Suni Tohumlama Reprodüktif Endokrinoloji - 1 Reprodüktif Endokrinoloji Doç.Dr. Mithat EVECENReprodüktif Hormonlar (Kimyasal Yap lar na Göre): Molekül Ağ rl klar : 300-70.000 : 300-400 : 400 Protein (Peptid) Hormonlar: GnRH, FSH, LH,hCG,ACTH,LTH,İnhibin Oxitosin,Relaxine,Vasopressin Steroid Hormonlar: Östrojen, Progesteron, Androjen, Kortizol Yağ Asitleri: ProstaglandinlerEtki Mekanizmas : Protein Hormonlar: Salg land klar Dokularda Depo Edilebilir. Protein Hormonlar ve Yağ Asitleri, Büyük Moleküllüdürler Hücre Zar n Geçemezler H. Zar ndaki Reseptöre Bağlan r ve Adenil Siklaz Aktive Ederler, ATP: cAMP ve Profosfata Dönüşür Protein Sentezi için Gereken Enerji Elde Edilir, cAMP: Mitokondriyumlardan uyar c bir Protein ÜrettirirSteroid Hormonlar: Salg land klar Dokularda Depo Edilmezler Küçük Moleküllüdürler Hücre Zar n Geçebilirler Stoplazma içerisindeki Reseptör Bölgeye Bağlan rlar Nucleusa Geçerler Buradan mRNA sentezi başlat rlar mRNA, Endoplazmik Retikulumu Etkiler ve Buradan Özel bir Protein ÜretilirÜretim Yerleri Epifiz Hypotalamus Hipofiz (Ön - Arka Lob) Gonadlar Uretus-PlasentaEpifiz (Pineal Bez): Melatonin: Gün uzunluğundaki değişimlere bağl olarak, Mevsimsel Östrus gösteren hayvan türlerinde (K. Ruminant, At, Kedi, gibi..) siklusu başlat p bask lama....Hipotalamus: GnRH, PRH,PIF Beyin Taban nda. H.Ö.L.İle Özel Bir Damar Bağlant s , H.A.L ile ise, Neural Bağlant s . Hipotalamo-Hipofizer Portal Sistem: Hipotalamus ile H.Ö.L aras nda iki yönlü bir kan ak ş vard r. Gonadotropinlerin Sal n m n Kontrol Eder.Hipofiz: Hipotalamusun Hemen Alt nda, SellaTursika Üzerinde Yer Al r H.Ö.L: 1. FSH: Bazofilik Hücrelerden Sal n r, 32.000 dalton molekül ağ rl ğ nda, Glikoprotein Yap dad r. Episodik şekilde 5 günde bir pik yaparak siklusu düzenler. Dişilerde: Follikülogenesis ve Östrojen Üretimi Erkeklerde: Spermatogenesis, (Sertoli, ABP,İnhibin).2.LH (ICSH): Bazofilik Hücrelerden Sal n r, 30.000 dalton molekül ağ rl ğ nda, Glikoprotein Yap dad r. Dişilerde: Ovaryumdaki Teka Hücrelerinden Androjen, Lüteal Hücrelerden Progesteron salg s başlat r. Ovulasyondan sorumlu, Gebeliğin devam ..... Erkeklerde: Leydig Hücrelerinden Androjen, salg lat r.3. Prolaktin (LTH): Poliopeptid - 22.500 dalton molekül, Memelilerde, Laktasyonun başlat lmas ve devam , Kanatl larda, Kuluçkaya Yatma Fonksiyonlar .......H.A.L: Oxitosin, Vasopressin 1. Oxitosin: Hipotalamus’ta, NÖRONLAR taraf ndan sentezlenir , AKSAONLAR yoluyla H.A.L.’a gelerek depo edilir. Ayr ca, Corpus Luteum’dan da Üretilir. Nöral uyar lar sonucunda kana sal n r. Genital sistem ve meme düz Kaslar n n Stimülasyonu Gametlerin