3 - Göz Hastalıkları Şaşılık ŞAŞILIKLAR ŞAŞILIKLAR Dr. Hakkı Doğan Dr. Hakkı Doğan ? ?Gözlerin Gözlerin anatomik anatomik ve ve fizyolojik fizyolojik pozisyona pozisyona göre göre orbita orbita içerisinde içerisinde belirli belirli bir bir yöne yöne doğru doğru yer yer değiştirmesi değiştirmesi sonucu sonucu foveaların foveaların aynı aynı anda anda uyarılamamasına uyarılamamasına şaşılık şaşılık denir denir. . ? ?Paralitik Paralitik, , yalancı, yalancı, non non- - paralitik paralitik ve ve gizli gizli kayma kayma şeklinde şeklinde olabilir olabilir. . . . Lynne Weddell Lynne Weddell Lynne Weddell Lynne Weddell Lynne Weddell Lynne Weddell Ekstraoküler Kaslar Ekstraoküler Kaslar Lynne Weddell Lynne Weddell Lynne Weddell Lynne Weddell Gözün Hareket merkezi ve Gözün Hareket merkezi ve eksenleri eksenleri Lynne Weddell Lynne Weddell KASLAR SİNİR GÖREV İÇ REKTÜS III. Addüksiyon ALT REKTÜS III. Depresyon Addüksiyon Ekstorsiyon ÜST REKTÜS III. Elevasyon Addüksiyon İntorsiyon DIŞ REKTÜS VI. Abdüksiyon ALT OBLİK III. Elevasyon Abdüksiyon Ekstorsiyon ÜST OBLİK IV. Depresyon Abdüksiyon İntorsiyon Lynne Weddell Lynne Weddell Göz Hareketleri Göz Hareketleri Düksiyon Versiyon Verjans Abdüksiyon Dextroversiyon Konverjans Addüksiyon Levoversiyon Supradüksiyon İnfraversiyon Diverjans İnfradüksiyon Supraversiyon Lynne Weddell Lynne Weddell Yöndeş kaslar Sağ göz Sol göz MR LR IR SO IO SR Lynne Weddell Lynne Weddell Düksiyon Hareketleri Düksiyon Hareketleri Lynne Weddell Lynne Weddell VERSİYON HAREKETLERİ VERSİYON HAREKETLERİ Lynne Weddell Lynne Weddell VERJANS HAREKETLERİ VERJANS HAREKETLERİ Lynne Weddell Lynne Weddell Bin Binoküler oküler Görme Görme F1 F2 Parlaklık Renk Şekil Büyüklük Retinal lokalizasyon Lynne Weddell Lynne Weddell Diplopi Diplopi F1 Diplopia F2 Lynne Weddell Lynne Weddell Konfüzyon Konfüzyon F1 F2 Lynne Weddell Lynne Weddell SUPRESYON SUPRESYON F1 F2 KAYAN GÖZ / KAYAN GÖZ / A M B L İ Y O P İ A A M B L İ Y O P İ A Lynne Weddell Lynne Weddell Normal görmenin gelişimi Pupil ışık reaksiyonu Gebeliğin 30. haftası Kırpma refleksi 2. - 5. aylar fiksasyon 2. ay Düz takip 6- 8. hafta Sakkadlar 1.-3. ay OKN Doğumda olur. Temporalen nazale daha iyi gelişmiştir Akomodosyon 4. ay Stereopsis 3 .- 7. ay Kontrast duyarlılık 7. ay Gözler düzgün pozisyonda bakar 1. ay Foveal maturasyon 4 .ay Optik sinir myelinizasyonu 7. ay - 2. yıl Görmenin gelişimi Görmenin gelişimi Lynne Weddell Lynne Weddell Ambliyopia Ambliyopia / Görme tembelliği / Görme tembelliği ? ?Organik bir neden olmadan gözlerin az Organik bir neden olmadan gözlerin az görmesidir. görmesidir. ? ? Bir veya iki taraflı olabilir Bir veya iki taraflı olabilir ? ? Tek taraflı vakalarda gözlerden biri tam Tek taraflı vakalarda gözlerden biri tam görürken diğerinin iki sıra eksik görürken diğerinin iki sıra eksik görmesidir. görmesidir. Ambliyopi Ambliyopi nedenleri nedenleri A. ŞAŞILIK B. ANİZOMETROPİ 1.Hipermetropi ………… > 5.0 dioptri nin üzerinde ametropi ve > 1. 