Jeokimya Termodinamik Prensipler TERMODİNAMİK PRENSİPLER * TERMODİNAMİK, BİR OLAYIN MÜMKÜN OLUP OLMADIĞINI BELİRLEYEN PRENSİPLERİ İÇERİR. JEOKİMYADA MİNERAL VEYA MİNERAL TOPLULUKLARININ VE İYONLARIN DEĞİŞİK ORTAM ŞARTLARINDA, DURAYLILIK,DENGE VE DEĞİŞİMLERİNİN İNCELENMESİNDE ÇOK YARARLILIK SAĞLAR. * TERMODİNAMİĞİN DİĞER ÖNEMLİ UYGULAMALARI,FAZ DİYAGRAMLARI, KISMİ BASINÇ DİYAGRAMLARI VE Eh-pH DİYAGRAMLARI OLARAK AYRICA İNCELENECEKTİR.* TERMODİNAMİĞİN TEORİK VE PRATİK SONUÇLARI ,TERMODİNAMİĞİN 1. KANUNU OLARAK BİLİNEN BİR V ARSAYIMA DAYANIR. BU PRENSİP, ENERJİNİN KORUNMASI PRENSİBİDİR. BUNA GÖRE; *ENERJİ YOK EDİLEMEZ;YOKTAN DA V AR EDİLEMEZ. * TÜM ENERJİ ŞEKİLLERİ BİRBİRİNE DÖNÜŞTÜRÜLEBİLİR. * DIŞARIDAN HİÇ BİR İŞ VE ENERJİ KULLANMADAN ENERJİ VE İŞ ÜRETEN BİR MAKİNANIN YAPILMASI İMKANSIZDIR. * BİR SİSTEMİN HER HALİ, BELLİ BİR ENERJİ İLE SİMGELENMİŞTİR. SİSTEM BİR DENGE HALİNDEN DİĞER DENGE HALİNE DEĞİŞİK YOLLARDAN GİDEBİLİR. ANCAK BÜTÜN YOLLARDAN ORTAYA ÇIKAN İÇ ENERJİ DEĞİŞİMİ (? U) SABİTTİR.*BU KANUN DA DEĞİŞİK ŞEKİLLERDE İFADE EDİLEBİLİR. BUNLAR; * ISI HER ZAMAN SICAK CİSİMDEN SOĞUK CİSİME DOĞRU AKAR. BU AKIŞ HER İKİ CİSİM AYNI SICAKLIĞA GELİNCEYE KADAR DEV AM EDER. * HİÇBİR DOĞAL İŞLEM, ÇEVRE ÜZERİNDE HERHANGİ BİR DEĞİŞİK OLUŞMADAN TERSİNE ÇEVRİLMEZ. * GERİ DÖNEN BİR İŞLEMDE OLUŞAN DEĞİŞİM, SİSTEMİN ALDIĞI ISININ, SİSTEMİN MUTLAK SICAKLIĞINA ORANINA EŞİTTİR. dS= dq/T* FAZ DİYAGRAMLARI ,TERMODİNAMİK VE FİZİKOKİMYA BİLİM DALLARININ İLKELERİ ,KURALLARI VE ARAŞTIRMA SONUÇLARINA GÖRE HAZIRLANAN DİYAGRAMLARDIR. * BUNLAR, JEOKİMYA ,MİNERALOJİ VE PETROLOJİDE GENİŞ ÖLÇÜDE UYGULAMA ALANLARI OLAN DİYAGRAMLARDIR. BU DİYAGRAMLARDAN FAYDALANARAK, SICAKLIK VE BASINÇ DEĞİŞİMLERİNİN JEOLOJİK SİSTEMLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ İNCELENEBİLİR. * FAZ, BİR MADDENİN , BİR SINIR VEYA MEKANİK YÖNTEMLERLE BİRBİRİNDEN AYRILABİLEN FİZİKSEL OLARAK FARKLI DURUMLARIDIR. BUNA