 4-Zygospor: ? e ş eysiz ( Aseksuel) ? sporlar 1-Sporanjiospor: ? 2-Konidiler ?Klamidospor Mantarlar ı n yay ı lmas ı n ı sa ğ lamas ı ? bak ı m ı nda konidilere benzer. Konidi de ğ ildir. ? Bunlar yuvarlak kal ı n duvarl ı içi kesif ? varl ı klard ı r. ara klamidospor ? uç klamidospor ? Aside dirençli boyan ı r. ?Konidiler Yuvarlak oval silindirimsi ş eklinde ? saydam veya koyu renkte, bölmeli veya bölmesiz olabilir. Konidilerin tek hücreli olan ı na ‘mikrokonidi ’ ? ‘makrokonidi ’ ?Candida ve t ı bbi önemi olan mayalarKL İ N İ K GÖRÜNÜMÜ Kandidal infeksiyonlar klinik bulgular ı na ? göre; mukokutanöz ve ? derin yerle ş imli infeksiyonlar ?Kandidalar ı n mukokutanöz infeksiyonlar ı ; pamukçuk, ? özefajit, ? vajinit, ? gastrointestinal sistemi ? tutan lokal infeksiyonlar olabilece ğ i gibi kandidoz sendromu, kronik mukokutanöz ? kandidoz gibi yayg ı n infeksiyon ş eklinde de görülebilir. Sistemik infeksiyon santral sinir sistemini, ? solunum sistemini, ? üriner sistemi, ? kalp ve peritonu tutar. ? Daha nadir olarak artrit, ? osteomyelit, ? kostokondrit, ? myozit, ? karaci ğ er, ? dalak, ? safra kesesi, ? damarlar ı n, ? gözün tutuldu ğ u ? infeksiyonlarda görülürLaboratuvar tan ı Klinik örnekler : Saç, t ı rnak, Deri ? kaz ı nt ı s ı , BOS, balgam, kan, eksuda, idrar, d ı ş k ı , biyopsi örnekleri olabilir. ?1- Direk tan ı : Klinik örnekler; ? %15-20 KOH ile ? incelenmesi Gram boyama ? Laktofenol pamuk ? mavisi ile boyama Calcofluor white boyas ı ? Fluoresan antikor ? tekni ğ i ile boyama Direkt Lateks ? aglütinasyon testÇini mürekkebi boyamas ıGram boyanmas ıCalcofluor white boyas ıFluoresan antikor tekni ğ i ile boyamaAsido-resistan boyamaKültür Sabouraud dextrose agar ( ? Antibiyotikli veya antibiyotiksiz) Mycosel agar ( Klorom ? fenikol ve sikloheksimid içerir) İ nhibitory mold agar ( ? Kloromfenikol içerir) Corn Meal agar (M ı s ı runlu ? agar) lam kültür ve klamidospor olu ş turmada Beyin Kalp İ nfüzyon agar ? ve brothKlamidosporNiger seed besiyeri ? guizotia abyssinica tohumu içermekte ve Crytococcus neoformans ay ı rt eder. Kahverengi pigment olu ş ur. Bu besiyerleri hem 22 ? oC hemde 37 oC deki ı s ı lara konulmal ı d ı r. Mayalar en erken 2-3 günde en geç bir haftada ürer. İ dentifikasyon yöntemleri Sabouraud Dekstroz A gar (SDA) ? daki koloni morfolojisi, M s r unu-Tween 80 agarda ? 25 0 C ’ de 72 saatte mikroskopik morfolojisi, Ü reaz aktivite, ? K arbonhidrat ve nitrat ? asimilasyon testleri gibi B iyokimyasal ö zellikleri ve ? ö nemli karakteristikleri tan mlanm şCandida t ü rleri C. lipolytica ve baz C. krusei su ş lar haricinde ü reaz ? enzimi yoktur C. neoformans kafeik asit i ç eren substrata fenol oksidaz ? enzim aktivitesi g ö stermesi, Rhodotorula t ü rlerinin pigmentli olmas , ? Trichosporon t ü rlerinin artrospor olu ş turmalar ve di ğer ? biyokimyasal testlere g ö reCandida t ü rlerini di ğer mayala r dan ay ran mikroskobik ö zellikleri Tablo 1: Candida t ü rlerini di ğer mayaladan ay ran mikroskobik ö zellikleri (1) Organizma Yala nc hif Ger ç ek hif Blastokonidiy um Artrokonidiy um Anellokonidiy um Klamidos por Askos por B. capitatus x x x   x     C. albicans x x x     x   Candida spp. x x a x       x a Cryptococcu s spp.     x         Geotrichum spp   x   x       Hansenula spp. x a   x       x Rhodotorula spp.     x         Saccharomy ces spp. x a   x       x Trichosporo n spp. x x x x       A: ç e ş itli t ü rlerdeKlinik ö rneklerden izole edilen Candida t ü rlerinin k ü lt ü rel, mikroskobik morfoloji ve biyokimyasal ö zellikleri Tablo 2 . Klinik ö rneklerden izole edilen Candida t ü rlerinin k ü lt ü rel, mikroskobik morfoloji ve biyokimyasal ö zellikleri (1, 3,7-9,11). T Ü RLER 37 º C'de ü re me Pse udo ger ç ek hif Kla mi- dos por Ger m t ü p Ü re az KN O3 Ask o- sp C . albicans + + + + + + + d - + - - - + - + - F F - - F - - - C . catenulata +d + + - + + - - + - - - + - - - d - - - - - - - C . dubliniensis + + + + + + + - + - - - - - - -           - - - C . famata + - - - + + + + d + + + - + + + + d F d - F d - - - - -d C . glabrata + - - - + - - - - - - - - - + - F - - - - - - - C . guilliermondii + + - - + + + - + + + - + + + + F - F F d F - - -d C . kefyr + + - - + - + + + - + d - + d + -d - F - F F d F - - - C . krusei + + - - + - - - - - - - - - - - F - - - - +d - -d C . lambica +d + - - + - - - - - - - + - - - F - - - - - - -d C . lipolytica + + - - + - - - - - - - - - - - - - - - - + - -d C . lusitaniae + + - - + + + - + - + - + - + - F - F - F - - -d C . parapsilosis + + - - + + + - + - - - + - + - F - - - - - - - C . pelliculosa + + - - + + + d - + + + - + - + - F F d F - F - + + C . pintolopestisii + - - - + - - - - - - - - - - - F - - - - - - - C . rugosa + + - - + - - - + - - - + d - - - - - - - - - - - C . tropicalis + + -* - + + + - + - + - + - + - F F F - F - - - AS İ M İ LASYON FERMANTASYON         D M S L G M S İ K R T D D M S L G       C . zeynaloides - + - - + - - - -d - -d - - - + - - - - - - - - - +: olumlu, -: olumsuz, d: de ği ş ken, *: Candida tropicalis nadir olarak klamidospora benzer yap lar olu ş turabilir. D: dekstroz, M:Maltoz,S:sukroz, L: Laktoz, G:Galaktoz, M:Mellebiyoz, S;Sellebiyoz, İ : İ nositol, K:Ksiloz, R:Rafinoz, T:Trehaloz, D:Dulsitol +: olumlu, -: olumsuz, d: de ği ş ken, *: Candida tropicalis nadir olarak klamidospora benzer yap lar olu ş turabilir. D: dekstroz, M:Maltoz,S:sukroz, L: Laktoz, G:Galaktoz, M:Mellebiyoz, S;Sellebiyoz, İ : İ nositol, K:Ksiloz, R:Rafinoz, T:Trehaloz, D:DulsitolSerolojik yöntemler Antikor ara ş t ı r ı lmas ı ( Candida için ? özellikle C. albicans, LA, EIA, Compleman birle ş me testi, İ mmünodifüzyon (ID) testi, İ ndirekt