Sismik Prospeksiyon Sismik Prospeksiyon - 5a SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-6 DOÇ.DR. HÜSEYİN TURSİSMİK HIZ KAVRAMI HIZ FONKSİYONLARI HIZIN DERİNLİKLE DOĞRUSAL ARTIŞISİSMİK HIZ ÇEŞİTLERİDix ara hızı Dix ortalama hızıSİSİKMİK HIZ BULMA YÖNTEMLERİ 1. SİMİK KIRILMA YÖNTEMİ Refraksiyon yöntemiyle zaman-uzaklık grafiklerindeki doğruların eğimini hesaplayarak hız bulmak mümkündür. Fakat eğimli tabakaların olması durumunda bu eğimlerin doğrudan doğruya hızı vermeyeceğine dikkat etmek gerekir. Bu durumlarda aşağı ve yukarı eğimli olmak üzere iki atış yapılmalıdır.1.1. Saklı Katman ve Hız Terslenmesi Sismik kırılma çalışmasında yer altı tabakalarının ara yüzeylerinden kırılan dalgaların ilk kırılma zamanları zaman-uzaklık eksenlerine çizilerek hız dağılımı gerçeklenir. Bu çalışmalarda araştırma sonuçlarını etkileyecek iki ana problem ortaya çıkmaktadır. Bunlarda biri ‘‘saklı tabaka veya kör zon’’ diğeri ise ‘‘hız terslenmesi’’ 1.1.1. Saklı Tabaka veya Kör Zon Genel olarak saklı tabaka yüzeydeki ilk tabaka ile alttaki yüksek hızlı tabaka arasında ortaya çıkmaktadır (Soske, 1959). Aşağıda şekil 4.16’da yüksek hız kontrastına sahip olan üç tabakalı bir yer altı modeli görülmektedir. Eğer zaman-uzaklık eğrisi birinci ve ikinci tabaka arasında çok fazla hız farklılığı gösterirse o zaman saklı tabakadan şüphe etmek gerekir. Saklı tabakanın bilinmemesi durumunda kırıcı yüzey olan derinlik hesabı hatalı yapılır ve derinlik çok az bulunur. Bu hata % 50 oranına yaklaşabilir. Eğer saklı tabakanın varlığından şüphelenilirse ikinci tabakanın maksimum kalınlığı (Z2) şöyle hesaplanır. Önce zaman uzaklık grafiğinden Z1 derinliği bulunur. Bu Z1’in maksimum kalınlığıdır. Eğer bir saklı tabaka varsa Z1 ve Z2’nin sonsuz kombinasyonları ortaya çıkacaktır. Z2 aşağıda kendi maksimum seviyesine çıkacak oranda Z1 minimum olacaktır. Her iki tabakanın kombine edilmiş kalınlığı Z12 aşağıdaki limitler içinde herhangi bir yerde uzanacaktır (Soske, 1959)