Takım Tezgahları torna tezgahları ve çalışma prensipleri TAKIM TEZGAHLARI BÖLÜM 6 TORNA TEZGAHLARI, ÇEŞİTLERİ, ÇALIŞMA PRENSİPLERİ VE KESME PARAMETRELERİ HESAPLARI Öğr.Gör. Ömer ERKANTORNA TEZGAHI • Ham haldeki bir iş parçasına düzgün dairesel hareket yaptırarak değişik kesici takımlarla talaş kaldırmak suretiyle, işi silindirik, konik veya küresel biçimlerde işlemek ve iş parçaları üzerine çeşitli vidalar açmak için yapılmış bir talaşlı imalat tezgahıdır. 2TORNANIN GEÇMİŞİ • İlk torna tezgahı iki ağaç arasına bağlanmış bir gerecin döndürülmesiyle düşünülmüştür. Buna ağaç tornası deniliyordu. Ağaçların uzun yıllar bekletilmeleriyle yapılan ilk elverişli tornay 1700 yıllarında Fransa’ da geliştirilmiştir. • Bunu takiben 1797’ de Henry Moudslay adında bir İngiliz vida çekmeye yarayan ilk tornayı geliştirmiştir. Bundan sonra Amerika Birleşik Devletleri’ nde ilk tornaların çoğunda hem ağaç hem de metal kısımlar vardı. • Metal gereçlerden yapılan ilk torna 1850‘ de geliştirilmiştir. Geliştirilen bütün torna tezgahlarının çalışma prensipleri aynı olmakla beraber, bugün çok daha modern torna tezgahları geliştirilmiştir. 3TORNA TEZGAHININ ANA KISIMLARI 4TORNA TEZGAHINDA YAPILAN BAZI İŞLER 5TORNANIN KAPASİTESİ • Bir tornanın boyutları , o tornada işlenebilecek en büyük işin ölçülerine göre yapılır. ? İki punta arasındaki en uzak mesafe ? Punta eksenlerinin kayıt düzleminden olan mesafesi 6TORNALARIN SINIFLANDIRILMASI • Üniversal Tornalar • Özel Tornalar 7ÜNİVERSAL TORNALAR 8 •Torna tezgahlarında yapılması gereken, çok amaçlı bütün işlemleri yapabilen geliştirilmiş bir torna tezgahıdır . Küçük masa tornalarından, ağır iş tornalarına kadar olmak üzere değişik ölçülerde yapılır . •Geliştirilmiş bazı tiplerinde arabanın boyuna ve enine hareketini otomatik olarak durdurma dayamaları vardır . Ayrıca ilave edilen aparatlarla çeşitli profildeki iş parçaları bu tezgahlarda işlenebilmektedir . •Örneğin üzerine hidrolik bir kopya başlığı bağlanarak çok sayıdaki özdeş parçaları az zamanda tornalamaya elverişli hale getirilebilirler. Genel olarak, çeşitli işlemlerle talaş kaldırılması gereken hallerde ve değişik adımlı vidaların açılmasında yüksek verimle çalışırlar .REVOLVER TORNALAR • Gezer punta yoktur . • Revolver başlığı vardır . • Başlık üzerindeki kesiciler 2- 3 saniyede işlemeye hazır hale gelir . • İş parçası keza 5-6 saniyede işlenmeye hazırdır . 9 Özel TornalarOTOMAT TORNALAR • Otomat tornalar , daha ziyade rovelver tornaların geliştirilmiş şeklidir diye düşünebiliriz. Bunlar pim, vida, somun, sap gibi standartlaştırılmış makine parçalarının seri olarak yapılması için kullanılır. • Otomat tornaların üretim fonksiyonu üzerinde herhangi bir işçi becerisi yoktur. İşlenecek malzeme tezgahın fener mili deliğinden geçirilir. Bunu takiben rovelver başlık üzerine bağlana kalemler vasıtası ile iş parçası bir defa ayarlanır ve bundan sonra otomatik aygıtlar işlem sırasına göre görevlerini yaparlar . İş parçası bittikten sonra keser atar ve yeni iş işlemek üzere malzemeyi otomatik olarak hazırlar. Tezgahı durdurmaya gerek kalmadan aynı iş parçası için işlemleri, malzeme bitinceye kadar tekrarlar. 10 Özel TornalarCNC TORNALAR • Bir bilgisayar ünitesince kontrol edilen tezgahlardır . • Kendine özgü programlama dili kullanılarak kesici takımın izleyeceği yol önceden programlanır . • Programlama için tezgahın kontrol ünitesi kullanılabileceği gibi bir CAM yazılımı da kullanılabilir . 