Stratigrafik Stratigrafi Sınıflama Prensipleri STRATİGRAFİ SINIFLAMA PRENSİPLERİ Doç. Dr. Ziya KIRMACI? Geleneksel stratigrafi çalışmalarında genellikle 4 temel birim kategorisi kullanılmıştır. ? Bunlar; 1. Litostratigrafi, 2. Biyostratigrafi, 3. Kronostratigrafi ve 4. Jeokronolojidir. Tanım Tanım? Litostratigrafi birimi, istiflenme yasasına (süperpozisyon ilkesi) uyan, kayaç özellikleri ve stratigrafik konum esasına göre ayırtlanan ve sınırlandırılan, genellikle tabakalı, tabla şekilli olan tek bir tabaka veya tabakalar topluluğudur. ?Örnek: Berdiga Kireçtaşı. Tanım TanımLitostratigrafi: ? Sedimanter kayaçların fiziksel ve kimyasal özelliklerini inceleyerek onları haritalanabilir birimler şeklinde organize eder. Tanım Tanım? Biyostratigrafi birimi, fosil içeriğiyle tanımlanan ve ayırtlanan bir kaya kütlesidir. ? Örnek: Discoaster multiradiatus Ara Zonu. Tanım TanımBiyostratigrafi: ? Fosil içeriklerine göre korele edilebilen birimleri organize eder. Tanım Tanım? Kronostratigrafi birimi, aynı zaman süresinde oluşmuş tüm kayaçlar için materyal referansı olarak kullanılmak amacıyla oluşturulmuş bir kaya kütlesidir. ? Örnek: Devoniyen Sistemi. ? Kronostratigrafi birimlerinin sınırları eş zamanlıdır, yani izokrondur. Tanım Tanım? Kronostratigrafi, katmanları yaş ilişkilerine dayanan birimler halinde düzenlemeyi sağlar. ? Bir kronostratigrafi birimi, belirli bir jeolojik zaman aralığını veya kastedilen nesne ile temsil olunan jeokronoloji birimini tanımlamada temel olarak kullanılır. Tanım TanımKronostratigrafi: ? Belirli zaman dilimleri içinde çökelmiş sedimanları inceler. Tanım Tanım? Jeokronoloji birimi, bir kronostratigrafi biriminde korunmuş kaya kaydı esasına göre ayırt edilmiş bir zaman bölümüdür. ? Örnek: Devoniyen Devri. Tanım Tanım? İlk iki kategori, içeriğe göre tanımlanmış kaya birimlerinden oluştukları için deneştirilebilirler. ? Üçüncü kategori, ilk iki kategoriden belirli bir yaştaki tanımlayıcı ve ayırıcı kaya için standart olarak yardım etmesiyle ayrılır. Tanım Tanım? Dördüncüsü, bir kaya olmayıp bir kavram birimidir; ? Yani, bir zaman bölümüdür. ? Jeokronoloji birimi, bir stratigrafi birim olmamasına karşın, kronostratigrafiye öyle bağımlıdır ki, ikisi birlikte gözetilir. Tanım TanımTanım: ? Bir litostratigrafi birimi, kayaç özellikleri ve stratigrafik konum esasına göre ayırt edilmiş ve sınırlandırılmış olan; tanımlanmış bir tortul, ekstruzif-kor, metatortul veya metavolkanik katman kütlesidir. ? Litostratigrafi birimleri, genellikle istiflenme yasasına uyarlar ve çoğunlukla tabakalı ve tablamsı (tabular) şekillidirler. Litostratigrafi LitostratigrafiSınırlar: ? Litostratigrafi birimlerinin sınırları litolojik değişimlerin gözlendiği sınırlardır. ? Dolayısıyla, bir litostratigrafi biriminin alt, üst ve yanal sınırlarının belirlenmesinde, belirgin olan fiziksel bir özelliğin oldukça kesin bir şekilde değişmesi esas alınır. ? Bu değişimin arazide görülebilmesi ve izlenebilmesi gereklidir. Litostratigrafi Litostratigrafi? Sahada ayırt edilemeyen ve izlenemeyen sınırlar, litostratigrafi birim sınırı olarak kullanılamazlar. ? Belirgin litolojik farklılıkların olduğu yerlerde sınır, farklı iki litolojinin arasından geçirilir. Litostratigrafi Litostratigrafi? Birimlerin dereceli geçişli olması durumunda sınır çizgisi, uygun ve pratik bir yerden geçirilir. ? Bu gibi durumlarda tortul yapılar, jeomorfolojik özellikler, mineral kapsamı, fosiller ve diğer özellikler de tanımlamada kullanılabilinir. Litostratigrafi LitostratigrafiMertebeler: ? Formasyon; Litostratigrafi sınıflamasının temel birimidir. ? Üye; formasyonun bir alt bölümüdür. ? Tabaka; formasyon ya da üye içerisinde ayrılmış en küçük litostratigrafi birimidir. Litostratigrafi Litostratigrafi? Grup; İki veya daha fazla sayıda formasyonu kapsayan bir litostratigrafi birimidir. ? Üstgrup; Gruptan daha üst mertebede olan ve birden çok grubu içeren bir litostratigrafi birimidir. Litostratigrafi LitostratigrafiFormasyon: ? Formasyon, litostratigrafik sınıflamanın temel birimi olup, litolojik özellikler ve stratigrafik konum esasına göre tanımlanmış bir kayaç kütlesidir. ? Bir veya birkaç tip litolojiden oluşan ve litolojik özellikleriyle komşu birimlerden ayırt edilebilen bir kaya birimidir. Litostratigrafi Litostratigrafi? Formasyon, çalışılan bir alanın genel jeolojik durumunu anlatmada ve yorumlamada kullanılan temel birimdir. ? Kalınlığı birkaç metreden yüzlerce metreye kadar değişebilir. ? Formasyonun temel özelliği, 1/25.000 ölçekli haritaya geçirilebilir bir kaya birimi olmasıdır. Litostratigrafi Litostratigrafi? Bir formasyon, seçilmiş bir tip kesit