Genel Potasyum POTASYUM F POTASYUM Fİ İZYOLOJ ZYOLOJİ İS Sİ İ ve ve BOZUKLUKLARI BOZUKLUKLARI Dr. Ahmet Alper Dr. Ahmet Alper K Kı ıyk ykı ım m Nefroloji Nefroloji B.D. B.D.Ama Ama ç ç ve Hedefler ve Hedefler ? ? Potasyumun; normal d Potasyumun; normal dü üzeyi, denge ko zeyi, denge koş şullar ulları ı, bozukluk , bozukluk nedenleri ve klini nedenleri ve kliniğ ği, tedavide temel prensipleri i, tedavide temel prensipleri ö öğ ğrenmek renmek ? ? Normal d Normal dü üzeyini s zeyini sö öylemek ylemek ? ? Al Alı ım, da m, dağı ğıl lı ım, at m, atı ıl lı ım kineti m kinetiğ ğini anlatmak ini anlatmak ? ? Hiperkalemi Hiperkalemi nedenlerini saymak nedenlerini saymak ? ? Hipoklemi Hipoklemi nedenlerini saymak nedenlerini saymak ? ? Klinik Klinik ö özelliklerini anlatmak zelliklerini anlatmak ? ? Tedavi yakla Tedavi yaklaşı şım mı ın nı ı anlatmak anlatmak POTASYUM POTASYUM ? ? 40 40- -50 50 mEq mEq/kg /kg ? ? %98 %98 intrasel intraselü üler ler (150 (150 mEq mEq/L) /L) ? ? Al Alı ınan K kadar nan K kadarı ı at atı ıl lı ır: r: ? ? %90 b %90 bö öbrek brek ? ? %10 %10 fe feç çes esPOTASYUM DENGES POTASYUM DENGESİ İ ALIM ALIM ATILIM ATILIM İ İÇ Ç DENGE: Da DENGE: Dağı ğıl lı ım m “ “Na Na- -K K- -ATP ATP- -az az” ”DA DAĞ ĞILIMDA S ILIMDA SÖ ÖZ SAH Z SAHİ İB Bİ İ ETKENLER ETKENLER… … Na-K-ATP-az İnsülin Aldosteron Alkaloz Beta agonistler Asidoz Beta blokerler Hiperozmolarite ?-reseptör Egzersiz Na + K K + + (-) (+) (+) K K + + H HÜ ÜCRE CREB BÖ ÖBREKTEN BREKTEN POTASYUM POTASYUM ATILIMININ ATILIMININ ANA ANA NOKTALARI NOKTALARI… …H Hİ İPOKALEM POKALEMİ İ… … Serum K + : < 3.5 mEq/L ? ? Al Alı ım azalmas m azalması ı ? ? İ İç ç da dağı ğıl lı ım mı ın de n değ ği iş şmesi mesi ? ? At Atı ıl lı ım mı ın artmas n artması ıKL KLİ İN Nİ İK BULGULAR K BULGULAR… … ? ? KARD KARDİ İYOVASK YOVASKÜ ÜLER: LER: ? ? Kan bas Kan bası ınc ncı ı y yü ükselmesi kselmesi ? ? Ventrik Ventrikü üler ler aritmiler (VF) aritmiler (VF)*** *** ? ? Ani kardiyak Ani kardiyak ö öl lü üm m ? ? HORMONAL HORMONAL ? ? İ İns nsü ülin lin etkisinde azalma etkisinde azalma*** *** ? ? RENAL RENAL ? ? T Tü üb bü ülointerstisyel lointerstisyel fibrozis fibrozis ? ? Kistik Kistik yap yapı ılar lar ? ? Solunum kaslar Solunum kasları ında zay nda zayı ıflama ve flama ve respiratuar respiratuar asidoz asidoz ? ? Poli Poliü üri ri*** *** ? ? KARAC KARACİĞ İĞER: ER: ? ? Hepatik Hepatik koma koma*** ***ETYOLOJ ETYOLOJİ İ… … ? ? PSE PSEÖ ÖDOH DOHİ İPOKALEM