Termik Makineler Termik Makinalar (Motor) Ders Notu - Benzin Püskürtme BENZİN PÜSKÜRTME S İSTEM İN İN KARBÜRASYONA GÖRE ÜSTÜNLÜKLER İ •Venturiye gereksinim olmadı ğından ? v artar ve max güçte %5-10 artı ş sa ğlanır. •Yakıtın basınç altında püskürtülmesi daha fazla pülverizasyon sa ğlar. •Emme manifoldunda sürekliyanabilir karı şımın bulunmaması istemin yangına kar şı emniyetini arttırır. •Supapların süperpozisyonu arttırılarak egzoz gazlarının süpürülmesi iyile ştirilir. Bu süre içerisinde yakıt püskürtmenin olmaması egzoz sisteminden yakıt kaçmasına neden olmaz. •Karı şım buji tırna ğına yakın bölgelerde zenginle ştirilip uzak bölgelerde fakirle ştirilerek ortalama olarak daha fakir karı şımların yakılması sağlanır ve motor daha ekonomik çalı şır. •Karbürasyonda görülen buzlanma benzin püskürtme sisteminde görülmez. •Silindirlere e şit karı şım tevzii karbürasyon sistemine göre daha fazla hassasiyetle sa ğlanır. •Karbürasyonda sıcak havalarda görülen buhar tıkacı, ralantide bozuk çalı şma ve sıcak motorun ilk harekete geçirilmesindeki mahsurlar yakıt sistemindeki yüksek basınç sebebi ile görülmez. BENZİN PÜSKÜRTMENİN KARBÜRASYONA GÖRE OLUMSUZLUKLARI •Sistem karbüratörlere göre daha hassas ve karma şıktır. •Servis gereksinimi daha fazladır. •Maliyeti yüksektir.PÜSKÜRTME YER İ Homojen bir karı şım için; •Do ğrudan yanma odasına, •Emme kanalına, •Manifolda, Püskürme yapılır. Do ğrudan yanma odasına Emme kanalına Emme Manifolduna Çok noktadan enjeksiyon-Multipoint (MPI) Tek noktadan enjeksiyon-Single point (SPI)PÜSKÜRTME SÜRES İ • İyi bir karı şım te şkili için püskürtmenin emme stroku ba şlangıcında yapılması uygundur. •Max. güç min yakıt harcamı için püskürtme süresi 60 ile 90°KMA arasında sürmesi ve piston ÜÖN’dan 120°KMA uzaklaşmadan önce gerçekle ştirlmesi gerekir. Optimum de ğer olarakta emme peryodunda piston ÜÖN’dan 70°KMA uzakta iken püskürtme ba şlatılmalıdır. YÜK AYARI VE KARI ŞIM KONTROLÜ •Güç ayarı silindire giren hava miktarını deği ştiren gaz kelebeği yardımıyla sağlanır. •Motor çalı şma şartına ba ğlı olarak de ği şen oranlarda karı şım oranının sağlanması zorunludur. •Silindire giren hava miktarıyla birlikte püskürtülen yakıt miktarınında de ği ştirlmesi zorunludur. Bu sebeble; ALGILANAN PARAMETRELER 1.Emme Manifoldundaki basınç: Gaz kelebe ğinin konumuna ba ğlı olarak kelebekle silindirler arasındaki emme manifoldunun basıncı deği şir. Emme manifoldundaki basınç de ği şimi giren hava miktarını etkileyece ğinden püskürtülen yakıt miktarınında uygun olarak de ği şimini sa ğlayabilmek amacıyla manifold basıncı algılanır. 2.Emme havasının sıcaklı ğı: Silindire giren hava miktarı sıcaklıktanda etkilenece ği için manifolddan geçen havanın sıcaklık de ği şimide algılanır. 3.Motor so ğutma suyu sıcaklı ğı: So ğuk motoru kolay ilk hareket geçirmede zengin karı şıma ihtiyaç duylaca ğından motor so ğutma suyu sıcaklı ğı algılanır. 4.Motor devir sayısı: Motorun çalı ştı ğı devir sayısı algılanır. 5.Egzoz gazındaki O 2 miktarı: Hava fazlalık katsayısının 1 koşuluna göre düzenlenmesi sa ğlamak için egzoz gazondaki O2 miktarı algılanır.Elektronik Benzin Püskürtmenin Genel Prensip Şeması I.Yakıt Sistemi:Yüksek basınçlı yakıt sevk pompası, filitre ve enjektörlerden olu şur. II.Ölçme alıcıları (sensörler-mü şirler): Motorun i şletme şartına ba ğlı olarak hassas yakıt ölçümü ve da ğıtımı için gereken tüm algılamaları yapar. III.Elektronik kontrol ünitesi: Sensörlerden gelen bilgiye göre enjektörden püskürtülen yakıt miktarını ayarlayan kumanda sinyali üretir.Uygulama Örnekleri 1. SPI (Singlepoint) Tek noktadan enjeksiyonSPI Yakıt Basınç Regülatörü2. MPI (Multipoint) Enjeksiyon Sistemi MOTRONICHavanın debisinin ölçülmesi 1.Hava akı ş yönünde hava kelebe ğinin önüne yerle ştirilmi ş klape vasıtası ile havanın ölçülmesi.2.120°C’ta kadar ısıtılmı ş film tabakası vasıtası ile havanın ölçülmesi.Ralantide çalı şmaEnjektörLamda (Oksijen) Sensörü