ile belirtilir. ? Formasyonun adı tip lokalitedeki bir coğrafya adını izleyen “formasyon” terimi veya litoloji adından (kireçtaşı, kumtaşı, şeyl vs.) oluşur. Litostratigrafi LitostratigrafiÜye: ? Üye, formasyondan daha alt mertebede resmi bir litostratigrafi birimidir ve her zaman formasyonun bir parçasıdır. ? Formasyon içinde, kendisine komşu diğer birimlerden litolojik özellikleri bakımından ayırt edilebilir özelliktedir. Litostratigrafi Litostratigrafi? Bazı formasyonlar tamamen üyelere bölünebilmelerine rağmen, diğer bazılarının sadece belirli bir bölümü üye olarak ayrılabilir. ? Bazı formasyonlar ise, üye içermezler. ? Herhangi bir yararı yoksa bir formasyonu üyelere ayırmanın da bir anlamı yoktur. Litostratigrafi Litostratigrafi? Bir üye, yanal olarak bir formasyondan diğerine uzanabilir. ? Üye tanımında, kalınlık yönünden bir sınırlama yoktur. ? Üyeler, seçilmiş bir tip kesitle belirtilirler. Litostratigrafi Litostratigrafi? Bir üyenin adı, birimin tek tip litolojiden oluşması durumunda, tip kesitin bulunduğu yerin coğrafya adı, litoloji adı ve “üye” teriminden oluşur. ? Birim, birden çok litolojiyi içeriyorsa, bu durumda, coğrafya adı arkasına sadece “üye” terimi getirilir. Litostratigrafi LitostratigrafiTabaka(lar): ? Tabaka (veya tabakalar), tortul kayaçların en küçük resmi litostratigrafi birimidir. ? Bir tortul istif içindeki kömür damarları, volkanik tüf düzeyleri veya başka tür işaretçi katmanlar tipik örneklerdir. Litostratigrafi Litostratigrafi? Tanımlanması yararlı görülen ve seçilmiş bir tip kesite dayandırılan bir veya birkaç tabakaya, özel bir ad verilebilir. ? Birim adı, tabaka veya tabakaların bulunduğu yerin coğrafya adı, litoloji adı ve “tabaka” teriminden oluşur. Litostratigrafi LitostratigrafiGrup: ? Grup, ortak litoloji özellikleri olan, doğal ilişkili iki veya daha çok sayıda komşu formasyondan oluşan resmi bir litostratigrafi birimidir. ? Mertebece formasyonun bir üstünde bulunur. ? Tip kesit olarak, içerdiği formasyonların tip kesiti veya yardımcı kesitleri kullanılır. Litostratigrafi Litostratigrafi? Grup içindeki formasyonların tümü veya bir kısmı adlandırılmış olabilir. ? Grup, bir litostratigrafi birimi olarak önerilirken, kendisini oluşturan formasyonlar ve onları birleştiren özellikler ayrıntılı olarak anlatılmalıdır. ? Grup adı, kendisini oluşturan formasyonların tip yerlerine yakın bir coğrafya adı ve “grup” teriminden oluşur. Litostratigrafi LitostratigrafiÜstgrup: ? Belirgin ortak litoloji özellikleri olan iki veya daha çok sayıda komşu grup için üsgrup terimi kullanılır. ? Benzer şekilde üsgrup adı, coğrafya adı ve “üstgrup” teriminden oluşur. Litostratigrafi LitostratigrafiA. Birimin adı: A. Birimin adı: ? Resmi bir litostratigrafi biriminin adı, genellikle iki terimden oluşur ve aşağıdaki özelliklerin birleştirilmesiyle türetilir: 1. Litostratigrafi birimin ilk olarak tanımlandığı ve holostratotipinin bulunduğu tip lokalitenin coğrafya adı, Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar2. Litostratigrafi biriminin litoloji adı (kireçtaşı, kumtaşı, kiltaşı vs.) ve/veya 3. Litostratigrafi biriminin mertebesi (üye, formasyon, grup vs.). ? Kural olarak, resmi litostratigrafi birimlerinin adlarında kullanılan tüm kelimelerin ilk harfleri büyük yazılır. ? Örnek: Berdiga Formasyonu, Hacıören kumtaşı Üyesi. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Uygun coğrafya terimleri: ? Birimin yüzeylendiği yer veya yakınındaki sürekli doğal ya da yapay özelliklerden türetilmiş adlar, sürekliği olmayan (çiftlik, okul, dükkan, cami, yol kavşağı ve mahalle gibi) özelliklerden türetilmiş adlara tercih edilmelidir. ? Uygun coğrafya adları, ulusal bir kurul tarafından onaylanmış adları gösteren haritalar (topografik, il, bölge, orman vs.) üzerindeki adlardan seçilmelidir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Coğrafik adın nehir, göl, köy gibi cins kısmı, başka bir isimle karışma olasılığı yoksa atılmalıdır. ? Kızılcık Köyü Formasyonu yerine Kızılcık Formasyonu, Çoruh Nehri Formasyonu yerine Çoruh Formasyonu kullanılmalıdır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Coğrafya adı ve cins adı bitişik halde kullanılıyorsa, bu durumda ek atılmaz. ? Bu durumda adlandırma, Karadere’ye izafeten Karadere Formasyonu, Düzköy’e izafeten Düzköy Formasyonu şeklinde olmalıdır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Adların tekrarlanması: ? Bir coğrafya adı, yalnız bir kez kullanılmalı, aynı veya farklı mertebeden diğer birimlerde tekrarlanmamalıdır. ? Buna göre, literatürde daha önce Trabzon Formasyonu şeklinde tanımlanmış bir litostratigrafi birimi varsa, aynı coğrafik adla, aynı veya farklı mertebeden başka bir litostratigrafi birimi tanımlanamaz. