Enfeksiyon Septik Artrit Septik Artrit Prof. Dr. Ne şe Salto ğ lu Cerrahpa şa T p Fak ü ltesi Enfeksiyon Hastal klar ve Klinik Mikrobiyoloji Septik artrit Eklem aral ğ nda mikroorganizmalar n invazyonu ? sonucu ortaya ç kan iltihabi hastal k En k sa s ü rede antibiyotik ba şlanmas gereken akut ? infeksiy ö z bir tablodur. S kl kla bakteriyel etkenler ? daha tehlikeli ve eklem i ç in harap edici ? mantarlar ? mikobakteriler ?Septik artrit için kolayla ş t ı r ı c ı faktörler ya ş n 80 ü zerinde olmas , ? diabetes mellitus, ? altta yatan eklem hastal klar , ? romatoid artrit, ? osteoartrit ? deri enfeksiyonu ve ü lseri olmas , ? protez eklem, ? ge ç irilmi ş eklem cerrahisi, ? eklem i ç ine ö nceden kortikosteroid uygulamas , ? HIV hastalar , ? alkolizm, ? damar i ç i ila ç ba ğ ml l ğ ?Septik artrit risk grubu Yeni do ğ anlar ? ya şl lar ? altta yatan hastal ğ olan hastalar ? immunsuprese hastalar ? aral kl kateter uygulananlar ?Giri ş yollar ı Bakteriyel artritte s kl kla hematojen yolla ? s r k veya di ğ er travmalarla ? eklem cerrahisi s ras nda direkt yolla, ? nadiren kemikteki enfeksiyon alan ndan ? ekleme yay lmaPatogenez Etkenin sinovial membran yerle ş mesi ? Akut inflamatuvar yan t olu şmas ? sinovial s v ya ge ç i ş ? klinik bulgular ? k k rdak hasar , nekroz ? k k rdak ve kemik kayb olu şur. ?Etkenler Gram pozitifler ilk s rada ? Ya şla ili şkili olarak de ğ i şebilir. ? ç ok k üçü k ç ocuklarda, ? Stafilokoklar ve gram negatif bakteriler , H. influenzae ? gen ç ve eri şkinlerde ? gonokoklar, stafilokok, beta-hemolitik ve viridans streptokoklar, ? S. pneumoniae daha s k Ya şl lar ve altta yatan hastal ğ olanlarda ? gram negatifler etken olabilir ?faculty.matcmadison.edu/.../GS-direct.jpg gonokokEtkene göre eklem tutulumu Tek eklem ? tutulumu Ç o ğ u bakteri, ? mantar ve ? mikobakteri ? Ç ok eklem ? tutulumu Gonokoklar ? Viruslar ? Stafilokok ? (hastalar n %10’unda)Gonokok artritinde erken dissemine yay l m ? sonras ate ş, poliartralji, el ve parmaklarda tipik ? tenosinovit, m ü ltipl d ö k ü nt ü g ö r ü l ü r. Asimetrik eklem tutulumu vard r; ? diz, dirsek el bile ğ i, s k tutulur. ? Tedavi edilmeyen olgularda monoartik ü ler artrit ? g ö r ü lebilir. Non-gonokoksik septik artrit ?Di ğ er Etkenler Anaeroblar n oran nadir ? insan ya da hayvan s r klar ndan sonra ? diabetik ayak enfeksiyonlar nda ? Lyme hastal ğ ? Spiroketler ?Viruslar ? Poliartik ü ler tutulum, eller gibi k üçü k eklemlerin ? tutulumu tipiktir. parvovirus, ? HIV, ? k zam k, ? kabakulak, ? hepatit viruslar ?Yava ş seyirli kronik enfeksiyoz artrit ? nedenleri M. tuberculosis ? mantarlar ?Septik artrit klinik bulgular Genellikle birka ç saat- g ü n i ç erisinde