1 - Tıbbi Farmakoloji Tedavi Düzenleme Akılcı Reçete Yazma Süreci Akılcı Reçete Yazma Süreci • • Hastanın probleminin tanımlanması Hastanın probleminin tanımlanması • • K K- -Tedavinin/K Tedavinin/K- -İlacın bu hastaya uygun olup İlacın bu hastaya uygun olup olmadığının değerlendirilmesi olmadığının değerlendirilmesi • • Reçetenin yazılması Reçetenin yazılması • • Hastaya gereken bilgi talimat ve uyarıların Hastaya gereken bilgi talimat ve uyarıların anlatılması anlatılması • • Tedavinin izlenmesi ve sonlandırılması Tedavinin izlenmesi ve sonlandırılması Hastanın probleminin Hastanın probleminin tanımlanması tanımlanması • • Hastalık hali Hastalık hali • • Psikolojik veya sosyal problemler Psikolojik veya sosyal problemler • • Yeniden ilaç yazdırma isteği Yeniden ilaç yazdırma isteği K K- -İlacının Uygunluğu İlacının Uygunluğu • • K K- -İlacı, karşımıza gelen hastaya İlacı, karşımıza gelen hastaya uygun mu? uygun mu? K K- -İlacının Uygunluğu İlacının Uygunluğu • • K K- -İlacı hastalığa ( İlacı hastalığa (endikasyona endikasyona) ) göre (genel popülasyona) göre (genel popülasyona) seçilir. seçilir. • • Hastaya göre uygunluğu Hastaya göre uygunluğu değerlendirilir değerlendirilir K K- -İlacının Uygunluğu İlacının Uygunluğu Metoprolol Metoprolol----------------- -----------------astımlılarda astımlılarda Trimetoprim Trimetoprim/ /Sulfametoksazol Sulfametoksazol--- ---gebelerde gebelerde Kloramfenikol Kloramfenikol-------------- --------------emzirenlerde emzirenlerde Aspirin Aspirin------------- -------------peptik peptik ülserde ülserde KONTRENDİKEDİR KONTRENDİKEDİR Yüksek risk faktörleri/grupları Yüksek risk faktörleri/grupları • • Hamilelik Hamilelik • • Laktasyon Laktasyon • • Çocuklar Çocuklar • • Yaşlılar Yaşlılar • • Böbrek yetmezliği Böbrek yetmezliği • • Karaciğer yetmezliği Karaciğer yetmezliği • • İlaç alerjisi İlaç alerjisi • • Diğer hastalıklar Diğer hastalıklar • • Diğer tedaviler Diğer tedaviler Reçetenin Yazılması Reçetenin Yazılması • • Pratikte pek çok problem yaşanmaktadır Pratikte pek çok problem yaşanmaktadır Amoxil Amoxil ( (amoksisilin amoksisilin) ) Daonil Daonil ( (glibenklamid glibenklamid) ) Kalıcı beyin hasarı Kalıcı beyin hasarı Hastaya Zaman Ayırın Hastaya Zaman Ayırın Gereken bilgi, talimat ve Gereken bilgi, talimat ve uyarıları anlatın uyarıları anlatın 1 1- -İlacın etkileri: İlacın etkileri: *ilaç niçin gerekli *ilaç niçin gerekli *hangi semptomlar geçecek, *hangi semptomlar geçecek, *hangileri *hangileri geçmiyecek geçmiyecek *ilaç etkisi ne zaman *ilaç etkisi ne zaman başlıyacak başlıyacak *düzensiz alınır ya da alınmazsa *düzensiz alınır ya da alınmazsa ne olur ne olur 2 2- - Yan tesirler Yan tesirler * hangi yan tesirler oluşabilir * hangi yan tesirler oluşabilir * hasta nasıl fark edecek * hasta nasıl fark edecek * ne kadar sürecek * ne kadar sürecek * ne kadar ciddi olacak * ne kadar ciddi olacak * bunlar için ne yapılabilir * bunlar için ne yapılabilir 3 3- - Talimatlar Talimatlar * ilaç nasıl alınmalı * ilaç nasıl alınmalı * ne zaman alınmalı * ne zaman alınmalı * ne kadar süre alınmalı * ne kadar süre alınmalı * ilaç nasıl saklanmalı * ilaç nasıl saklanmalı * kalan ilaçları ne yapmalı * kalan ilaçları ne yapmalı 4 4- - Uyarılar Uyarılar * ilaç ne zaman * ilaç ne zaman alınmamalı alınmamalı * azami doz nedir * azami doz nedir * tedavinin tümü niçin gereklidir * tedavinin tümü niçin gereklidir 5 5- - Kontrol Kontrol * hasta ne zaman tekrar gelmeli * hasta ne zaman tekrar gelmeli (veya gelmemeli) (veya gelmemeli) * hangi durumda tekrar gelmeli * hangi durumda tekrar gelmeli * kontrolde hekim hangi bilgileri * kontrolde hekim hangi bilgileri isteyecek isteyecek 6 6- - Her şey açık mı? Her şey açık mı? * hastaya anlayıp anlamadığını sorun * hastaya anlayıp anlamadığını sorun * önemli bilgileri tekrar ettirin * önemli bilgileri tekrar ettirin * sorusu olup olmadığını sorun * sorusu olup olmadığını sorun Azaltılarak kesilmesi gereken ilaçlar Azaltılarak kesilmesi gereken ilaçlar • • Amfetaminler Amfetaminler • • Antiepileptikler Antiepileptikler • • Antidepresanlar Antidepresanlar • • Antipsikotikler Antipsikotikler • • Kardiyovasküler Kardiyovasküler ilaçlar ilaçlar (beta (beta blokerler blokerler, , vazodilatörler vazodilatörler) ) • • Kortikosteroidler Kortikosteroidler • • Hipnotik Hipnotik/ /sedatifler sedatifler ( (benzodiyazepinler benzodiyazepinler, , barbitüratlar barbitüratlar) ) • • Opiyatlar Opiyatlar