POKALEMİ İ ? ? GER GERÇ ÇEK H EK Hİ İPOKALEM POKALEMİ İ ? ? BK BK ? ? ? ? ? ? (AML (AML… …) ) ? ? Al Alı ım mı ın azalmas n azalması ı ? ? Yeniden da Yeniden dağı ğıl lı ım m ? ? At Atı ıl lı ım mı ın artmas n artması ı ? ? İ İla laç çlar ( lar (Di Diü üretik retik, , Amfoterrisin Amfoterrisin- -B) B) ? ? Hormonlar ( Hormonlar (Aldosteron Aldosteron) ) ? ? Mg Mg ++ ++ azalmas azalması ı ? ? Di Diğ ğer ( er (Liddle Liddle send send, , Bartter Bartter send send.) .)H Hİ İPOKALEM POKALEMİ İ TEDAV TEDAVİ İS Sİ İ… … ACİL DURUM (+) ACİL DURUM (-) Hipokalemik peyodik paralizi AMI-aritmi Cerrahi gerektiren hipokalemik hasta Y Yü ükleme: kleme: 5 5- -10 10 mEq mEq KCl KCl i.v. 15 i.v. 15- -20 20 dak dak. . İ İnf nfü üzyon zyon İ İdame: dame: 10 10 mEq mEq/saat /saat periferik periferik ven venö öz z yol yol 40 40 mEq mEq/saat santral /saat santral ven venö öz z yol yol Oral veya i.v. yol Oral veya i.v. yolH Hİ İPERKALEM PERKALEMİ İ… … Serum K+: >5 Serum K+: >5 mEq mEq/L /L ? ? Al Alı ım art m artışı ışı ? ? İ İç ç da dağı ğıl lı ım mı ın de n değ ği iş şmesi mesi ? ? At Atı ıl lı ım mı ın azalmas n azalması ıKL KLİ İN Nİ İK BULGULAR K BULGULAR… … ? ? KARD KARDİ İYOVASK YOVASKÜ ÜLER: LER: ? ? Ventrik Ventrikü üler ler aritmiler ve aritmiler ve asistoli asistoli (VF) (VF)*** *** ? ? Ani kardiyak Ani kardiyak ö öl lü üm m ? ? LOKOMOTOR S LOKOMOTOR Sİ İSTEM STEM ? ? Kas G Kas Güç üçs sü üzl zlü üğ ğü ü (Spagetti bacak) (Spagetti bacak) *** ***? ? PSE PSEÖ ÖDOH DOHİ İPERKALEM PERKALEMİ İ ? ? GER GERÇ ÇEK H EK Hİ İPERKALEM PERKALEMİ İ ? ? Hemoliz Hemoliz*** *** ? ? Turnike s Turnike sü üresinde uzama resinde uzama ? ? Trombosit Trombosit ??? ??? ? ? Al Alı ım art m artışı ışı ? ? Da Dağı ğıl lı ım de m değ ği iş şmesi mesi ? ? At Atı ıl lı ım mı ın azalmas n azalması ı ? ? İ İla laç çlar (ACE lar (ACEİ İ, ARB, NSA , ARB, NSAİİ İİ, , potasyum tutucu potasyum tutucu di diü üretikler retikler, , siklosporin siklosporin, , takrolimus takrolimus) ) ? ? B Bö öbrek yetmezli brek yetmezliğ ği i ETYOLOJ ETYOLOJİ İ… …TEDAV TEDAVİ İ… … KALPTEKİ ETKİLERİN ENGELLENMESİ: i.v. Ca-glukonat (%10) 10 cc/10 dak. SERUM DÜZEYİNİN DÜŞÜRÜLMESİ: Alımı azalt: • Diyeti kıs • K+ bağlayıcı (kayekselat) İç Dengeyi değiştir: K hücre içine: • İnsülin-Dextroz kombinasyonu • Beta agonist (i.v. Veya nebul ile) • NaHCO3 Atılımı arttır: • Diüretik • Diyaliz Atılımı arttır: • Diüretik • DiyalizAltta yatan nedenin tedavisi Altta yatan nedenin tedavisi … …