5 dioptri anizometropi 2.Myopi……………………. > - 3.0 dioptri 3.Astigmatisma……………. > 1.5 dioptri C. KULLANILMAMA NEDENLERİ 1. Blefaroptozis 2. Konjenital katarakt 3. Kornea opasitesi 5. Gözlerin uzun zaman kapalı tutulması 6. Vitreus kanaması Lynne Weddell Lynne Weddell Ambliyopi Ambliyopi Tedavisi Tedavisi ? ? Skloplejili Skloplejili refraksiyon refraksiyon muayenesi muayenesi ? ? Tedaviye mümkün olan en erken yaşta başlanmalı Tedaviye mümkün olan en erken yaşta başlanmalı ? ? İyi gören göze kapama İyi gören göze kapama ? ? Onbir Onbir yaşına kadar tedaviye devam etmeli yaşına kadar tedaviye devam etmeli ? ? Penalizasyon Penalizasyon ? ? İlaç İlaç ? ? Gözlük Gözlük ? ? Kırmızı Kırmızı flitre flitre ? ? İlaç İlaç ? ? Levodopa Levodopa ? ? Citokolin Citokolin ? ? Striknin Striknin Lynne Weddell Lynne Weddell Lynne Weddell Lynne Weddell Şaşılık nedenleri Şaşılık nedenleri ? ?Doğuştan olanlar Doğuştan olanlar ? ?Paralitik Paralitik ( ( Tm Tm , , vasküler vasküler patolojiler , MS vb. ) patolojiler , MS vb. ) ? ?Orbita Orbita içerisindeki oluşumlar içerisindeki oluşumlar ? ?Kas hastalıkları ( Kas hastalıkları ( Distrofi Distrofi , , Myastenia Myastenia gravis gravis ) ) ? ?Göz küresindeki Göz küresindeki defektler defektler ? ?Konjenital Konjenital toxoplazmozis toxoplazmozis , RB , RB ? ?Yüksek dereceli Yüksek dereceli refraksiyon refraksiyon kusuru kusuru Lynne Weddell Lynne Weddell Lökokori /Retinoblastom Lökokori /Retinoblastom Lynne Weddell Lynne Weddell Toxoplasmozis Toxoplasmozis Lynne Weddell Lynne Weddell Şaşılıkların Şaşılıkların sınıflandırılması sınıflandırılması ? ? Yalancı kaymalar Yalancı kaymalar ? ? Gizli kaymalar Gizli kaymalar ? ? Belirgin kaymalar Belirgin kaymalar ? ? Paralitik Paralitik olan / olan / non non konkomitant konkomitant ? ? Paralitik Paralitik olmayan / olmayan / Konkomitant Konkomitant Lynne Weddell Lynne Weddell Yalancı kaymalar Yalancı kaymalar ? ?Yalancı içe kayma Yalancı içe kayma ? ? Mikroftalmi Mikroftalmi ? ? Enoftalmi Enoftalmi ? ? Epikantüs Epikantüs ? ? Hipotelorizm Hipotelorizm ? ?Yalancı dışa kayma Yalancı dışa kayma ? ? Ekzoftalmia Ekzoftalmia ? ? Hipertelorism Hipertelorism ? ? Buftalmus Buftalmus ? ? Tek taraflı yüksek dereceli Tek taraflı yüksek dereceli myopi myopi Lynne Weddell Lynne Weddell Gizli / Latent /Forya kaymalar Gizli / Latent /Forya kaymalar ? ?Füzyon mekanizması ile kontrol edilir. Füzyon mekanizması ile kontrol edilir. ? ?Alternan Alternan kapama testi ile saptanır . kapama testi ile saptanır . ? ?Kaymanın yönünü ifade eden kelimenin Kaymanın yönünü ifade eden kelimenin sonuna sonuna forya forya eki getirilerek ifade eki getirilerek ifade edilir. edilir. ? ?En sık En sık ekzoforya ekzoforya şekline rastlanır şekline rastlanır ? ?Astenopinin Astenopinin en sık nedenidir. en sık nedenidir. Lynne Weddell Lynne Weddell ESOTROPYA ESOTROPYA EXOTROPYA EXOTROPYA HİPERTROPYA HİPERTROPYA HİPTROPYA HİPTROPYA Lynne Weddell Lynne Weddell Konkomitant ekzotropya Konkomitant ekzotropya ? ?Konjenital Konjenital olabilir. olabilir. ? ?Genellikle ileri yaşlarda görmesini Genellikle ileri yaşlarda görmesini kaybeden kişilerde sık görülür. kaybeden