flouresein antikor testi Antijen ara ş t ı rmada: LA test, ? İ mmünodifüzyon (ID) testi, EL İ SA, RIA. direkt flouresein antikor testi testleri yukardaki mantarlara uygulanan testlerdirİ nvaziv kandidozda antikor Antikor aranmas ı tan ı de ğ eri k ı s ı tl ı d ı r ? İ mmun sistemi bask ı lanm ı ş ki ş ide antikor ? olu ş mamas ı Kolonizasyon ve infeksiyon olu ğ unun ? ay ı rt ı lamamas ı Nötralize antikorlar ı n olmas ı ? Dalak ve karaci ğ er hemen uzakla ş t ı rmas ı ? Duyarl ı l ığı dü ş ürmektedir.İ nvaziv kandidozda antikor Mannan antijeninen kar ş ı olu ş an anti- ? mannan antikor özgüllük %94, duyarl ı l ı k %53 ? Antikor ve antijen beraber ? kullan ı ld ığı nda özgüllük %93, duyarl ı l ı k %80 yükseliyor Lopez-Ribot Jl et. Al. FEMS İ mmunol Med Microbiol 2004; 41:187- 196İ nvaziv kandidozda di ğ er antikorlar Enolaz, ? Aspartik proteinaz, ? Metallopeptidaz gibi ? Antijenlere kar ş ı olu ş an antikorlar çal ı ş ı lm ı ş s ı ras ı yla; Duyarl ı l ı k Özgüllük %53, %69, %83 %78,%76,%97İ nvaziv kandidozda antijenemi Is ı ya duyarl ı antijen ? Mannan ? D-arabinitol ? Enolaz ?Candida mannan antijenemi Mannan Candida hücre duvar ı n ı n polisakakarit ? yap ı s ı ndaki komponenti duyarl ı l ığı %23-100, özgüllü ğ ü %92-100, ? ard ı ş ı k örneklerde duyarl ı l ı k artar Mannan antijenemi erken klinik septomlar ve ? Candida n ı n kültürde izolasyonu ile ili ş kilidir İ lk pozitif antijenemi belirledikten sonra % ? 55 ’ inde 4.7 günde ancak kültür pozitif olabiliyor.mannan antijenemi ve antikoru Mannan antijenemi ve buna kar ş ı olu ş an ? antikoru serumda belirlemek duyarl ı l ığı dahada yükseltebilir Lintock LA et.al. Bri J Heamatol 2004; 126:286-297.(1-3)-beta-D-glukan Zygomycetes ve Cryptococcus neoformans ? duvar ı nda di ğ er mantarlardan daha az bulunur Di ğ er mantarlar ı n infeksiyonlar ı nda gösterilir ? % 69 duyarl ı l ı k, özgüllü ğ ü %87, negatif ? pretiktif de ğ er %75 ve pozitif pretiktif de ğ er %83d ı r. Kandidozda %81, aspergillozda %80, ? Fusarium infeksiyonunda %100 pozitif bulunmu ş tur. Lintock LA et.al. Bri J Heamatol 2004; 126:286-297.Antijen ve antikor birlikte çal ı ş ı lmas ı ; Duyarl ı l ığı ve özgüllü ğ ü yükseltilmektedir ? Tek örnek yerine ard ı ş ı k örnek test ? edilemesi önerilmektedir Sonuçlar Klinik ve kültürle mutlak ? do ğ rulanmal ı d ı rKriptokokoz antijenemi Kapsül polisakkarit antijeni ? Latex ve ELISA ? Kriptokokal menenjitte duyarl ı l ığı %95 ? Çini mürekkebi le gösterilmesinin duyarl ı l ığı % ? 