11 Özel TornalarDÜŞEY TORNALAR • Özellikle büyük çaplı ağır parçaların işlenmesinde kullanılır . ? Fren kampanaları ? Motor gövdeleri ? Pompa gövdeleri ? Büyük dişliler 12 Özel TornalarALIN TORNALARI • Sadece alın yüzeylerin tornalanması için yapılmış tezgahlardır . • Çapı çok büyük (2-3 m) olan plaka şeklindeki iş parçaları tornanın aynasına bağlanarak yüzeylerinden tornalanır . • Puntaları olmadığından puntasız torna olarak ta adlandırılır . • Yüzey ve ölçü toleransları kabadır . Hassasiyet aranmaz. 13 Özel TornalarSIRT BOŞALTMA TORNASI • Dişlerin sırtına boşluk verebilmek için yapılmış tezgahlardır. • Çeşitli işlemlerin yapılması mümkün değildir. 14 Özel TornalarKOPYA TORNALARI • Bir modele göre kesici takıma kesme hareketi yaptırılarak o modelin profilini iş üzerine aktaran tornalardır . • Kopya tertibatı suporta bağlanan hidrolik aparat yardımı il yapılır . 15 Özel TornalarTORNANIN KISIMLARI ve GÖREVLERİ 16GÖVDE • Bir tornanın gövdesi, döküm iki ayak üzerine oturtulan, sifero dökümden yapılmış, iç kısmı kaburgalı olan prizmatik bir blok şeklindedir. 17HIZ KUTUSU • Motordan alınan hareketi aynaya iletirken farklı iletim oranlarına bağlı olarak farklı devir sayıları elde imkanı sağlar. 18İŞ MİLİ • Üniversal tornalarda iş mili genellikle iki tarafından bilyeli yataklarla yataklanır. • Hassas yapılmış üniversal tornalarda iş mili sürtünmeli yataklarla yataklanmıştır. • Ağır tip tornalarda iş milinin ortadan da yataklandığı görülür. 19ARABA • Torna arabası kısaca kesici takımı taşıyan aksam olarak tanımlanabilir. • Torna tezgahının kayıtları üzerine oturtulmuştur ve bu kayıtlar üzerinde sağa sola hareket edebilmektedir. 20ANA MİL ve TALAŞ MİLİ • Ana mil sadece vida açarken kullanılır. • Talaş mili de işin otomatik olarak tornalanmasını sağlar. • Makas denilen kavrama, arabanın üzerindeki kol ile ana miline kavratılarak arabayı yürütmeye yarar. • Arabanın hareketi açılacak vidanın adımına eşittir. • Bütün tornaların ana milleri trapez vidadır. • Kavrama gerçekleştiğinde Vida dişleri ile makas dişleri arasında hiçbir boşluk kalmaz. 21GEZER PUNTA • Gezer punta torna tezgahının kayıtları üzerinde hareket edebilen ve uzun parçaların bağlanmasında kullanılan yardımcı bir elemandır . • Gezer puntanın gerisinde olan silindirik kol döndürülmek suretiyle uç kısımda yer alan punta ileri veya geri hareket ettirilebilir . • İstenilen punta boyu ayarlandıktan sonra bağlama köprüsü vasıtasıyla gezer punta torna tezgahının kayıtlarına sabitlenir . • Ayrıca tespitleme kolu kullanılarak ta silindirik kolun dönmesi engellenmiş olur . 22AYNA • Torna tezgahında is parçasını bağlamak için kullanılan makine elemanlarına ayna denir. • •Üniversal aynalar: Klasik torna tezgahlarında kullanılan temel elemanlardır. Genellikle üç ayaklıdır ve sıkma anahtarı ile açılıp veya sıkıldığında ayaklar aynı anda hareket ederler. • •Dört ayaklı aynalar: Genellikle prizmatik parçaların bağlanmasında kullanılan aynalardır. Sıkma ayakları birbirinden bağımsız hareket ederler. • •Fırdöndü aynaları: Her iki tarafına punta deliği açılmış silindirik parçaların tornalanmasında kullanılır. 23SİPER • Araba üzerine yerleştirilmiş ve çevresinde 360 0 donebilen aparat siper olarak adlandırılır. 24SABİT ve GEZER YATAKLAR • Sabit Yataklar : ? Uzun silindirik iş parçalarını desteklemek için torna kayıtları üzerine tespit edilir. Üç ayağı vardır. • Gezer Yataklar : ? Araba üzerine bağlanır ve onunla birlikte hareket eder. İş parçasını destekleyen iki ayağı vardır. İş parçasının işlenmiş yüzeyi bu iki ayak yüzeyine dayandırılır . 