Sismik Yorumlama Sismik Yorumlama - 4b TUZ DOMLARIDENİZ TABANISTRATİGRAFİK KAPANPINCHOUT Model Gösterim Gerçek Arazi KesitiRESİFGAZ REZERVUARIPETROL İÇEREN BİR STRATİGRAFİK KAPANİZAFİ GENLİK KAYDI VE HİDROKARBONLARIN DİREKT BULUNMASI PARLAK NOKTA (BRIGHT SPOT)SİSMİK VERİLERLE DİĞER JEOFİZİK VERİLERİN KORELASYONUSONİK LOGU Sonik logu, ses dalgalarının formasyonun 1 Foot uzunluğundan geçmesi için gerekli zamanın derinliğe göre kaydıdır. Standart ölçeği ise 140 – 40 msn / ft (foot)’ dur. En basit şekliyle, sonik aleti ses sinyalleri üreten kaynak ile bu sinyali formasyondan dönerken kaydeden bir alıcıdan ibarettir. Kullanıldığı Yerler Su doygunluklarının hesaplanabilmesi için porozitenin bulunmasında Litolojinin belirlenmesinde. Gazlı zonların belirlenmesinde Sismik yorumlar için formasyon hızının belirlenmesinde Aşırı basınçlı zonların belirlenmesinde Korelasyonda Çatlakların belirlenmesinde İkincil porozite (gözeneklilik) bulunmasında Sonik logunda ölçülen değer, geçiş zaman aralığı (ITT) olarak bilinen DT’dir ve sesin bir ortamdaki yayılma hızının ta...sidir. Biz, burada DT parametresini kullanarak formasyon hızının bulunmasını ve hızın derinlikle olan ilişkisini inceleyeceğiz.ORTALAMA HIZ DAĞILIMI VE DERİNLİK Bu bölümde, ortalama hızın en az hata ile en az nasıl elde edileceğini ve sismik gidiş-geliş zamanından derinliğe nasıl geçileceğini açıklamaya çalışacağız. Karakuş çalışma alanında, açılmış kuyularda önceden yapılan ve daha sonra TPAO tarafından yapılan çalışmalar neticesinde formasyon dakanakları ve bu dakanaklara ait ITT değerleri belirlenmiştir. Bu işlem yapılırken izlenen yol şöyledir: a. İncelenen kuyuda, kesilen formasyonlar ve o formasyonlara, K.B (Kelly Bussing)’ ten itibaren kaç metre girildiği hesaplanır. b. Tercihen 1/200’ lük Sonik log alınır. Sonik log üzerine SRD (sismik datum), K.B, S.B (sonik başlangıcı) yerleri işaretlenir. (Şekil 1). Buna göre seçilen sıfır ITT başlangıcından itibaren formasyon dokanağına kadar geçen ITT, toplam ITT olarak yazılır. Bununla birlikte ikinci dokanak için derinlik ve toplam ITT değerleri dokanak karşısına yazılır. Bu işlem son derinliğe kadar devam ettirilerek derinliklere karşı toplam ITT değerleri SISLOG kompiter program kullanılarak, çalışılan kuyu ile ilgili çıktı elde edilir. Tablo 1’de, Nasrettin - 1 isimli kuyunun SISLOG çıktısı görülmektedir. Bu çıktıda, en soldaki K.B. Derinlik (m) ile en sağdan bir önceki tek zaman (msn) sütunları, sonik logdan elde edilen formasyon dokanaklarına ait derinlik ve toplam ITT değerlendirilir. Yine incelendiğinde bu bilgilere ilave diğer bilgilerde çıktıda mevcuttur. Bunlardan altıncı ve yedinci sütunlarda derinlik ve ortalama hız değerleri yaptığımız çalışmada kullanılacaklardır. Şekil – 1 : ITT başlangıç noktası ve K.B , SRD , S.B ile ilişkisi . Tablo – 1 : Sislog bilgiişler program çıktısı . Sismik gidiş-geliş zamanına bağlı olarak, hız dağılımına ve derinlik haritalarını elde edebilmek için ortalama hızın derinliğin bir fonksiyonu olduğu kabul etmek uygun olur. Gerçekte de yayınların çoğunda hızın derinlik ile doğrusal arttığı kabul edilerek V=V o +A.Z eşitliği verilir. Burada V o başlangıç hızı Z derinlik, A eğim sabiti, V de Z derinliğindeki hızdır. Mamafıh yaptığımız çalışmalar sonucunda V=V o +A.Z gibi birinci derecede denklem çözümü ile elde edilen hızlar istenilen hassasiyette sonuçlanmamıştır. (Şekil 2,3). Görüleceği gibi Nasrettin - 1 kuyusuna ait bu örnekte birinci derecede doğrusal çözüm iyi netice vermemiştir. 1350m derinliğe kadar olan ortalama hızlarda çok büyük farklar vardır. Bu farklar eğrinin başlangıcında 220 m/sn kadar düşük, ortalama 124 m/sn kadar yüksek olup eğrinin sonlarında göreceli olarak azalıp 23 m/sn değerine ulaşmaktadır. Diğer kuyulardada buna benzer neticeler alınmış ve daha yüksek dereceden doğrusal denklem çözümleri incelemesi yoluna gidilmiştir. Böylece en iyi uyumu sağlayan denklemin derecesi ve kat sayıları bulundu. Bunun için REGTERM programı yazılmıştır. Bu program kullanılarak birinci dereceden yirminci dereceye kadar doğrusal denklem sistemlerinin en küçük kareler anlamında çözüm yapılarak en iyi uyum sağlayan denklemin kat sayılarını hesaplamak mümkündür. Şekil – 3 : Nasrettin – 1 kuyusunun birinci derece eğri uyum farkı . Şekil – 2 : Nasrettin – 1 kuyusunun birinci derece eğri uyumu .