Saha Raporu Pusula ile Yapılan Ölçme İşlemleri - 1 Pusula ile yapılan ölçme İşlemleri Pusula ile yapılan ölçme İşlemleri Doğrultu Ölçülmesi Doğrultu Ölçülmesi ? ? Pusula tabanının N Pusula tabanının N- -S çizgisine paralel bir S çizgisine paralel bir kenarı, ölçülecek düzleme, örneğin tabaka kenarı, ölçülecek düzleme, örneğin tabaka yüzeyine bitiştirilir ve yuvarlak düzeç yüzeyine bitiştirilir ve yuvarlak düzeç yardımıyla pusulanın tabanı yataylanır. yardımıyla pusulanın tabanı yataylanır. ? ? İğnenin N ile yaptığı dar açı okunur. İğnenin N ile yaptığı dar açı okunur. ? ? Okuma deftere kuzey yönünden yönler Okuma deftere kuzey yönünden yönler belirtilerek yazılır. Örneğin: belirtilerek yazılır. Örneğin: N45W veya N55E. N45W veya N55E.Düzlemsel yapılarda doğrultu ölçümü Düzlemsel yapılarda doğrultu ölçümüDüzlemsel yapılarda doğrultu ölçümü Düzlemsel yapılarda doğrultu ölçümüPusula ile düzlemsel ve çizgisel yapı Pusula ile düzlemsel ve çizgisel yapı unsurlarının eğim yönü ve eğim açılarının unsurlarının eğim yönü ve eğim açılarının ölçülmesi ölçülmesi Eğim açısının büyüklüğüne göre bir yapısal unsur Eğim açısının büyüklüğüne göre bir yapısal unsur f f - - 0 0° ° (yatay), 0 < (yatay), 0 < f f < 90 < 90° ° (eğik) veya (eğik) veya f f = 90 = 90° ° (dik) durumlarında bulunabilir. (dik) durumlarında bulunabilir.Düzlemsel yapı unsurlarında eğim yönü ve Düzlemsel yapı unsurlarında eğim yönü ve eğim açısının ölçülmesi eğim açısının ölçülmesi Bu iş için pusula kapağı ölçülecek düzleme Bu iş için pusula kapağı ölçülecek düzleme bitiştirilir. bitiştirilir. Eğer düzlemin üzeri düzgün değilse jeolog Eğer düzlemin üzeri düzgün değilse jeolog defterinden yararlanılabilir. defterinden yararlanılabilir. Pusula tabanı düzeç yardımıyla yataylanır ve Pusula tabanı düzeç yardımıyla yataylanır ve pusula okuma kuralına göre değer doğrudan pusula okuma kuralına göre değer doğrudan okunur. okunur.Buna göre, Buna göre, ? ? Eğik düzlemlerde (0 Eğik düzlemlerde (0° ° < < f f < 90 < 90° °), mostra durumuna ), mostra durumuna göre, düzleminin alt veya üst yüzeyinden ölçü alınması göre, düzleminin alt veya üst yüzeyinden ölçü alınması gerekebilir. Ancak her iki gerekebilir. Ancak her iki halde de ölçülen ve okunan OE' eğim yönü vektörüdür. halde de ölçülen ve okunan OE' eğim yönü vektörüdür. Önemli olan pusula okuma kuralına uymaktır. Önemli olan pusula okuma kuralına uymaktır. ? ? Şayet pusula kapağı düzleme dayandırıldığında pusula Şayet pusula kapağı düzleme dayandırıldığında pusula tabanın N yi tabakanın eğim yönü tarafında ise okuma tabanın N yi tabakanın eğim yönü tarafında ise okuma iğnenin kuzey ucundan yapılır. Aksi halde güney iğnenin kuzey ucundan yapılır. Aksi halde güney ucundan okunur. ucundan okunur.Düzlemsel yapılarda eğim yönü Düzlemsel yapılarda eğim yönü açısının ölçülmesi açısının ölçülmesiDüzlemsel yapılarda eğim yönü açısının ölçülmesi Düzlemsel yapılarda eğim yönü açısının ölçülmesiDüzlemsel yapılarda Düzlemsel yapılarda pusulayla eğim yönünün pusulayla eğim yönünün ölçülmesi. ölçülmesi. ? ? a a- -Eğik, Eğik, ? ? b b- - Düşey, Düşey, ? ? c c- - Yatay duruşlu Yatay duruşlu düzlemler. düzlemler. ? ? OE OE- - Eğim vektörü, OE’ Eğim vektörü, OE’- - Eğim yönü vektörü, Eğim yönü vektörü, j j- - Eğim açısı Eğim açısı E E’ O j a E E’ j b c? ? Eğim yönü bulunduktan sonra düzlemin eğim Eğim yönü bulunduktan sonra düzlemin eğim açısını ölçmek için: açısını ölçmek için: pusula tabanı düşey duruma getirilip eğim vektörü pusula tabanı düşey duruma getirilip eğim vektörü üzerine yerleştirilir. üzerine yerleştirilir. Sonra pusula kutusu arkasındaki kol yardımıyla Sonra pusula kutusu arkasındaki kol yardımıyla klinometrenin düzeci ortalanır ve eğim açısı klinometrenin düzeci ortalanır ve eğim açısı okunur. okunur. Eğer pusula tam olarak eğim vektörü üzerine Eğer pusula tam olarak eğim vektörü üzerine konmaz ise ölçülen eğim açısı görünür eğim açısı konmaz ise ölçülen eğim açısı görünür eğim açısı ( (j j) olur. ) olur.Düzlemsel yapılarda eğim açısının ölçümü Düzlemsel yapılarda eğim açısının ölçümüDüzlemsel yapılarda eğim açısının ölçümü Düzlemsel yapılarda eğim açısının ölçümü