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Kurulmuş adların önceliği ve korunması: ? Kurallara uygun olarak verilmiş adlara öncelik tanınmalı, önceden verilmiş adlar keyfi olarak değiştirilmemelidir. ? Jeolojik amaçlı tüm çalışmalarda, arazi çalışmaları yanı sıra, literatür araştırması da yaparak çalışılan birimlerle ilgili olarak önceden verilmiş adların olup olmadığına bakılır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Şayet varsa, kurallara uygun olarak verilmiş adların kullanılmasına özen gösterilmelidir. ? Aksi durumda, yeni bir ad önerilmelidir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Heceleme farklılıkları ve adlama değişiklikleri: ? Kurallara uygun bir adın coğrafya bileşeni, yazılış farkı veya coğrafya adının değiştirilmesi nedeniyle değiştirilemez. ? “Bennet” teriminden türetilmiş olan ve yanlışlıkla “Bennett Şeyli” şeklinde yazılmış bir birim, “Bennet Şeyli” şeklinde düzeltilemez. ? Önceden “Diyarıbekir Formasyonu” şeklinde tanımlanan bir birimin adı, coğrafya adının değiştirilmesi nedeniyle “Diyarbakır Formasyonu” şeklinde değiştirilemez. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Farklı ülkeler ve farklı lisanlardaki adlar: ? Uluslararası stratigrafi adlandırma kurallarına göre, yerel ve uluslararası sınırları aşan adlar için, bir tek isim tercih edilmelidir. ? Coğrafya adları, tip kesitin bulunduğu tip yerden veya ona çok yakın bir yerden alınırlar ve başka bir dile çevrilemezler. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Buna karşılık, birim adındaki mertebe belirten sözcükler ve litoloji adları, başka bir dile çevrilebilirler. ? Mesela, İngilizce bir makalede Karakaya Formasyonu, Karakaya Formation şeklinde; Akoluk Üyesi, Akoluk Member şeklinde; Berdiga Kireçtaşı ise Berdiga Limestone şeklinde yazılır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Litostratigrafi birimlerinin adlandırılması: 1. Formasyon adlaması. a. Formasyon tek tip (homojen) litolojiden oluşmuşsa, coğrafya adının arkasına litoloji adı getirilir. ? Örnek: Çaltepe Kireçtaşı. b. Formasyon birden çok (heterojen) litolojiden oluşmuşsa, coğrafya adının arkasına “formasyon” terimi getirilir. ? Örnek: Kızılcık Formasyonu. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar2. Üye adlaması. a. Üye, tek tip litolojiden oluşmuşsa, coğrafya adının arkasına litoloji adı ve “üye” terimi getirilir. ? Örnek: Hacıören Kumtaşı Üyesi. b. Üye, birden çok litolojiden oluşmuşsa, coğrafya adının arkasına sadece “üye” terimi getirilir. ? Örnek: Yörükali Üyesi. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar3. Grup ve Üstgrup adlaması: ? Grup ve üstgrup adlamasında, coğrafya adından sonra “Grup” veya “Üsgrup” terimi getirilir. ? Örnek: Cudi Grubu veya Trakya Üstgrubu. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar4. Tabaka adlaması: ? Tabaka adlamasında, coğrafya adından sonra litoloji adı ve “tabaka” terimi getirilir. ? Örnek: Esiroğlu Kumtaşı Tabakaları. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Gözönünde Gözönünde Tutulacak Kurallar Tutulacak KurallarB. Stratotip (tip kesit): B. Stratotip (tip kesit): ? Resmi jeolojik birimlerin tanımlanmasında, bir tip kesit veya tip lokalitenin seçilmesi önemlidir. ? Çoğu cins birimler, en iyi şekilde, başkaları tarafından yoklanabilir ve incelenebilir olan, kolay bulunabilir ve belirli bir kaya dizisine referansla tanımlanır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Bir stratotip, adlandırılmış bir jeolojik birim veya sınır için bir standarttır ve o birimin veya sınırın tanınması ve tanımlanmasında temeli oluşturur. ? Bu yüzden stratotip, tanımlanmış birim veya sınır kavramının göstericisi ve temsilcisi olmalıdır. ? Eksiksiz tip kesitler bulmak, her zaman mümkün olmayabilir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Litostratigrafi birimleri, düşey ve yanal yönde her türlü bilginin ayrıntılı ve net olarak verildiği bir şekilde tanıtılmalıdır. ? Tip kesit, tanımlanan birimin standardı olup, her birim, mutlaka bir tip kesite dayandırılmalıdır. ? Bir litostratigrafi biriminin stratotipi, o birimin temel özelliklerini taşımalıdır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Yüzeylenmelerin elverişsiz olduğu örtülü arazilerde, tabandan tavana birimin tüm özelliklerini ortaya koyan tek bir stratotipi bulunmayabilir. ? Bu durumda, açıkça belirtmek koşuluyla, birim stratotipi ile alt ve üst sınır stratotipleri farklı alanlardan seçilebilir. ? Tip kesitin topoğrafik harita üzerindeki yeri ve koordinatları mutlaka belirtilmeli