Saha Raporu Saha Raporu (2) Saha Raporu Ebru Aktepe 20220248 Jeoloji Mühendisli ğ iAnkara ’ n n 50 km g ü neybat s nda, Eski ş ehir yoluna 36 km olan Karacihan Tepeleri mevkiinde Avc k ö y ü yak nlar nda olduk ç a geni ş bir alan incelenmi ş tir. Ve Senoniyen ’ e ge ç i ş yap lm ş t r. S ras ile ya ş l dan gence do ğru ş u birimler g ö zlenmi ş tir: Ofiyolitik melanj 1) K rm z renkli kumta ş 2) Marnl birim 3) Kire ç ta ş 4) Kumta ş (sar renkli) 5) 1) OF İ YOL İ T İ K MELANJ Buras okyanusun kapand ğ ve yepyeni bir sayfan n a ç ld ğ yerdir. İ mbrikasyon yap l , da ğ lm ş ve genelde y ğ ş m prizmalar olu ş turan bu birimler bir ofiyolitik melanj ö rne ğidir. Mezosoik ya ş l ; ü st Triyostan – Senomoriyen Tronien ya ş ta olduklar d üşü n ü lmektedir. Ge ç – orta Kretase ’ nin alt taraflar d r. Bu melanj i ç erisinde k rm z renkli radyolarit (silisli sedimanter kaya ç ) g ö r ü lmektedir. İ ç erisinde %90 ’ dan fazla radyolarya kavk s olmas gerekir. 2 ’ ncil kalsit y ü zeyleri olabilir bu y ü zden asit d ö k ü nce k ö p ü rebilirler. Ancak i ç lerinde hi ç karbonat yok o y ü zden radyolarya da g ö remi yoruz. Bu y ü zden “ ÇÖ RT” olarak adland rmak daha do ğrudur. Bug ü ne g ö re 4400 – 4500 m derinli ğin alt nda olan bir ofiyolitik melanj i ç erisinde bulunmaktay z. Buras bir y ğ ş m prizmas olu ş turuyor. İ ç erisinde kire ç ta ş lar ve volkanik par ç alar da g ö zlenmekte dir. Troniyen – Kampani y en ars nda y ğ ş m bitiyor. Bunlar n ç o ğu biyokimyasal kaya ç lard r. Karbonat ve çö rtlerin erimesi ile matriks olu ş uyor. Diyajenez ile radyolarya kavk lar silisi olu ş turuyor ve çö rt meydana geliyor. Buras ç ok sirk ü le bir deniz imi ş ; oksik bir ortam ve demiri s ü rekli sirk ü le ederek bunlar n i ç ine ta ş yor. Anoksik ortama, koyu renk, siyaha do ğru gider. Sirk ü lasyon ç ok oldu ğu i ç in oksijen fazla, canl hayat ç ok ve organizma fazla. Yani buras sa ğl kl bir denizdir. Silis i ç eri ğini kay a ç lar n ü zerindeki ye ş il renkli likelerden anlamaktay z. Dayan ml d rlar ve k r nca konkoidal k r lma k r lma y ü zeyleri olu ş tururlar. Biyolojik kimyasal sedimanter kaya ç lard r. Okyanus ortas s rt , bazalt ve kuvarsl rmaklar ; silis ve bazalt getiriyor. Bu zamanlarda deniz ç ok y ü ksektir ve okyanuslar a ç l p bir s ü r ü rift olu ş turmakta, silis getirmekte ve b ö ylece bu olaylar okyanusu silise doygun hale getirmektedir. Ofiyolitik melanj n kapanmas na ba ğl olarak ç ok de ği ş ik topografyalar ortaya ç k yor. Ofiy olitik melanj ü zerindeki Senoniyen, Turaniyen – Kampaniyen ile biten b ü y ü k bir imbrikasyon yap s vard r. Dalan pla ğ n n ü zerinde geli ş en ş eyleri de blok olarak i ç ine almaktad r. Bunlar n ya ş lar da ü st Triyas ’ tan Turaniyen ’ e kadar ilerliyor. Turaniyen - K ampaniyen y ğ ş m prizmas olu ş uyor ve i ç inde Sedimenler depolan yor. Buras tektonik olarak aktif bir b ö lge olu ş turmaktad r. Melanj ü zerine k rm z renkli ç amurta ş gelmektedir. 