kişilerde sık görülür. ? ?Myopia Myopia sıktır. sıktır. ? ?Gözler normalden daha büyüktür Gözler normalden daha büyüktür ? ?Homonium Homonium fiksasyondan fiksasyondan dolayı dolayı ambliyopiye ambliyopiye nadir rastlanır. nadir rastlanır. ? ?Hemiretinal Hemiretinal supresyon supresyon alanı bulunur. alanı bulunur. Lynne Weddell Lynne Weddell Konkomitant esotropya Konkomitant esotropya ? ?Konjenital Konjenital olabilir. olabilir. ? ?Genellikle 2 Genellikle 2- -3 yaşından sonra başlar. 3 yaşından sonra başlar. ? ?Gözler normale nazaran daha küçüktür Gözler normale nazaran daha küçüktür ? ?Hipermetropi Hipermetropi sık görülür sık görülür ? ?Ambliyopi Ambliyopi oranı ve derinliği fazladır oranı ve derinliği fazladır ? ?Alternan Alternan , , monoküler monoküler olabilir. olabilir. ? ?IO IO hiperfonksiyonu hiperfonksiyonu ve DVD ile sık ve DVD ile sık görülür. görülür. Lynne Weddell Lynne Weddell ALTERNAN ESOTROPYA ALTERNAN ESOTROPYA Lynne Weddell Lynne Weddell AKOMODATİF AKOMODATİF ESOTROPYA ESOTROPYA Lynne Weddell Lynne Weddell Kranial Sinir Felçleri Kranial Sinir Felçleri 1.Nukleer 2.Fasikül 2. Subaraknoid 3. Kavernöz sinüs 4. Orbita 1.Konjenital 2.Demyelinizan 3.İskemik 4.İnflamatuar 5.Neoplastik 6.Travmatik Lynne Weddell Lynne Weddell Paralitik strabismus Paralitik strabismus Lynne Weddell Lynne Weddell III. Kranial sinir felci III. Kranial sinir felci ? ?Total felç Total felç ? ? Blefaroptozis Blefaroptozis ? ? Göz aşağı dışa kayar Göz aşağı dışa kayar ? ? Tek taraflı Tek taraflı midriazis midriazis , , konverjans konverjans ve ve akomodasyon akomodasyon yetmezliği yetmezliği ? ? Yönü yukarı aşağı Yönü yukarı aşağı nistagmus nistagmus Lynne Weddell Lynne Weddell III. Kranial sinir felci III. Kranial sinir felci ? ?Kısmı felç Kısmı felç ? ?Etkilenen dalcığa göre değişik kaymalar. Etkilenen dalcığa göre değişik kaymalar. ? ?Pupillomotor Pupillomotor lifler etkilenmeyebilir lifler etkilenmeyebilir ? ?MG MG ? ?Sinüs Sinüs kavernozuma kavernozuma invaze invaze Tm Tm. . ? ?DM DM ? ?Talamomesansefalik Talamomesansefalik yol yol lez lez. . Lynne Weddell Lynne Weddell III. Kranial sinir felci III. Kranial sinir felci Lynne Weddell Lynne Weddell IV. Kranial sinir felci IV. Kranial sinir felci ? ?Beynin Beynin dorsal dorsal kısmından çıkan tek kısmından çıkan tek kranial kranial sinir sinir ? ?Göz yukarı kayar Göz yukarı kayar ? ?Görüntüde Görüntüde tilt tilt ? ?Excyclotropia Excyclotropia ? ?Anormal baş pozisyonu çok belirgindir Anormal baş pozisyonu çok belirgindir ? ?Aşağı bakış sırasında çift görme olur. Aşağı bakış sırasında çift görme olur. Lynne Weddell Lynne Weddell Lynne Weddell Lynne Weddell Lynne Weddell Lynne Weddell VI . Kranial sinir felci VI . Kranial sinir felci ? ?Kranium Kranium içinde seyri en uzun olan sinir içinde seyri en uzun olan sinir ? ?KİBAS tan çabuk etkilenir. KİBAS tan çabuk etkilenir. ? ?Göz dışa hareket edemez Göz dışa hareket edemez ? ?