bulgular ortaya ? ç kar A ğ r , ? K zar kl k, ? s art ş , ? şi ş lik ? Y ü ksek ate ş, ? Eklem hareketinde azalma ? Ç ocuklar n eklemi hareket ettirememe ? B ü y ü klerde diz ve kal ç a eklemi tutulumunda y ü r ü meyi ? reddetme Septik artrit fizik muayene Enfekte eklem ? k rm z renkte, ? s cak, ? dokunma veya hareketle a ğ r l , ? eklemde şi ş lik ve s v toplanmas ? g ö r ü l ü r. Kronik artritlerde bulgular daha silik !! ?diz, kal ç a, omuz eklemi s k tutulur ? ayak ve el bile ğ i, dirsek ve parmak ? eklemleri enfekte olabilir. İ .v ila ç ba ğ ml lar nda sternoklavikuler ve ? sakroiliak eklem tutulumuM. tuberculosis ? Kronik gran ü lomat ö z monoartrit yapar ? S kl kla femur ba ş ve boynunda tutulum ? vard r. Eklemde şiddetli destr ü ksiyona neden ? olur. Yumu şak dokuda apseler ?ocw.tufts.edu/courses/6/content/C207147/207173 Septik artritte tan ı Eklem s v s incelenmesi enfeksiyoz artriti di ğ er ? inflamatuvar nedenlerden ay rt etmede de ö nemlidir. Eklem s v s antibiyotik ba şlanmadan ö nce ve en ? k sa s ü rede steril enjekt ö r ile al nmal d r. Eklem s v s i ğ ne aspirasyonu ile al nam yor ise ? USG, CT gibi radyolojik g ö r ü nt ü leme alt nda al n r. Baz olgularda ö rnek almada cerrahi artrotomi ? gerekebilir.Eklem s ı v ı s ı incelemesi Gram boyama, ? Bakteri ve di ğ er mikroorganizmalar i ç in ? k ü lt ü r Sinovial s v da l ö kosit say m ? Aspire edilen s v n n biyokimyasal ? incelemesi yap lmal d r. Bakteriyel septik artritte ? eklem s v s bulan k g ö r ü n ü mde, ? sinovial s v glikozu azalm ş, ? laktik asit artm ş ? Septik artritte s v da l ö kosit say s 50.000 ile ? 100.000 ü zerinde, ç o ğ u Polimorfon ü kleer l ö kosit ? Olgular n 2/3 ü nde sinovial s v dan etken ? izole edilir.Di ğ er incelemeler Kan k ü lt ü r ü %10-50 pozitif ? Kanda l ö kosit say s artar ? Sedimantasyon y ü ksek ? CRP artm ş ? Eklem grafisinde periartik ü ler yumu şak doku şi şli ğ i, ? eklem aral ğ nda ilerleyen d ö nemde daralma g ö r ü l ü r ?Di ğ er inceleme teknikleri T ü berk ü loz k ü lt ü r ü , ? S v da t ü berk ü loz PCR testi, ? Lyme i ç in serolojik tan , ? Mantarlar i ç in mantar k ü lt ü r ü ?Ay ı r ı c ı tan ı gut, ? Gutta eklem s v s incelemesinde karakteristik ü rat kristalleri ? ps ö dogut, ? ps ö dogutta pirofosfat kristalleri ? reaktif artrit, ? ge ç irilmi ş enfeksiyon ö yk ü s ü ile genito ü riner ya da ? gastrointestinal bulgular, konjonktivit veya deri/ muk ö z membran lezyonlar romatoid artrit, ? eklem bulgular enfeksiy ö z artritten daha az şiddetli, ate ş daha ? az, bulgular atipik olabilir. ps ö riatik artrit, ? osteomyelit ?Lyme artriti ? karakteristik d ö k ü nt ü , ? artralji, ? ate ş hikayesinden haftalar sonra ba şlayan ? s