ve jeolojik harita üzerine çizilmelidir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Bir stratotip veya tip kesit; ? Birim stratotipi ve ? Sınır stratotipi denen iki temel özelliğiyle tanımlanır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarBirim stratotipi: Birim stratotipi: ? Bir litostratigrafi veya kronostratigrafi biriminin tanımı için bu stratigrafik istifin en iyi geliştiği alandan örnek alınarak oluşturulan tip kesite, birim stratotipi denir. ? Birim stratotipi, tabakalı bir birim için tip kesit; tabakalanması olmayan bir birim için tip alandır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Bir birimin stratotipinin alt ve üst sınırları, belli bir istif veya lokalitede belirtilmiş noktalardır ve stratigrafik birimin tanınmasına ve tanımlanmasına yardım eder. ? Bir litostratigrafi birimi için birim stratotipi, litolojik değişimlerin belirlendiği düzlemler (litodüzlemler) arasında kalan istiftir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Bir biyostratigrafi birimi için birim stratotipi, biyolojik değişimlerin belirlendiği düzlemler (biyodüzlemler) arasında kalan istiftir. ? Bir kronostratigrafi birimi için birim stratotipi, kronolojik değişimlerin belirlendiği düzlemler (yani kronodüzlemler) arasında kalan istiftir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarSınır stratotipi: Sınır stratotipi: ? Herhangi bir stratigrafi biriminin alt ve üst sınırlarına sınır stratotipi adı verilir. ? Her iki sınır stratotipinin aynı kesitte veya bölgede olması zorunlu değildir. ? Bir litostratigrafi birimi için sınır stratotipi, litolojik değişimlerin belirlendiği düzlemler, yani litodüzlemlerdir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Bir biyostratigrafi birimi için sınır stratotipi, biyolojik değişimlerin belirlendiği düzlemler, yani biyodüzlemlerdir. ? Bir kronostratigrafi birimi için sınır stratotipi, kronolojik değişimlerin belirlendiği düzlemler, yani kronodüzlemlerdir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarTip kesit (stratotip) çeşitleri Tip kesit (stratotip) çeşitleri ? Bir litostratigrafi biriminin tanımı mümkünse yerinde kolay ulaşılabilir kayaçlardan (mostralar, yarmalar ve maden ocakları) oluşan veya sondajlar ya da su altındaki gibi sadece uzaktan örnekleme aletleriyle ulaşılabilen kayaçlardan oluşan bir stratotipe dayandırılmalıdır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Uzaktan algılama yöntemlerinin kullanıldığı yerlerde bile tanımlar, ne kayaçların jeofizik özelliklerine ne de onların içerdikleri fosillerin işaret ettiği yaşa değil, litolojik kriterlere dayandırılmalıdır. ? Tanımlar, gerçek kaya türü tanımlarına dayandırılmalıdır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Bir stratigrafi birimin veya sınırının kurulduğu zaman, o birimi tanımlayan yazar tarafından düzenlenmiş ilk stratotipe holostratotip denir. ? Holostratotipi aydınlatmaya yardımcı olması için ilk yazar tarafından, ilk tanımlamada kullanılan diğer tamamlayıcı stratotipler ise, parastratotip’tir. ? Yeterince açık olarak tanımlanmış özgün bir stratotipin yokluğunda, daha sonra seçilmiş olan stratotipe lektostratotip denir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Tahrip edilmiş veya yıkıma uğramış (yok olmuş) önceki bir stratotipin yerini alması için seçilmiş yeni bir stratotipe neostratotip denir. ? Kurulmuş bir birimi veya sınır bilgisini diğer coğrafik alanlara ya da başka fasiyeslere yaymak için düzenlenmiş stratotip referans kesit veya yardımcı referans kesit (hipostratotip) olarak adlandırılır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Holostratotip ve parastratotip bir litostratigrafi biriminin tanımlandığı zaman, o birimi tanımlayan yazar tarafından düzenlenmiş birincil tiplerdir. ? Lektostratotip ve neostratotip ise, daha sonra düzenlenmiş birincil tiplerdir. ? Hipostratotip her zaman bir birincil tipe yardımcı olan, sonradan düzenlenmiş, ikincil (referans veya yardımcı) tiptir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Holostratotip, parastratotip ve lektostratotip, genellikle tip alan içinde yer alırlar. ? Neostratotip, lektostratotip ve hipostratotip başlangıçta tip alanın sınırları dışından da seçilebilir. ? Kural olarak stratotipler değiştirilmemeli veya düzeltilmemelidir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Şayet, kurulmuş bir stratotip tahrip edilmişse veya mevcut stratigrafi kurallarına ters düştüğü saptanmışsa, tercihen tip alan içinden, yeni bir stratotip (neostratotip veya lektostratotip) oluşturulabilir. ? Tip alan içinde birden çok tipik kesit olabilir, fakat bunlardan sadece bir tanesi tip kesit