GÖRE BİR KRİSTAL VE BUNUN ERİYİĞİ, AYNI MADDENİN İKİ FAZIDIR VE BU İKİ FAZ ARASINDAKİ SINIRDA FAZ SINIRIDIR.BİR SİSTEMDEKİ FAZLARIN SAYISI VE BİLEŞENLER ARASINDAKİ İLİŞKİ , TEK MADDELİ SİSTEMLER İÇİN J.W.GİBBS TARAFINDAN P+F= C+2 ŞEKLİNDE İFADE EDİLMİŞTİR. İKİ MADDELİ SİSTEMLERDE İSE, FORMÜL P+F= C+1 ŞEKLİNDEDİRVE BUNA GİBBS FAZ KURALI DENMEKTEDİR. BU FORMÜLDE; P= FAZLARIN SAYISI, F=SİSTEM SERBESTİSİ-DEĞİŞKENİ, C= SİSTEMDEKİ BİLEŞENLERİN SAYISIDIR. C=1 ve P=1 İSE F=2 Divariant’dır C=1 ve P=2 İSE F=1 Univaryant’dır C=1 ve P=3 İSE F=0 Nonvaryant’dırÖTEKTİK NOKTA: A VE B ARASINDA GELİŞEN BİR KRİSTALİZASYONDA ERİYİĞİN KONSANTRASYONU A KÖŞESİNE YAKINSA ÖNCE A KRİSTALLERİ OLUŞMAYA BAŞLAR VE SICAKLIĞIN DÜŞÜŞÜNE BAĞIMLI OLARAK AYRILIR. BU AYRILMANIN EN SON NOKTASI ÖTEKTİK NOKTADIR. * BU NOKTADAN SONRAKİ KONSANTRASYONLARDAKİ ERİYİKTEN AYRILAN İSE A DEĞİL B KRİSTALİDİR. AYNI DURUM B KRİSTALİ İÇİN DE GEÇERLİDİR. B KÖŞESİNE YAKIN BİR KONSANTRASYONDAKİ ERİYİKTEN İTİBAREN BAŞLAYAN KRİSTALLEŞMEDE ISI DÜŞMESİYLE BERABER B KRİSTALLEŞMEYE BAŞLAR VE (E+B) OLUŞUR. BU DURUM EĞRİ BOYUNCA İLERLER. B KRİSTALİNİN EN SON OLARAK BULUNDUĞU NOKTA DA ÖTEKTİK NOKTADIR. MONOTEKTİK NOKTA: SİSTEMDE BİRDEN FAZLA SIVI BULUNABİLİR. İŞTE BU BİRDEN FAZLA SIVI KARIŞIMININ BİR BAŞKA SIVIYLA VEYA BU KARIŞIMI OLUŞTURAN SIVILARDAN HERHANGİ BİRİ İLE DENGEDE BULUNDUĞU NOKTA MONOTEKTİK NOKTADIR. (ŞEKİLDE E 1 +E 2 ‘NİN E 1 VEYA E 2 İLE DENGEDE BULUNDUĞU NOKTADIR. BUNA SIVI AYRIŞIM BOŞLUĞU DA DENİLİR. PERİTEKTİK NOKTA: A İLE B ARASINDA GELİŞEN KRİSTALİZASYON ESNASINDA SIVININ A, B VEYA A İLE B’NİN OLUŞTURDUĞU BİR BAŞKA BİLEŞİK OLAN AB 2 İLE DENGEDE BULUNDUĞU NOKTADIR. ŞEKİLDEN GÖRÜLECEĞİ ÜZERE ERİYİKTEN ÖNCE B KRİSTALLERİ AYRILACAK (E+B) BÖLGESİ OLUŞACAKTIR. BELLİ BİR ISI DURUMUNDAN SONRA İSE (E+A) YERİNE, A İLE B’NİN BİR ARA BİLEŞİĞİ OLAN E+EB 2 OLUŞACAKTIR. İŞTE BU DEĞİŞİM NOKTASINA PERİTEKTİK NOKTA DENİLİR.