Saha Raporu Saha Raporu (3) G Ü VEN Ç K Ö Y Ü MEVK İ İ SAHA RAPORU (7.- 8. Hafta) Ebru Aktepe 20220248 Jeoloji M ü hendisli ğ i 01G ü ven ç k ö y ü n ü n 200-300 mt g ü neybat s nda geni ş bir b ö lge incelenmi ş tir. Hava g ü ne ş li fakat so ğuk ve serindir. İ ncelenen b ö lge etraf nda Ç akmak l Tepe, Tav ş an Tepe ve Kaya ö n ü Deresi bulunmaktad r. S ras ile ya ş l dan gence do ğru ş u birimler g ö zlenmi ş tir. fili ş fasiyesi 1) konglamera 2) marn – kire ç ta ş ardalanmas 3) çö rt 4) paleotoprak 5) kire ç ta ş 6) al ü vyon 7) F İ L İ Ş FAS İ YES İ 1) Buradaki birimler genellikle k ö t ü boylanm ş ve polijenik bile ş imdeki konglomerad r. Bloktan ç ak l boyutuna kadar par ç a i ç ermektedir. Denizel bir ortam ifade etmektedir; ye ş il renkte konglomera olmas bunun bir g ö stergesi olarak kabul edilebilir. Ortam m z karasal olsa idi konglomeral ar n k rm z renkte olmas beklenirdi. Uzak mesafelerden ta ş nm ş orta iyi yuvarlanm ş , desimetrik b ü y ü kl ü kte ve matriksi kumboyu malzeme olan bir birimdir. Alt Eosenden daha ya ş l ü st Kretase (Campanian) ya ş l d r. Alt k sm nda kumta ş – ç amurta ş ardalan mas bulunmaktad r. En ü st seviyelerde ise kaba taneler vard r. Bu birime Fili ş Fasiyesi ad verilir. Fili ş ; senorojenik (orojenezle e ş zamanl ) bir olu ş um olup denizel fasiyesi karakterize etmekte ve ö zel sedimantaolojik karakteristikle sahip kaya ç grubuy la temsil edilmektedir. Dalga hareketlerinin etkileyemedi ği derinlikte olur. Bir formasyon de ğil fasiyestir. Tamamen klastik kaya ç larla temsil edilir, sedimanlar ortama genellikle t ü rbid ak nt larla ta ş n r, kal nl k 1000 mt ve yukar da olabilir ve ç ok b ü y ü k bir yanal devaml l ğa sahiptir. Burada da klastikler yo ğundur ve kumta ş ç amurta ş oran na g ö re distel veya proksimal t ü rbidit diye ayr lmaktad r. Ye ş il renkteki konglomeralar, onun ü zerine gelen k rm z konglomeralar tarf ndan tamamen ö rt ü lm üş ve vad i boyunca erozyona u ğrayarak a ş nmas ve ta ş nmas sonucunda ortaya ç km ş t r. Ancak yanal devaml l ğ olmad ğ i ç in k rm z birim i ç erisinde ince uzun damla ş eklinde kalm ş t r. 2) KONGLOMERA Ye ş il renkli konglomera biriminin ü zerine k rm z renkli ve al t Eosen ya ş l konglomeralar gelmektedir. Burada b ü y ü k bir uyumsuzluk s ö z konusudur. Ü st Kretaseden alt Eosene bir ge ç i ş g ö zlenmekte ve Paleosen g ö r ü lmemektedir. Bunlar fl ü vyal çö kellerdir ve yukar da oksidasyona u ğrayarak k rm z renk alm ş lard r. Baz b ö l gelerde dayk gibi sokulumlar vard r. İ ç erisinde bol bulunan Nannoplanktonlara g ö re isim verilir. Baz s ğ kesimlerde innoseramites ve baz yerlerde ignofosil, izfosil ve tracefosil lerle de kar ş la ş labilir. Bunlar bize bu birimin olu ş um ve çö kelme ko ş ullar hakk nda bilgi verirler. Vadinin sol taraf nda konglomera Afrolman (y ü zlek verme) olu ş turmaktad r. Do ğuya do ğru bir e ğim kazanm ş t r. E ğimlerin d ş a do ğru olmas burada b ü y ü k bir antiklinal olu ş umunu sa ğlam ş t r. Antiklinalin merkezinde kretase ya ş l fil i ş fasiyesi ü st ü nde konglomera birimi ve d ü zg ü n tabakal sedimanter birimler vard r. 3) MARN K İ RE Ç TA Ş IKonglomerdan sonra marnl birimler devam etmekte, kil ve kum ta ş lar n n egemen oldu ğu bir istif gelmektedir. Burada marn – killi kire ç ta ş ardalanmas s ö z konusudur. Killi kire ç ta ş lar i ç erisinde