Petrografi Petrıgrafi Ders Notları 1 PETROGRAFİ FİNALE HAZIRLIK TEKRAR MAĞMATİK KAYAÇLAR : - Alkali feldispat granit - Granit - Granadiyorit - Diyorit - Gabro - Dünit - Bazalt / Olivin Bazalt - Andezit - Dolomit - Aplit - Dolerit -Siyenit Magmatik Kayaç Siniflamasi Asidik Ortaç Bazik Granit Diyorit Gabro Riyolit Andezit Bazalt (Porfirik) Intruzif Ekstruzif Plütonik kayaçlar Volkanik kayaçlar — Alkali feldspat Granit Andezit / Bazalt — Granit — Diyorit —Gabro Alkali Feldspat Granit: 1. Nikol görüntüsü Alkali feldspatlardan Ortoklaz oranı fazladır bu oran % 90 civarındadır özşekilsiz ortoklazlarda prokloizma yoktur yarı öz şekilli görünürler Kuvars oranı %20- %30 arasında değişebilir bu nikolde pürüzsüz bir yüzeye sahiptir Plajiyoklaz oranı %10 civarıdır. 2. Nikol Görüntüsü Ortoklazlar, Kuvarsit ve Plajiyoklazlar 1. dizi girişim rengi gösterir Ortoklazlar zonlu doku gösterir ve kalspad ikizlenmesi vardır çatlaklı Grafik dokuya sahip olabilirler ve en önemlisi kusmalar gösterir. Plajioklazların polisentetik ikizlenme gösterirler. Kuvarstlar dalgalı sönme gösterirler. Granit: 1. Nikol: Ortoklaz oranı ile plajioklaz oranı çok yakındır ortalama %40-65 arasında değişmektedir. Plajioklaz oranı alkali feldispat granit’e göre daha fazla olduğundan plajioklaz fazladır ve polisentetik ikizlenme fazladır. Kuvarst oranı %20-60 arasında değişmektedir Alkali Feldspat-Granit ve Granitin özellikleri: Magmanın derinlerde yavaş soğuması ile oluşmuş iri taneli kayaçlardır Plütonik yani derinlik (instrüzif) kayacıdır. Genellikle sokulum yapan dayklardır. Feldspat ve kuvars içeriğinin yüksek olması MgO ve FeO oranı düşük ve SiO 2 oranı yüksek olmasından dolayı açık renkli felsik bir kayaçtır. Granit asidik bir kayaçtır. Magmanın sokulumları ile derinlerde oluşur. Kesiksiz Reaksiyon serisi olan Plajiyoklazın zonlanması görülebilir. Alkali Feldispat-Granit ve Granitin dokusu : Holokristalin , Faneritik , Tanesel, Plajioklazdan dolayı zonlu doku (eğer varsa), Grannobalstik doku özelliğine sahiptir. Granadiyorit 1.Nikol Plajioklaz oranı %65-90 arasında değişir kuvars oranı %20-60 arasında dır ortoklaz oranı azdır %10-45 arasında değişir. Streckeissen üçgeninde plajioklaz oranı arttıkça mafik mineral oranı artar. 2. Nikol Plajioklazlar polisentetik ikizlenmeyi çok fazla gösterecektir. Ortoklazlar da zonlanmalı veya küçük kusmalar halinde bulunabilir. Granadiyoritin özellikleri: : Magmanın derinlerde yavaş soğuması ile oluşmuş iri taneli kayaçlardır Plütonik yani derinlik (instrüzif) kayacıdır. Granadiyorit derinlik kayacı olması ile birlikde asidiklikle ortaçlık arasındadır. Kesiksiz Reaksiyon serisinin Plajioklazın fazla olması Bowen Reaksiyon serisinin üst kısımlarına denk gelir. Granadiyoritin dokusu: Holokristalin , Faneritik , Tanesel, Plajioklazdan dolayı zonlu doku (eğer varsa), Grannobalstik doku özelliğine sahiptir. Diyorit 1. Nikol Plajioklaz oranı çok fazladır bu oran %90 ve üzeridir ortoklaz azdır kuvars ise %20 arasındadır Diyoritin en belirgin özelliği içinde Mafik mineral olan hornblend olmasıdır. 2. Nikol Plajioklazların oranı fazladır 1. dizi girişim rengi gösterirler. 2. dizi girişim rengi gösterenler hornblenddir. Diyoritin özellikleri: Magmanın derinlerde yavaş soğuması ile oluşmuş iri taneli kayaçlardır Plütonik yani derinlik (instrüzif) kayacıdır.genellikle sokulum yapan dayklardır. Plajioklaz oranı fazladır bundan dolayı da ortaç bir kayaçtır ve mafik oranı biraz daha fazladır granite oranla…Ortaç bir kayaçtır. Diyoritin dokusu: Tanesel doku gösterir, Albit ikizlenmesine sahiptir, Hipokristalin doku gösterir, Faneritik doku gösaterir. Gabro 1. Nikol Plajioklaz oranı çok fazladır bu oran %90 ve üzeridir ortoklaz , kuvars oranı azdır %20 veya yoktur olivin bulunabilir…! 2. Nikol Plajiyoklazların oranı fazladır 1. dizi girişim rengi gösterirler. 