3 - Fizyoloji Splanknik Dolaşım SPLANKNİK DOLAŞIM Gastrointestinal kanal, dalak, pankreas ve karaciğer kan dolaşımının hepsi birden splanknik dolaşımı oluşturur. Splanknik dolaşımdaki kan akımı ortalama 1500ml/dakika kadardır. Splanknik dolaşımda kan akımı (ml/dak.) I : İnferior mezanterik arter S : Superior mezanterik arter C : Çöliak eksen Splanknik dolaşımda kan kımının düzenlenmesi lokal etkenlerle ya da sinirsel olarak sağlanır. Gastrointestinal kanalın her hangi bir bölgesinde sindirim nedeniyle gelişen aktivite artışı o bölgedeki kan akımında da artışa neden olur. Gastrointestinal kanalın bölgesel aktivite artışının o bölgede kan akımını artırmasına üç temel olay ara- cılık eder. ?Sindirim işlemi sırasında gastrointestinal kanal mukozasında CCK, VİP, gastrin, sekretin gibi vazodilatör maddelerin salgılanması ?Gastro intestinal kanaldaki bazı bezlerin belirgin vazodilatör etkisi olan kallidin ve bradikinin salgılaması, ?Aktivite artışına bağlı olarak dokuda metabolizma hızı ve O 2 sarfiyatının artması ile hipoksi gelişmesi ve vazodilatör metabolitlerin artışı. Sindirim sırasındaki aktivite artışının GI kanalda kan akımını artırmasını sağlayan etkenler ?Gastrointestinal sistemde kan akımının düzenlenmesinde sinirsel aktivitenin rolü baskın değildir. ?Parasempatik stimülasyon, GI kanalda aktiviteyi artırdığı için indirekt olarak kan akımını da artırır. ?Sempatik stimülasyon da oluşan vazokonstriksiyon, GI sistemde gelişen iskemiye bağlı olarak birkaç dakika sonra ortaya çıkan otoregülatuvar kaçış ile engellenir. ? Çok güçlü sempatik aktivitenin olduğu özel durumlarda ise venlerde otoregülatuvar kaçış olmaz ve splanknik kan akımı hemen hemen tamamiyle durdurulabilir. 1. Hemorajik şok ve kan volümünün çok düştüğü durumlarda yaklaşık bir saat için, 2. Ağır egzersizde kısa bir süre için splanknik kan akımı hemen hemen tamamiyle durur. Bu iki durum için amacı tartışınız. ? Barsaklar, dalak, pankreas, safra kesesi ve midenin venöz kanı portal venle karaciğer sinüzoitlerine getirilir.