kl kla monoartrit varl ğ , epidemik alanda bulunma ö yk ü s ü , ? Borrelia i ç in antikor pozitifli ğ i saptanabilir. ?Tedavi Enfekte s v bo şalt lmal ve antibiyotik tedavisi ? acilen ba şlanmal Antibiyotikler i.v yolla uygulanmal d r, ? akut artritte 2 hafta, ? bakteriyemisi olan hastalarda 4 hafta ? Erken d ö nemde eklem hareketleri k s tlanmal ve ? deformite geli şmesi ö nlenmeli Hastan n a ğ r s giderilmeli ?Tedavide gecikme ö zellikle kal ç a ekleminde ? eklemle ilgili sekellere yol a ç abilir. Lokal antibiyoterapi yarars z ? *kimyasal sinovite neden olabilece ğ i i ç in ö nerilmez. Protez eklem enfeksiyonlar ı kal ç a protezinde %0.5-1, ? diz protezinde %0.5-2 ? risk fakt ö rleri ? ileri ya ş , ? steroid tedavi, ? romatoid artrit, ? immun supresyon, ? diabetes mellitus, ? malignite, ? maln ü trisyon, ? ps ö riyazis, ? cerrahi yara yeri enfeksiyonlar , ? bakteriyemi ?Protez enfeksiyonlar geli şme s ü recine ? g ö re erken ba şlang ç l , ? gecikmi ş ba şlang ç l ? ge ç ba şlang ç l ?Erken ba şlang ç l enfeksiyon 3 ay ? i ç erisinde geli şir, S. aureus, KNS ve gram negatif basiller ? etkendir. Gecikmi ş ba şlang ç l protez enfeksiyonu ? 3 ay- 2 y l aras nda ortaya ç kar, koag ü laz negatif stafilokok gibi daha az ? vir ü lan mikroorganizmalar etkendirGe ç ba şlang ç l enfeksiyon ? 2 y ldan sonra ? Ba şka bir odaktan yay lma ? ü riner yolla, ? sell ü lit gibi ba şka bir odaktan hematojen yolla ? yay l r. S. aureus, KNS s k ? Kaynak ü riner sistem ise E. coli . ?Klinik bulgular Ortopedik implant enfeksiyonunda vard r. ? A ğ r ? Ba şlang ç ta hafif olabilir, sonralar ? şiddetlenir. A ğ r nedeni inflamasyon oldu ğ u gibi protezin ? gev şemesinden de olabilir. Ate ş ? Ameliyat yerinde eritem, ö dem, ? inflamasyon, p ü r ü lan ak nt olabilir. Gecikmi ş enfeksiyonlarda klinik daha ? sinsi seyreder. Eklem a ğ r s ve protezde gev şeme ? g ö r ü l ü r. Enfeksiyon d ş nedenlerden ay rmak ? zordur. Tan ı Klinik şü phelenme ile uygun inceleme ? gereklidir. Antibiyotik tedavi ö ncesinde inceleme ? yap lmas ö nerilir. Ameliyat yerinde p ü r ü lans, yayg n sell ü lit, srar ? eden eritem ya da srar eden ak nt g ö r ü ld ü ğ ü nde protez enfekte kabul edilerek ara şt rma ba ş lat l r. Tan ı Erken enfeksiyonda sedimantasyon ve CRP ? y ü ksek, l ö kosit genellikle y ü kselir. Kan k ü lt ü r ü nden etken ü retilebilir. ? Ultrasonda s v koleksiyonu veya hematom ? g ö r ü lebilir. Koleksiyon var ise mutlaka mikroskopik ? inceleme ve k ü lt ü r yap lmal d r. Ge ç enfeksiyon ? Hastalar n k üçü k bir k sm nda sistemik ? belirtiler e şlik eder. Sedimantasyon, CRP ve l ö kosit normal ? olabilir. Grafiler eklemde gev şemeyi g ö sterir. ? Patolojik tan ö nemlidir ?