40Moleküler tan ı yöntemleri: Direkt tan ı veya identifikasyon için ? Epidemiyolojik çal ı ş malar ? Taksonomik/filogenetik çal ı ş malar ? kullan ı labilir. Nükleik asit proplar kullan ı larak ? kültürden h ı zl ı identifikasyon yap ı labilir PCR kullan ı larak direkt örnekten mantar ı ? saptar ı z Ör: Candida albicansKandidozlarda moleküller çal ı ş ma Klinik örnekten Candida türlerini erken ? ve çabuk saptanmas ı Klinik örnekten veya kültür ortam ı ndan ? cins veya tür düzeyinde tan ı mlama Antifungal duyarl ı l ığı n ve tedavi yan ı t ı n ? ortaya konulmas ı ndaKandidozlarda moleküller çal ı ş ma PCR ile kan kültüründe C. albicans ? belirlemek % 100 duyarl ı l ı k, özgüllü ğ ü %97, tekrarlanabilirlilik %96-99 d ı rAntifungal hassasiyet test: 1-Makrodilüsyon ? yöntemi, 2- Mikrodilüsyon ? yöntemi, 3-Etest yöntemi ?ASPERG İ LLUS TÜRLER İ Aspergillus türleri Hastaneye yat ı p tedavi gerektiren ? sistemik mikozlarda Candida türlerinden sonra s ı kl ı kla izole edilen küf mantar ı d ı r. En s ı kl ı kla kar ş ı m ı za ç ı kan türler: ? Aspergillus fumigatus, ? Aspergillus flavus ? Aspergillus niger ?Mikroskopik özellikleri: septal ı hifa, ayak hücre ? ve burdan ç ı kan konidiofor, konidioforun geni ş lemesiyle olan vesikül ve bunun üzerinde fialid ( sterigma), bunun üzerinde konidiler uzun zincir yapm ı ş ş ekilde dizilirler. fialid tek ve çift s ı ral ı ? ‘ metula ’ ş eklinde olabilir. Mikroskopik özellikleri Baz ı türler içinde spor bulundurmayan ? küresel çe ş itli büyüklükte, kal ı n ve refraktif duvarl ı ş i ş mi ş hifa bulundurur buna ş i ş kin hücre ( Hülle hücreler) denir. Bu hülle hücreler birle ş ir küme halinde toplan ı r buna ‘ Cleistothecia ’ denir. Cleistothecia küresel yap ı dad ı r, içi aski ve askospor ile doludur.TANI: 1-Klinik tan ı ? 2-Laboratuvar tan ı : ?Klinik örnek: Respiratuvar sekresyonlar, deri ve di ğ er kinik ? örnekler. Aspergillus türlerinin klinik örnekten ? izolasyonu her zaman infeksiyonu göstermez. Çünkü do ğ ada yayg ı nd ı r. Bunun için 1- Klinik örne ğ inin direkt mikroskopik incelemesine direkt olarak göstermek 2-Ayn ı ki ş i ve örnekten birkaç kez üretmek ? veya birden fazla organdan al ı nan örnekte üretilmesi gerekmektedir. Ancak immunokompramize konakta tek örnekte üretmek önemli olabilir. ?Direkt inceleme: ? 1- % 20-30 KOH ile ? inceleme 2- Calcofluor white boyama ve KOH ile beraber incelenmesi 3--Gomeri Methamin ? silven (Doku örnekleri içn)Kültür: Bütün rutin besi ? yerinde ürüyebilir. Sabouraud dextrose agar, %4 Malt extrakt agar kullan ı labilir. Yaln ı z sikloheksimid besiyerine kat ı lmamal ı d ı r. 3-4 günde üreyebilir.Seroloji: Antikor belirlemede: ID ( ? İ mmun difüzyon testler), ELISA, RIA, İ ndiret immunfloresan testler Antijen belirlemek: ELISA, RIA, ? İ mmunoblottingAspergillozda antijenimi Galaktomannan antijenemi belirlemede ? serumda ELISA yöntemi kullan ı l ı r % 50-90 duyarl ı l ı k, özgüllü ğ ü ? %81-93 Hastal ığı n erken dönminde ? hatta radyolojik bulgular ş ekillenmeden mümkün olabilir Galaktomannan antijenemi Gerçek pozitiflik ard ı ş ı k al ı nan örneklerle artar. ? Yalanc ı pozitiflik %8 oran ı nda olabilir ? Test için pozitiflik s ı n ı r de ğ eri standart de ğ ildir ? Üretici firma taraf ı ndan >1.5 önerilmektedir. ? 