veya stratotiptir Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarC. Tip yer (tip lokalite) ve tip alan C. Tip yer (tip lokalite) ve tip alan ? Bir stratigrafi biriminin ilk olarak tanımlandığı ve tip kesitlerinin bulunduğu coğrafik yere veya yöreye tip yer veya tip lokalite denir. ? Tip yeri içine alan coğrafik bölgeye de tip alan denir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak Kurallar? Daha basit olarak; ? Bir kaya biriminin ilk tanımlandığı yer, o birimin tip lokalitesini; ? tip lokalitedeki mostrası ise tip kesitini oluşturur. ? Tip kesit, deneştirme yapıldığı zaman, o birimin, benzer dizilerle kıyaslanabileceği standardıdır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarD. Litoloji özellikleri D. Litoloji özellikleri ? Litoloji biriminin litolojik özellikleri ana hatları ile açıklanmalı ve ayrıca kendisini diğer komşu birimlerden ayıran özellikler vurgulanmalıdır. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarE. Kalınlık E. Kalınlık ? Litostratigrafik birimin kalınlığı ve varsa kalınlık değişimleri belirtilmelidir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarF. Alt ve üst sınırlar F. Alt ve üst sınırlar ? Litostratigrafi biriminin alt ve üst sınırlarının nitelikleri (dereceli geçişli, keskin sınır, uyumsuz sınır, vs.) belirtilmelidir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarG. Yanal sınırlar G. Yanal sınırlar ? Litostratigrafi biriminin yanal yayılımı, yanal sınırlarının nitelikleri ve birimin genel biçimine ilişkin bilgi verilmelidir Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarH. Fosil topluluğu H. Fosil topluluğu ? Litostratigrafi biriminin fosil topluluğu hakkında bilgi verilmelidir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarI. Yaş I. Yaş ? Litostratigrafi biriminin yaşına ilişkin bilgiler verilmelidir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarJ. Deneştirme J. Deneştirme ? Litostratigrafi birimi, daha önce tanımlanmış olan birimlerle deneştirilmelidir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarK. Yüzey şekli K. Yüzey şekli ? Litostratigrafi biriminin yüzey şeklinin özelliklerine (topografya, morfolojik görünüm, vs.) ilişkin bilgi verilmelidir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarL. Diğer bilgiler L. Diğer bilgiler ? Litostratigrafi birimini daha önce tanımlamış araştırmacılar varsa, bunların adları ve yayın referansları, şimdiki adı veren araştırmacının ad değişikliği nedenleri ve bu çalışmaya ait diğer gerekli bilgiler verilmelidir. Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Litostratigrafi Birimlerinin Tanımlanmasında Göz önünde Tutulacak Kurallar Göz önünde Tutulacak KurallarTanım Tanım ? Bir litodem birimi, kayaç özellikleri esasına göre ayırt edilmiş ve sınırlandırılmış olan, hakim olarak intruzif, aşırı derecede deforme olmuş, ve/veya şiddetli metamorfizmaya uğramış, tanımlanmış bir kaya kütlesidir. ? Litodem birimleri, litostratigrafi birimlerinin aksine, genellikle istiflenme yasasına uymazlar. Litodem Birimleri Litodem BirimleriSınırlar Sınırlar ? Litodem birimlerinin sınırları, litolojinin değiştiği yerlerden geçirilir. ? Sınırlar net veya geçişli olabilir. ? Litolojik değişikliğin dereceli olduğu durumlarda sınır, araştırmacının gözlem ve değerlendirmesine bağlı olarak seçilir. Litodem Birimleri Litodem Birimleri? Hem dikey hem de yanal sınırlar, en büyük birlik ve pratik yararı sağlayan litolojik kritere dayandırılır. ? Diğer litodem veya litostratigrafi birimleriyle olan dokanaklar sedimanter, intruzif, tektonik veya metamorfik olabilir. ? Litodem birimlerinin tanımlaması ve adlaması, litostratigrafi birimlerinin tanımlama ve adlama kurallarına benzerlik gösterir. Litodem Birimleri Litodem BirimleriTip yeri Tip yeri ? Litodem birimleri, gözlenebilir kayaç nitelikleriyle tanımlanır ve tanınırlar. ? Birimin yanal ve düşey değişimleri ile dokanak ilişkileri doğru bilgilere dayandırılmalıdır. ? Adlamanın duraylılığı için bir tip yer ve başvuru yerleri belirtilmelidir. Litodem Birimleri Litodem BirimleriSınıflama Sınıflama ? Litodem birimleri sınıflamasında temel birim litodemdir. ? İki veya daha çok sayıda litodemden oluşmuş kaya topluluğuna takım adı verilir. ? Eğer takımdan daha yüksek mertebede bir birime gerek varsa, üstakım terimi kullanılır. ? Karmaşık ve karışık, mertebe olarak takım veya üstakıma karşılık gelir. Litodem Birimleri Litodem Birimleri? Litodem, litodem sınıflamasındaki temel birimdir. ? Litodem, kendi içinde litolojik beraberlik, komşu birimlerinden ise ayırtman litolojik özellikleriyle bir farklılık gösteren, haritalanabilir, intruzif, şiddetli yapısal