2. dizi girişim rengi gösterenler Biyotit dir. Resimde görülen Piroksen 2. dizi girişim gösterdiği halidir. (koyu kahverengi olan). Piroksen gabronun ayırt edici özelliğidir. Gabronun özellikleri: : Magmanın derinlerde yavaş soğuması ile oluşmuş iri taneli kayaçlardır Plütonik yani derinlik (instrüzif) kayacıdır.genellikle sokulum yapan dayklardır. Bazik özellikte mafik bir kayaçtır. Gabronun dokusu: Hipokristalin tanesel doku bazik özelliktedir Bazalt 1. Nikol Hamursu bir dokusu vardır ve arada iri kristaller görülmektedir. Plajioklazlar fazladır kuvars oranı azdır en önemlisi prioksen olmasıdır. 2.Nikol Plajioklazlar ince kristal haldedir büyük kristalli olanlar priksen biyotitdir. Bazaltın özelliği: Magmanın volkanik faliyetlerle yüzeye çıkmasıyla oluşan yüzey (extrüzif) kayacıdır. Hızlı soğuma gerçekleştiği için kristallerin boyutları küçüktür Prioksen bulunması Koyu renkli Mafik özellikde bir kayaçtır. . Feldispat ve kuvars içeriğinin düşük olması MgO ve FeO oranı yüksek ve SiO 2 oranı düşüktür. Bazaltın dokusu: Hipokristalin, Porfirik, Mikrokristalin doku gösterir. Andezit 1.Nikol Hamurumsu bir görüntüsü vardır. Amfibol mineraliyle belirleyicidir plajioklaz oranı fazla kuvars ve alkali feldispat oranı düşüktür. 2. Nikol Ortoklazların kalspat ikizlenmesi görülmektedir amfibol belirgindir Andezitin özellikleri: Magmanın volkanik faliyetlerle yüzeye çıkmasıyla oluşan yüzey (extrüzif) kayacıdır. Andezitik Magmanın kimyasını anlatmada bazaltik magma konsantrasyonu , karışımı ve fraksiyonel kristalleşme gibi komplike olasılıklar önerilir.Volkanik yaylarda Dalma batma zonunda oluşan magma andezitik magmayı meydana getirmek için modifiye olmuştur. Ortaç özelliktedir. Andezitin dokusu: Porfirik doku ve hipokristalen dokuya sahiptir ,mikrokristalen özellikdedir. Gabro ve Bazalt Kristallesmesi Bu asamada eriyik ortamdan uzaklastirilirsa Ultramafikler olusur Mafic Melt ~1,450 o C ~1,400 o ~1,350 o Artik eriyik silisçe zenginlesmistir Ca-Feldispatlar Olivin Olivin Piroksene Olusur Olusur dönüsür ~1,300 o ~1,250 o Gabbro Basalt Kalan Silisyum Ca-Feldispat’in bünyesine girer. Intrüzif Ekstrüzif Soguma: Yavas Hizli Diyorit ve Andezit Kristallesmesi Eger yavasça sogurken yüzeye çikarsa andezitler olusur ~1,400 o C ~1,300 o ~1,200 o Ca Feldispat Olivin Piroksene Ca Feldispat Olusur dönüsür Na absorblar ~1,100 o ~1,000 o Diyorit Andezit Piroksen Amfibole Kalan Silis Intrüzif Ekstrüzif dönüsür Na-Ca Feld. olusturur Yavas soguma Hizli Sogum a Interm ediate Melt Granit ve Riyolit Kristallesmesi Silisik Eriyik ~1,200 o C ~1,100 o ~1,000 o Na-Feldispat Piroksen Piroksen Amfibole olusur ve büyür olusur dönüsür ~900 o ~750 o Granit Riyolit Amfibol Biyotit’e Kalinti Silis Intrüzif Ekstrüzif dönüsür Kuvars olusturur Yavas Soguma Hizli SogumaULTRA MAFİKLER Dünit 1. Nikol Dünit %90 dan fazla olivin içerir ve Olivinlerin en önemli özelliği çatlaksı yapı göstermesidir. 2. Nikol Olivinler ikinci dizi girişim rengi gösterirler. Dünit özellikleri: Dünit ultra mafik özellikde bir kayaçtır ve en önemlisi ofiyolitik dizinin (okyanusal kabuk ve üst manto ara kesiti) en altında bulunan ilksel magmaya yakın bir kayaçtır.Ulaşılamayan magmayı temsil eden örneklerdir. Mafik kayaçların altında yada iç içe bulunabilirler. Gabro ile ultra mafik kayaçların bir arada bulunduğu yerler azdır ve bu iki birim arasında ki zon moho yu temsil eder. Dünit doku: DAMAR KAYAÇLARI Dolerit: 1. Nikol Plajioklaz çubukları vardır 2. Nikol Plajioklaz çubukları fazladır ve damar kayaçlarında kristal dokusu volkanik ve derinlik kayaçlarının arasında yer alır Aplit 1. Nikol Mafik ve Feslik özellikdeki mineraller bir arada bulunabilir 2. Nikol Minerallerin boyutları birbirine eşit büyüklükde ve derinlik ve yüzey kayaçlarının kristal boyutlarının arasındadır. Siyenit: Özellikler