İçeri doğru kayar İçeri doğru kayar ? ?Yüz felçli tarafa doğru dönüktür. Yüz felçli tarafa doğru dönüktür. Lynne Weddell Lynne Weddell VI . Kranial sinir felci VI . Kranial sinir felci Lynne Weddell Lynne Weddell Non paralitik ve Paralitik şaşılıklar Non paralitik ve Paralitik şaşılıklar arasındaki fark arasındaki fark ?Paralitik ? ? Hareket kısıtlılığı var Hareket kısıtlılığı var ? ? Kayma derecesi iki Kayma derecesi iki göz arasında 10 göz arasında 10 pd pd den fazla fark gösterir den fazla fark gösterir ? ? Diplopi Diplopi , anormal baş , anormal baş pozisyonu ve pozisyonu ve konfüzyon konfüzyon ? ? Fasial Fasial asimetri asimetri ? ? Göz felçli kasın etki Göz felçli kasın etki alanının aksi alanının aksi istikamete kayar. istikamete kayar. Paralitik olmayan ? ? Hareket kısıtlılığı Hareket kısıtlılığı yok yok ? ? Kayma derecesi iki Kayma derecesi iki göz arasında farklı göz arasında farklı değildir değildir ? ? Diplopi Diplopi , anormal , anormal baş pozisyonu ve baş pozisyonu ve konfüzyona konfüzyona daha daha az rastlanır. az rastlanır. Lynne Weddell Lynne Weddell Muayene yöntemleri Muayene yöntemleri ? ?Skloplejili Skloplejili refraksiyon refraksiyon muayenesi muayenesi ? ?Görme derecesi ölçülür Görme derecesi ölçülür ? ?Göz hareketleri değerlenir Göz hareketleri değerlenir ? ?Binoküler Binoküler görme değerlendirilir görme değerlendirilir ? ? Worth Worth ‘ ün dört nokta testi ‘ ün dört nokta testi ? ? Bagolini Bagolini çizgili camı çizgili camı ? ?Kayma derecesi Kayma derecesi ? ? Hirschberg Hirschberg ? ? Krimsky Krimsky ? ? Prizma örtme açma testi Prizma örtme açma testi Lynne Weddell Lynne Weddell Bruckner Bruckner yöntemi yöntemi Lynne Weddell Lynne Weddell Görmenin değerlendirilmesi Görmenin değerlendirilmesi Bagolini Bagolini testi testi Lynne Weddell Lynne Weddell Hirschberg Hirschberg testi testi Worth Worth testi testi Ort Xt Et Maddox Maddox Rod Rod testi testi Ht Hipo RE RE LE LE Fik Işığı Fik Işığı Lynne Weddell Lynne Weddell Şaşılığın tedavi prensipleri Şaşılığın tedavi prensipleri ? ?Refraksiyon Refraksiyon kusuru düzeltilir. kusuru düzeltilir. ? ?Ambliyopi Ambliyopi tedavi edilir. tedavi edilir. ? ?Ameliyat en erken yaşta yapılmalıdır. Ameliyat en erken yaşta yapılmalıdır. ? ?15 15 pd pd nin nin üzerindeki kaymalar ameliyatla üzerindeki kaymalar ameliyatla tedavi edilir. tedavi edilir. ? ?Küçük açılı kaymalarda prizmatik camlar Küçük açılı kaymalarda prizmatik camlar yazılır. yazılır. ? ?Paralitik Paralitik kaymalarda 6 ay beklenir , kaymalarda 6 ay beklenir , diplopiyi diplopiyi azaltmak bakımından azaltmak bakımından alternan alternan kapama kapama yapılır. yapılır. ? ?Botilismus Botilismus toksin enjeksiyonu yapılır toksin enjeksiyonu yapılır. . Lynne Weddell Lynne Weddell Gözlük yazım kuralları Gözlük yazım kuralları Lynne Weddell Lynne Weddell Şaşılık ameliyatlarının komplikasyonları ? ?Orbital Orbital selülit selülit ? ?Retrobulber Retrobulber kanama kanama ? ?Kas kaçması Kas kaçması ? ?Ön Ön segment segment iskemisi iskemisi ? ?Dellen Dellen ? ?Skleral Skleral perforasyon perforasyon ? ?Endoftalmia Endoftalmia ? ?Vitreus Vitreus kanaması kanaması ? ?Okülokardaik Okülokardaik refleks refleks