2) KIRMIZI RENKL İ KUMTA Ş I Bu y ü zey bir ş ekilde erozyona u ğram ş t r. Neritik s ğ bir ortamd r. Klastik gelirken klastik – kum miktar n n artmas laz m ama b ö yle bir ş ey yoktur. Bu nedenle kumta ş – marn s n r fayl olabilir, diskordans olabilir. Bu ikisinin aras nda b ü y ü k bir tektonik olay olsayd a ç sa l uyumsuzluk g ö r ü rd ü k. Burada 2 farkl y ü zey ama paraleldirler. Yani paralel uyumsuzluk (diskonformiti) s ö z konusudur. Su alt nda e ğimli olan sedimantasyon ile “hard ground” (sert yap ) g ö r ü yoruz. B ü y ü k bir dokanak vard r. Buras Mestrityen ya ş l kumta ş d r. (en gen ç kretase). İ ç erisinde rudist kavk lar vard r. Bu s ü re ç i ç erisinde eriyip gitmi ş lerdir. Arada k rm z l klar n nedeni; demir oksitlerdir. Spari kalsitler... b ü y ü k kalsit sporlar da g ö r ü lmektedir. Klastik istifin i ç inde alt seviyede Ammoritler ve innoseramid denilen bivalve ’ ler vard r. Tam peki ş memi ş monojenik (tek tip) konglamera i ç ermektedirler. Karbonatl (az) matriksten olu ş mu ş . Kumta ş i ç inde siyah biyotitler ve mika g ö rmekteyiz. Hamuru koyu k rm z , kahverengi... 3) MARNLI B İ R İ M K rm z ha murlu kumta ş lar ü zerine marnl birimlerin geldi ği g ö zlenmi ş tir. Bunlar peki ş memi ş , k öş eli ve ye ş il renklidir. Kire ç ta ş lar ndan olu ş an detritikler ve marnlar bulunmaktad r. Sar renkli gastropod i ç eren 5 – 10 m kal nl ğ ndad rlar. 4) K İ RE Ç TA Ş I Kire ç ta ş k r lgan bir malzeme oldu ğu i ç in alttaki malzemeler k r l yor ve burdaki faylar rahatl kla g ö rebiliyoruz. Fay kriterleri, ç izgiler bize fay n do ğrultusunu g ö sterecektir. Bu faylar kuzey g ü ney - y ö nl ü ve tabaka d ü zlemlerine paralel hareket etmi ş tir. D ü zle m ü zerindeki belirtileri bulmak i ç in Chattermark ve Ridel ’ lara bak l r. Burada olduk ç a belirgin tektonik ve paleontolojik ö zellikler vard r. Ü st Kretase ya ş l d r. Ü lkemizde ve tetis havzas nda yayg n hippurites makro fosillerini g ö rmekteyiz. Mercanlar n re sif olu ş turmalar na benzer bir y ğ ş m sergilemektedirler. Bu makro fosil son derece bol ve ad verecek kadar Rudislidir. (rudisli – hippuritesli kire ç ta ş ) Gastropoda Beleciphopoda Mercan .... gibi pek ç ok fosil grubu da az mikt arda bulunmaktad r. Ortam olduk ç a s ğ ve neritiktir. Canl lar n bol olmas n n sebebi ortamsal ko ş ullar n bu denizde son derece uygun olmas d r. Ak nt , s cakl k ve tuzluluk gibi... Rudisli kire ç ta ş lar organik kaya ç olu ş tururlar. Rudislerin ü zerine ç ok a ni bir ş ekile fay klastikleri gelmektedir. Litolojide kesiklik yoksa klastik kire ç ta ş na ge ç erler. 5) SARI RENKL İ KUMTA Ş I Kumta ş birimi i ç erisinde ç ak llarda g ö r ü yoruz. Kretase ya ş l d r. K r nt l kumta ş , polijenik ve iyi boylanmal d r nispeten. İ ç eris inde ç apraz laminalanmalar var. Ak ş y ö n ü n ü n kuzeybat dan g ü neye do ğru oldu ğunu g ö steriyor. Melanj n ö n ü ndeki y ğ ş m prizmas ; sedimanlar n melanja do ğru hareketini g ö steriyor. Kaba malzemenin ü zerine ince malzeme geliyor. Ç apraz tabakal ç ak ll kumta ş , derin deniz yelpazesi olabilir. Ve bu yelpaze i ç inde enerji ak ş kanallar vard r. Kire ç ta ş lar ve çö rt par ç alar var; kaynak b ü y ü k ö l çü de melanjdan geliyor. Matriksi (kum – kil) matriksidir. Havza i ç inde tane destekli malzeme de var.