değişmeye ve/veya şiddetli metamorfizmaya uğramış, genellikle tabakalı olmayan, bir veya daha fazla kayaç çeşidinden oluşan bir birimdir. Litodem Birimleri Litodem Birimleri? Haritalama ve mertebe bakımından formasyon ile eşdeğerdir; ? Alt bölümlemesi yoktur. ? Birimin tanımlanması, tip ve referans yerlerine dayandırılarak yapılmalıdır. ? Bir litodemin adı, tip yerinin coğrafya adı ile kayaç adı veya tanımlama terimlerinden oluşur ? Örn.: (Bitlis Metamorfitleri, Uludağ Graniti, Kapıdağ Plütonu). Litodem Litodem? Takım (metamorfik takım, intruzif takım, plütonik takım), litodemden bir üst mertebede bir litodem birimidir. ? Aynı sınıftan (yani plütonik, metamorfik), birbirleriyle yakın ilişkili iki veya daha fazla litodem içeren bir kaya birimidir. Takım Takım? Haritalama ve mertebe bakımından grup ile deneştirilebilir. ? Takım adı, bir coğrafya adı ve takımın tanımını açıklayan bir terim veya “takım” teriminden oluşur ? Örn.: Bitlis Metamorfik Takımı, Uludağ Plütonik Takımı, Eğrigöz İntruzif takımı. Takım TakımÜsttakım ? Üstakım, mertebece takımdan daha üstte olan bir litodem birimidir. ? Birbirleriyle doğal ilişkili, iki veya daha fazla takım veya karmaşık içeren bir litodem birimidir. Üsttakım ? Haritalama ve mertebe bakımından Üstgrup ile eşdeğerdir. ? Üsttakım adı, bir coğrafya adı ile “Üsttakım” teriminden oluşur. ? Örn.: Kapıdağ Üsttakımı.Karışık (Melanj) ? İki veya daha fazla kayaç çeşidi sınıfından (magmatik, metamorfik, tortul) oluşmuş birbirinden kopuk, ilksel ilişkileri korunmamış kaya topluluğu veya karışımıdır. ? Yapıca basit veya karışık olabilir. ? Karışık, mertebece takım ya da üsttakıma karşılık olarak alınabilir. Karışık (Melanj) ? Ayrıntılı haritalama ile daha sonra litodem veya litostratigrafi birimlerine ayrılabilir. ? Karışık, kökenine göre yapısal, sedimanter veya bunların karışımı olabilir. ? Karışık adı, uygun bir coğrafya adı ve “karışık (melanj)” teriminden oluşur ? Örn.: (Ankara Karışığı).Karmaşık (Kompleks) ? İlksel ilişkileri korunmuş, genellikle magmatik ve metamorfik kayaç birimlerinin belirli bir sistem içerisinde, aynı cinsten olanların devamlılık gösterdiği tüm kayaç topluluğuna “Karmaşık” adı verilir. ? Mertebece takım ya da üsttakıma karşılık gelebilir. Karmaşık (Kompleks) ? Karmaşık adı, uygun bir coğrafya adı ve “Karmaşık (Kompleks)” teriminden oluşur. ? Örn.: (Uludağ Karmaşığı). ? Volkanik kayaların oluşturduğu karmaşıklarda, iki terim arasına “Volkanik” terimi eklenir. ? Örn.: (Kızılcahamam Volkanik Karmaşığı). ? “Temel Karmaşığı”, kuralsız olarak kullanılabilen bir adlama şeklidir.Masif ? İki veya daha fazla karmaşığın bir araya gelmesinden oluşan ve genellikle en az birkaç kilometre eninde ve boyunda olan birimlere “Masif” adı verilir. ? Birim adı, uygun bir coğrafya adı ve “Masif” teriminden oluşur. ? Örn.: (Kırşehir Masifi).Litodem birimleri (büyük harfler) ve litostratigrafi birimleri (küçük harfler). Bir gnays litodemi (A), gnaysla birlikte deformasyona uğramış olan bir diyorit intruzyonu (B) içerir. A ve B birlikte “karmaşık” olarak ele alınabilir. Daha genç bir granit (C), bir siyenit daykı ile kesilmiş ve daha sonra bu birimler I uyumsuzluğuyla kesilmiştir. Uyumsuzluktan önce oluşmuş olan tüm birimler, “karışık” (E) ile faylı kontaklıdır. Uyumsuzluğun üzerinde volkanik karmaşık (G) gelişmiştir ve bunun daykları uyumsuzluğu kesmiştir. Bu volkanik karmaşığın uzantısı olan piroklastik katmanlar (h), litostratigrafi birimleri olarak adlandırılabilirler. Bütün birimleri kesen ikinci uyumsuzluğun üzerinde, formasyon ve üyelere ayrılan litostratigrafi birimleri (j) bulunmaktadır.Biyostratigrafi Tanım Tanım ? Kayaç birimlerinin, fosil içeriği esasına göre ayırt edilmesi ve deneştirilmesi, biyostratigrafi olarak adlandırılır. ? Bir biyostratigrafi birimi, fosil içeriğiyle tanımlanan veya ayırt edilen bir kayaç kütlesidir. Biyostratigrafi ? Bir biyostratigrafi biriminin kurulmasında; ? tek bir taksonun menzili (takson menzil zonu), ? farklı iki taksonun en alt ve/veya en üst bulunuşları arasındaki aralık (ara zonu), ? birden çok taksonun ortak bulunuşu (topluluk zonu) veya ? bir ya da daha çok sayıda taksonun göreceli bolluğu (bolluk zonu) kullanılabilir. Biyostratigrafi ? Farklı kriterlere dayandırıldıklarından dolayı biyostratigrafi birimlerinin sınırları, litostratigrafi ve kronostratigrafi birimlerinin sınırlarıyla çakışabilir veya kesişebilir.Biyostratigrafi Biyozon Biyozon ? Biyostratigrafik sınıflamanın temel birimidir. ? Biyozon, bir veya daha çok sayıda fosil taksonunu içeren ve bu özelliğiyle komşu biyostratigrafi birimlerinden ayrılabilen bir kaya kütlesi olup, adını