0.5 s ı n ı r olursa duyarl ı l ı k art ığı ileri sürülmektedir.Galaktomannan antijenemi yanl ı ş pozitiflik Sütten zengin diyet al ı m ı ? Piperasilin-tazobaktam gibi mantardan ? üretilen antibiyotikler Di ğ er mantar ve bakteri infeksiyonlar ı ?Beta-glukan ve Galaktamannan her ikisi için duyarl ı l ı k:%87.5, ? özgüllü ğ ü: %89.6, ? pozitif pretiktif de ğ er %70 ? negatif pretiktif de ğ er %96.3d ı r. ? Pazos ve ark. J Clin Microbiol2005; 43:299-3005.Aspergilloz belirlemede moleküler testler PCR amlificasyon ? DNA problar ? PCR-RFLP ? SSCP ? Duyarl ı k 50 alt ı ndad ı rCFU/ml ? BAL örnekte Yalanc ı pozitiflik %6-23 ? Kan ve serum örnekleri daha çok önerilir ? Costa C ve ark. J Clin Microbiol 2002; 40:2224-2227. ?FusariumKlinik Önemi olan Zygomycetes TürleriKlinik örneklerin mikroskobik incelenmesi Balgam, abse, sin üs infeksiyonlar ı nda ? inflamatuvar s ı v ı aspirasyonu, ve genitoüriner ve jinokolojik örneklerden sitolojik preparasyonlarda invaze olmu ş dokudan fungal elemanlar ı göstermek zor olabilir. Mantar elemanlar ı sitolojik örneklerde; ? nadir olabilir ve ? s ı kl ı kla parçalanm ı ş ? hifler örne ğ in bir k ı sm ı nda çok fokal olabilir. ?Klinik örneklerin mikroskobik incelenmesi Geni ş septas ı z hiyalin liflerin olu ş umu karakteristiktir. Septas ı z hiflerin kal ı nl ı klar ı çe ş itli, dallanm ı ş , geni ş a ç ı l ı (45-90 derece ), k ı vr ı k, bükük ‘ bükülmü ş selefont ’ olarak adland ı r ı lm ı ş t ı r.kültürel karakterleri Sabouraud dextrose agar, %4 Malt ? extrakt agar kullan ı labilir. Besiyeri siklohekzimid içermemelidir ?kültürel karakterleri Üremeleri h ı zl ı d ı r ? miçelyel elementler birkaç g ün i çinde (1-7) petrinin içerisini kaplar. Yüksek ariyel ? miçelyumlar ı vard ı r ‘ pamuk ş ekeri ’ . ‘lid lifter ’ ‘kapak kald ı r ı c ı s ı ’ Yükseklik, b üyüme, ? pikmentasyon derecesi türden türe de ğ i ş ir. Zigomyceteslerin t ürlerinin kesin ? identifikasyonu mi çelyumlar ı n ve seksüel veya aseks üel ürünlerin mikroskobik tan ı mlanmas ı ile olmaktad ı r. Sporulasyon karakteri ile morfolojik ? identifikasyon yap ı labilir. İ dentifikasyonDERMATOF İ T İ NFEKS İ YONLARINDA TANI 1- Klinik tan ı ? 2- Laboratuvar tan ı ? Klinik örnekler: Saç, deri kaz ı nt ı s ı , t ı rnak ? 1- Direkt tan ı : ? a- Wood lambas ı ile ( 365 nm uv ı ş ığı alt ı nda ? inceleme) M. canis ve Trichophyton schoenleinii ye ş ilimsi floresan verir. b-Direkt mikroskopi: * %10-30 KOH ile ve /veya ? Laktofenol pamuk mavisi ile * Calcoflour white boyas ı ile floresan mikroskopisinde ? inceleme.Dermatofitlerin morfolojik yap ı lar ı 2- Kültürel tan ı : Izolasyon: Sabouraud dextrose agar ( antibiyotikli ve ? antibiyotiksiz ) ekim, 22 ?Cde 3-4 günde inceleyerek 3- 4 hafta inkübe