alterasyonun etkisiyle demirce zengin seviyeler g ö r ü lmekte ve bunlar birka ç milimetrelik kahverengi bir zon olu ş turmkatad r. Bu zon her yerde bulunmuyor. Masifle ş tik ç e kil miktar azalmakta ve sertle ş mektedir. İ ç erisinde bitki fosilleri ve k üçü k gastropotl ar bulunmaktad r. Ortam lag ü ner (g ö lsel)dir. Tatl suyun daha ç ok girdi ği bir ortamd r. Kal n marn tabakalar ve aralar ndan 50 – 60 cmlik kire ç ta ş lar ge ç mektedir. Burada fay da g ö zlenmi ş tir. K rm z yla ye ş il birim aras ndaki s n r n birden a ş a ğ ya inmesi nin nedeni ö telenmenin s ö z konusu olmas d r. Rotasyonal fayla yava şç a bir hareketle a ş a ğ ya inmi ş tir. 4) ÇÖ RT Marn ve kire ç ta ş ardalanmas n n ü zerine 1 mt kal nl ğ nda çö rt tabakalar gelmi ş tir. Çö rtler a ş a ğ ya do ğru yuvarlanm ş ve burada bir tabaka olu ş turmu ş tur. Bu b ö lgede hidrotermal alterasyonlara ba ğl olarak geli ş en çö rt ü n orijini radyolarya de ğildir çü nk ü buras lag ü ner bir ortamd r ve lag ü ner ortamda radyolarya bulunmaz. Ç ok fazla alterasyon varsa, suyun i ç inde silika – jel oran artar. Ç evrede b ol volkanizma vard r. Silika – jel kimyasal a ş nma sonucu olu ş maktad r. 5) PALEOTOPRAK G ö r ü n üş ü toprak seklinde alt ndaki ve ü st ü ndeki ye ş il ve sar birim aras na geli ş ig ü zel gelmi ş bir kum gibi g ö z ü kmektedir. Derinlemesine kaz l rsa bu toprak olu ş umunu n alt nda orjinal killi malzeme g ö r ü lmektedir. Bu da ç ok g ü zel litifikasyon, tabakalanma g ö stermedi ğinin bir i ş aretidir. Karasal a ş nmaya ba ğl y ü zeye ç k p, bozulmaya ba ğl olarak kil mineralleri ç kacak ve k rm z renkte aliminyum olacakt r. Al ü vyonlar ç o ğalacakt r ve karasalla ş ma sonucunda paleosoil (eskitoprak) olu ş acakt r. Paleosoil t ü m birimler aras nda anahtar birim g ö revini g ö r ü r. 6) K İ RE Ç TA Ş I Bu birim sar renkli, karbonatl , biyojenik k ire ç ta ş d r. Orta Eosen “ L ü tesyen” ya ş l d r. İ ç erisinde bo l miktarda alveolin bulnumaktad r. P orselen kavk yap s na sahip oval, yuvarlak, i ğ s eklinde olabilen bir mikrofosildir. Ya ş Paleosenden O ligosene kadar uzanmakta ama en fazla l ü tesyen k at nda bulunmaktad r. Ayr ca daha a ç k renkli o larak kayac n i ç inde y er alan para ş ekilli n ü mmilitesler, gastropodlar, izfosiller , algler, pelecipodalar ve tracefosiller bulunmaktad r. ( Alveolin Fosil) Baz yerler adeta masif kire ç ta ş g ibi, kar ş da ise kal n tabakalar halindedir. Desimetrik ve metrik tabakalanma g ö stermektedir. Algler taraf ndan yo ğun, bol miktarda resif yap c (fincan resifi) yap lar ve mercanlar bulunmaktad r. Resifler s ğ kesimlerde olu ş mu ş tur. Belli derinlikte s ğ p latform denizinde, ş elfte daha s ğ bentik ko ş ullarda olu ş mu ş tur. Tabakalar kal na yak nd r. Tabakal kire ç ta ş lar patika gibi devam ediyor ama birden kesiliyor. Bunun nedeni ö telenmenin olmas d r. Ayn birim yak n mesafede ö teleniyor. D ü zleme bak p ü zerind eki ç entiklerden, ridellerden ve a ç lma ç atlaklar ndan bloklar n hangi y ö ne hareket etti ğini bulabiliriz. Burada “sa ğ y ö nl ü oblik at ml fay” g ö zlenmektedir. 7) AL Ü VYONLAR Kuvaterner ya ş l bu birim dere i ç inde ve yol kenar boyunca g ö zlenmektedir. Der e ç ak llar ve kaynak, drenaj hatt al ü vyonlu b ö lgeyi ifade etmektedir. Y ü ksek yerlere ç karak birimlerin uzan mlar n , nas l da ğ ld klar n g ö rebiliriz.