bu takson veya taksonlardan alır. ? Ortak biyostratigrafi özellikleri olan birkaç biyozon üst biyozon olarak tanımlanabilir.Biyozon ? Bir biyozon, gerektiğinde ayrıntıları anlatmak amacıyla as biyozonlara bölünebilir. ? Bir biyozonun tümünün as biyozonlara bölünmesi zorunluluğu yoktur. ? Biyozonlar arasındaki veya içindeki fosilsiz aralıklara sırasıyla fosilsiz arazon ve fosilsiz içzon denir.Biyozon ? Bir biyozonun tanımlanmasını olanaklı kılan ve zona adını veren fosillere zon fosili veya kılavuz fosil denir.Biyozon ? Zon fosilleri ideal olarak; ? hızlı evrimleşen (kısa yaşam menzili), ? geniş coğrafik dağılıma sahip olan (endemik değil pandemik), ? mümkün olduğunca fasiyeslerden bağımsız olan, ? kolay tanınabilen, ? bol bulunan ve ? genellikle korunabilmelerini olanaklı kılan güçlü sert kavkılara sahip olan fosillerdir. Biyozon ? Bu özelliklerin çoğuna sahip olmaları nedeniyle pelajik organizmalar, bentik organizmalara oranla daha ideal zon fosilleridirler. ? Bu koşulları sağlayan zon fosilleri oldukça seyrek olmasına rağmen ammonitler, graptolitler ve konodontlar buna en yakın adaylardır. İdeal Fosil-Zon fosili ?Brakiopod Lingula; ? Kolay tanınabilir ve çok geniş coğrafik yayılıma sahip olmasına karşın, ? Çok uzun bir jeolojik yayılıma sahip olması nedeniyle, ? iyi bir zon fosili değildir.İdeal Fosil-Zon fosili ? Brakiopod Atrypa ve trilobit Paradoxides ? Zaman-stratigrafik korelasyonlar için iyi çalışılmışlardır, ? Çünkü bunların menzili çok kısadır. ? Bunlar iyi zon fosilleridir.Biyostratigrafi Birim Çeşitleri Biyostratigrafi Birim Çeşitleri ? Üç temel biyostratigrafi birim çeşidi; ? Ara zon, ? Topluluk zonu ve ? Bolluk zonu şeklinde tanımlanmıştır. Biyostratigrafi Birimlerinin Sınır Tanımları ? Ara zonlarının sınırları, tekçe taksonların en alt ve/veya en üst bulunuşlarıyla tanımlanır. ? Bazı cins topluluk zonlarının sınırları (Oppel veya aşmalı menzil zonları), birden çok sayıda taksonun en alt ve/veya en üst bulunuşlarıyla tanımlanır. ? Bolluk zonlarının sınırları, korunmuş taksonların göreceli bolluklarındaki belirgin değişikliklerle tanımlanır. Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları 1. Ara zonu (veya aszonu); ? Tek bir taksonun belgelenmiş en alt ve en üst bulunuşu arasındaki, ? bir taksonun belgelenmiş en alt bulunuşu ile başka bir taksonun belgelenmiş en üst bulunuşu arasındaki ve ? farklı iki taksonun belgelenmiş ardışık en alt bulunuşları veya ardışık en üst bulunuşları arasındaki aralık şeklinde olabilir. Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları ? Ara zonunun (veya aszonu) üç ana tipi; a. Tek bir taksonun belgelenmiş en alt ve en üst bulunuşları arasındaki aralık Takson menzil zonu olarak tanımlanır.Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları Tanımları b. Bir taksonun belgelenmiş en alt bulunuşu ve başka bir taksonun belgelenmiş en üst bulunuşu arasını içeren aralık. ? Bu aralık, farklı iki taksonun ortak menzillerini içeriyorsa (yani iki takson aşmalı ise), aşmalı veya ortak menzil zonu olarak adlandırılır. ? Alt sınır bir taksonun en alt bulunuşuyla, üst sınır ise bir diğer taksonun en üst bulunuşuyla tanımlanır. Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları ? Alt sınır bir taksonun en alt bulunuşuyla, üst sınır ise bir diğer taksonun en üst bulunuşuyla tanımlanır. Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları Tanımları ? Şayet, iki takson aşmalı değilse ve bu iki takson üçüncü bir taksonun menzilini bölmede kullanılıyorsa, buna kısmi menzil zonu denir. ? Kısmi menzil zonunun alt sınırı, bir taksonun en üst bulunuşuyla; üst sınırı ise başka bir taksonun en alt bulunuşuyla tanımlanır.Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları ? Kısmi menzil zonunun alt sınırı, bir taksonun en üst bulunuşuyla; üst sınırı ise başka bir taksonun en alt bulunuşuyla tanımlanır.Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları Tanımları c. Farklı iki taksonun belgelenmiş ardışık en alt bulunuşları veya ardışık en üst bulunuşları arasındaki aralık. ? Aralık, bir evrimsel soy içindeki ardışık belgelenmiş en alt bulunuşlar arasında olduğu zaman, soy zonu olarak adlandırılır. Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları Tanımları ? Söz konusu aralık, ilişkisiz taksonların ardışık en alt bulunuşları arasında, veya hem ilişkili hem de ilişkisiz taksonların ardışık en üst bulunuşları arasında olduğu zaman bu da bir ara zonu çeşididir.Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları Tanımları 2. Topluluk zonu ? Bir topluluk zonu, üç veya daha çok sayıda taksonun birlikte bulunuşuyla ayırt edilen bir biyozondur. ? Topluluk zonu, mevcut fosillerin tümüne dayandırılabilir veya sadece belirli fosillere sınırlandırılabilir. Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları Tanımları ? Uygulamada iki topluluk zonu kavramı kullanılır: a. Topluluk zonu veya Senozon: Takson menzil sınırları dikkate alınmaksızın ayırt edilen zon. ? Bu tip topluluk zonunun tanınması, çok değişkenli analiz teknikleri yardımıyla yapılabilir. ? Ayırt eden taksonların dikkatli seçilmesi, özellikle önemlidir.Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları Tanımları Topluluk zonunda taksonların menzil sınırları dikkate alınmamaktadır.Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları Tanımları b. Oppel zonu veya aşmalı menzil zonu: İkiden daha fazla sayıda taksonla ayırt edilen ve içerdiği ayırtman taksonlardan iki veya daha fazlasının belgelenmiş ilk ve/veya son bulunuşlarına dayandırılan sınırlara sahip olan zon. Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları Tanımları Oppel topluluk zonunun sınırları iki veya daha fazla taksonun belgelenmiş ilk ve/veya son bulunuşlarına dayandırılmaktadır.Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları 3. Bolluk Zonu ? Bir veya daha çok sayıda taksonun göreceli bolluğunun, sayısal olarak belirgin maksimumuyla tanımlanan bir biyozondur.Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Biyostratigrafi Birimlerinin Çeşitleri ve Sınır Tanımları Tanımları ? Herbir türün bolluğunun (bireylerin toplam sayısı), belirli bir zamanda zirveye ulaştığına ve sonra azaldığına dikkat edin. ? Aşağıya doğru katmanların yaşları ve sağa doğru göreceli bolluk artar. A türü C türü B türü Göreceli bolluk B türünün bolluk zonu C türünün bolluk zonu A türünün bolluk zonu Üç ayrı varsayımsal fosil türünün bolluk zonlarının şematik gösterimi.Zon Çeşitleri Zon ÇeşitleriZon Adlandırma Zon Adlandırma ? Kurallara uygun bir biyozon veya aszon; ? özgün bir adı, ? zonun ayırtman olarak geliştiği bir stratigrafik diziye müracaat eden bir içeriği ? ve sınır tanımını ve onun uzaysal dağılımına ilişkin bilgileri gerektirir. Zon Adlandırma Zon Adlandırma ? Her bir biyozona, bileşik olan ve biyozonun türünü belirten özgün bir ad verilir. ? Ad, biyozona sınırlandırılmış olan, biyozon içinde en yoğun göreceli bolluğa ulaşan ve biyozon içinde onların toplam stratigrafik aşmasına sahip olan bir veya iki ayırtman ve yaygın taksona dayandırılabilir. Zon Adlandırma Zon Adlandırma ? Adlar, en yaygın olarak cins veya altcins adları, binominal tür adları veya trinominal alttür adlarından oluşur. ? Şayet zonun dayandırıldığı taksonların adları değişirse, zonların adları ona dayanarak değiştirilmelidir. Zon Adlandırma Zon Adlandırma ? Biyozonlar ve aszonlar deneysel olarak kurulurlar ve yeni kanıtlara dayanarak değiştirilebilirler. ? Kurulmuş biyozon ve aszon sınırlarının yerleri stratigrafik olarak düzeltilebilir, yeni ayırtman taksonlar tanımlanabilir veya ilksel ayırtlayan taksonlar değiştirilebilir. ? Bir biyozon veya aszonun kavramı oldukça değiştirilmişse, sonraki atıflardaki belirsizliği önlemek için yeni bir ad gereklidir. Zon Adlandırma Zon Adlandırma ? Takson menzil zonunun adı, dayandırıldığı fosil taksonun adından alınır: Örn.: Didym ograptus takson menzil zonu, Rotalipora cushm ani takson menzil zonu. Zon Adlandırma ? Biyozonun tipi önceden açıkça tanımlanmışsa, metinin kalan kısmında unvan yazılmayabilir. Örn.: “ R ot alipora c us hm ani takson menzil zonu”, “ R ot alipora c us hm ani biyozonu” şeklinde yazılabilir.Zon Adlandırma Zon Adlandırma ? Ortak Menzil zonunun adı ilk ortaya çıkan taxonun adı alınır. ? Sonuna ortak menzil zonu eklenir. Örn.: Os t rea s hum ardi ortak menzil zonu. Zon Adlandırma Zon Adlandırma Kısmi menzil Zon: ? Kısmi menzil zonunun adı, sınırları belirlemede kullanılan bitiş ve başlangıç taxonları dikkate alınmaz. İsim devam eden taxonun adı kullanılır ? Sonuna ara zonu eklenir. Örn.: Rotalipora kısmi menzil zonu. Zon Adlandırma Zon Adlandırma Topluluk Zonu: ? Topluluk zonunun adı, fosil topluluğundaki bir veya daha çok sayıda taksonun adından alınmalıdır. Örn.: Eponides- Planorbulinella topluluk zonu, ? Os t rea s hum ardi topluluk zonu. Topluluk zonları yerel yaşam ortamıyla yakından ilişkilidir ve ortam tanımlamada önemlidir.Zon Adlandırma Zon Adlandırma Bolluk Zonu: ? Bolluk zonunun adı, biyozonu oluşturan taksonun veya taksonların adından alınır. ? Sonuna ortak bolluk zonu eklenir. Örn.: Fusulina bolluk zonu. Zon Adlandırma Zon Adlandırma Ara Zon: ? Ara zonunun adı, ilk ortaya çıkan ( alt sınırı oluşturan) taksonun adından alınır. ? Sonuna ara zonu eklenir. Örn.: Rotalipora ara zonu.