etmelidir. Tiplendirme (identifikasyon): a-Koloni morfolojisi ? b-Koloni mikroskopisi (Laktofenol pamuk mavisi ile ) ? X100-X400 ’ lük büyütme ile nceleme c- Tiplendirmede kullan ı lan fizyolojik testler: ?Tiplendirmede kullan ı lan fizyolojik testler: 1-In vitro saç ? perforasyon testi: T. mentagrophytes ? test pozitif---- T. rubrum test negatif M. canis test pozitif ---- ? M. equium test negatifTiplendirmede kullan ı lan fizyolojik testler: 2-Üremesi için özel madde gereksinim olmas ı : ? Trichophyton verrucosum kazeinli ? besiyerinde tiamin ve inositol üremeyi art ı r ı r. Trichophyton schoenleinii ve T. ? Consantricum vitaminsiz ürer. 3- Üreyi hidroliz etme ? Trichophyton mentagrophytes test pozitif---- ? Trichophyton rubrum test negatifTiplendirmede kullan ı lan fizyolojik testler: 4-Is ı tolerans ı ? T. mentagrophytes, T. verrucosum, ? T. soudanense 37 ?C de iyi ürer ancak T. terrestre, ? T. schoenleinii, M. ferrugineum iyi üreyemez.Tiplendirmede kullan ı lan fizyolojik testler: 5-Pirinç tanesi üzerinde üreyebilme ? M. audouinii üreyemez veya zay ı f ürer kahverengimsi ? bir renk olu ş turamaz. Özellikle M. Canis ’ ten ve di ğ er türlerden ay ı rmada faydal ı d ı r. 6- Indikatörlü süt glikoz besiyerinde ( BCP-Milk solid- ? glikoz besiyeri)alkali reaksyon gösterilmesi T. mentagrophytes test pozitif---- T. rubrum test ? negatif T. mentagrophytes test pozitif-----M. persicolor ?Dimorfik (çift biçimli ) küfler: Blastomyces ? dermatitidis Coccidioides immitis ? Histoplasma ? capsulatum Paracoccidioides ? brasiliensis Sporothrix schenckii ?Direkt mikroskopik inceleme Direkt klinik örne ğ in ? SF içinde incelenmesi * Calcofluor white ? boyama ile * KOH ile direkt ? inceleme * Calcofluor white ? boyama ve KOH ile beraber incelenmesiDirekt klinik öneklerden yap ı lm ı ş preparatlar ı n fikse ederek incelenmesi Wright e Giemsa boyama ( H. capsulatum ? makrofaj ve monositler içinde özelikle kemik ili ğ i ve buff coat yayma preparatlar) Sitopatoloji ( Papanicolau boyamas ı ) Indirekt ? fluoresent antikor boyama yöntemi H+E, Peryodik asit- Schiff, AS, Gomori ? methamine silver parafin içindeki kemik ili ğ iKültür Miçelyel formdan maya forma dönü ş üm ? incelenir.Ekzoantijenin tan ı mlanmas ıNükleik asid problarDimorfik mantarlar ı n kolonileri4- İ dentifikasyon yöntemleri Mikroskopik inceleme ? Makroskopik koloni ? morfolojisi Dimorfizm ? Üreme h ı z ı ve ı s ı s ı ? Biyokimyasal testler: ? Karbonhidrat asimilasyonlar ı veya fermantasyonlar ı , Üre hidroliz, Nitrat kullan ı m ı , sikloheksimit duyarl ı l ı k, fenol oksidaz üretimi.. vb gibi Antijenlerine göre tan ı m ÖR: ? exoantijen test Nükleik asit hibridizasyon ? testleriHayvan deneyi: Serolojik yöntemler ? Antikor ara ş t ı r ı lmas ı ? Antijen ara ş t ı rmada: ?Deri testleri:Antifungal duyarl ı l ı kNokardia ve Aktinomyces