Transportu Doğum, Sütün İndirilmesi Östrojen Varl ğ nda, Endometriumdan PGF2 ? salg s2. Vasopressin: Hipotalamusta üretilir, H.A.L.’da Depo edilir. Anti Diüretik Hormondur. Damar Düz Kaslar nda Kontraksiyon ile Postpartum Kamana Kontrolünde EtkindirGonadal Hormonlar: Androjenler, Progestagenler, Östrojenler, İnhibin, Relaxin 1. Androjenler (Testesteron): Testis – Leydig Ovaryum- Granüloza (Adrenal Kortex-İz) Spermatogenesis Sekonder Sex Karakterleri Aksesör Sex Bez Fonksiyonu Östrojen Ön Maddesi2. Progestagenler(Progesteron): Lüteal Doku (C.L.)- Plasenta Gebeliğin Devam : LH Üzerine Negatif Feed Back Miyometrium Hareketi İnhibisyonu Endometrium Sekresyonu Art ş Östrus Davran şlar İnhibisyonu Östrojenle Birlikte: Uterus ve Meme bezlerinin büyümesi3. Östrojenler: Graff Folikülü- Teka İnterna Hücreleri, Plasenta Sertoli (Androjen Ön Maddelerinden) İnek- Östradiol 17 ? (En Aktif Form) Östrus Davran şlar Preovülatör Piki ile FSH-LH Pikine Sebep Olur Ovulasyona Yard mc Servikste Gevşeme, Salg (Çara) Vulvada Hipermi, Ödem Uterus ve Vajinada Lökosit İnfiltrasyonu Uterusta Tonus Art ş Gametlerin Transportuna Yard mc4. Relaksin: Granüloza- Polipeptid Symphisis Pelvisin Gevşemesi 5. İnhibin: Granüloza- Sertoli: Anti FSH Siklusun KontrolüPlasental Hormonlar: Steroidler,Relaxine, HCG ve PMSG Östrojen: Doğumdan önceki son bir kaç haftada artarak, Oxitosin Reseptöplerini art r r. PGF2 ? y stimule eder-Miyometrium Konyraksiyonlar . Progesteron: Gebelik Süresince Salg lan r- Sonlarda Az. Anti GnRH, Sikus Blokaj Relaxine: Gebeliğin Son Dönemlerinde HCG: Human Chorionic Gonadotropin İnsan Plasentas n n Trofoblast Hücreleri İmplantasyon-Doğum Süresince LH’ya Benzer. Eksojen verildiğinde, Ovulasyona Neden Olur Granüloza Hücrelerini Lüteinize Eder C.L.un Fonksiyonun Destek Olur Leydig Hücrelerini Uyararak- Testesteron Salg lat rPMSG:Pregnant Mare Serum Gonadotrophin Gebeliğin 40-150. günleri Fötal Trofoblast Hücreler K srakta FSH ve LH karakteri ile: Sekonder Foliküller ve C.L.lar n oluşumu ve devam Diğer Hayvanlarda daha çok FSH karakterliAdrenal Korteks: 1. Steroidler (Östrojen,Progesteron,Androjen). 2. Glükokortikoidler : (Östr- Prog. Dengesi, PGF2 ?, Doğum) Endometrium: PGF2 ?: Lüteolysis, Ovulasyon, DoğumHMG: Human Menopausal Gonadotrophin Steroid Aktivitesi: – Neg. Feed Back: – FSH+LH : +++++Reprodüksiyonun Hormonel Mekanizmas (DİŞİLERDE)Östrus Siklusu: 18-24 (21 gün) ÖSTRUS 12-18 saat METÖSTRUS 3-4 gün DİÖSTRUS 15-16 Gün PROÖSTRUS 2-3 günD ve ç Uyar mlardan Merkezi Sinir Sisteminin Etkilenmesi D Etkiler D Etkiler ç EtkilerHipotalamus Kontrolünde FSH ve LH Sal n m + LH