25Tornada yapılan bazı işlemler 26TORNADA GÜVENLİK 27TORNADA GÜVENLİK 28TORNADA GÜVENLİK 29TORNADA GÜVENLİK 30TORNADA KESME KUVVETLERİ 31Kesme Parametreleri • Kesme Hızı: Kesicinin iş çevresinde bir dakikada metre cinsinden aldığı yoldur. • Kesme hızını etkileyen faktörler ? Kesilen malzemenin cinsi ? Kullanılan kesici takımın cinsi ? Torna tezgahının gücü ve kapasitesi ? İlerleme miktarı ? Kesme derinliği ? İşleme cinsi 32KESME HIZI 33Kesme Hızı Tablosu 34Örnek Problem 1 35Örnek Problem 2 36Örnek problem 3 37KESİCİNİN YANAL İLERLEMESİ • İş parçasının bir devirde , kesicinin iş üzerinden talaş kaldırarak iş ekseni boyunca aldığı yola yanal ilerleme denir. • Yanal ilerleme yüzey kalitesine göre seçilir. 3839Yanal İlerleme Tablosu 40ORTALAMA YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ • Ra: Ortalama Pürüz Derinliği (mm) • F: ilerleme (mm/dev) • Kalem ucu kavis yarı çapı (mm) 41Örnek Problem Şekildeki Örnek işin birinci kademesi, üzerindeki yüzey kalitesine göre işlenecektir . Yüzey pürüzlülük derinliği 25 mikrondur . Kalemin yanal ilerlemesinin 0,4 mm verilmesi için kalem ucundaki kavis yarıçapının kaç mm olması gereklidir ? 42Örnek problem 43KESİCİ TAKIMLARIN BAĞLANMASI 44KESİCİ TAKIM MALZEMELERİ • Takımlar malzemelerine göre sınıflandırılacak olursa; ? Takım çelikleri ? Sert metaller ? Seramik takımlar ? Elmasla • 1. Takım Çelikleri ? Bu grupta karbon çelikleri, az alaşımlı çelikler ve hız çelikleri sertliklerini sertleştirme yolu ile kazanırlar. Bunların içerisinde an fazla yaygın olarak kullanılan takım çeliği yüksek hız çelikleridir. • Yüksek Hız Çelikleri (HSS): ? çalışma sıcaklığı < 600oC, sertlik: 62-65 RC, Çelik için kesme hızı:30-40 m/dak. Takım çelikleri ve özellikle hız çeliklerinin kesme kabiliyetlerini arttırmak için çeşitli yüzey kaplama işlemleri yapılmaktadır. 45KESİCİ TAKIM MALZEMELERİ • 2. Sinterlenmiş Karbürler: ? Sert metal (Hard metal) adını taşıyan sinterlenmiş karbürler, bağlayıcı malzemeleri kobalt (Co) olan: tungsten karbür (WC), titan (TiC) ve Tantal (TaC) karbürlerinden sinterlemeyolu ile elde edilen malzemelerdir . Çok sert, yüksek sıcaklığa ve aşınmaya dayanıklı, yüksek çalışma sıcaklığı ve kesme hızına sahip bu malzemeler günümüzde gittikçe daha çok kullanılmaktadır . ? Çalışma sıcaklığı:900-1000oC, sertlik 87-92RA, çelik için kesme hızı: 30…300 m/dak. ? Sıcaklığa ve aşınmaya karşı çok mukavim olan bu malzemelerin eğilme ve darbe mukavemetleri çok düşüktür . Sert metaller gerek içerdikleri malzemelerden, gerekse imalat yöntemlerinden dolayı çok pahalı malzemelerdir . 46KESİCİ TAKIM MALZEMELERİ • 3. Seramikler: ? Seramik takımlar, ana malzemesi alüminyum oksit olan ve sinterleme yolu ile imal edilen malzemelerdir . Yüksek kesme hızlarında kullanılabilen seramiklerin darbe ve eğilme mukavemetleri çok düşüktür . Çalışma sıcaklığı:<1800oC, sertliği: 89-95 Ra, Çelikler ve dökme çelikler için kesme hızı: 100-300 m/dak, ince talaşta 200-1000 m/dak. • 4. Elmaslar: ? Sıcaklığa ve aşınmaya karşı çok dayanıklı fakat kırılgan ve pahalı bir malzemedir . Kırılgan olduğundan ince veya çok ince talaş kaldırma işlemlerinde kullanılır .Normal işlemlerde 100-500 m/dak olan kesme hızı özel hallerde 3000 m/dak’ya çıkabilir . Çalışma sıcaklığı 1500oC kadardır .Elmas ile işlenen başlıca malzemeler: alüminyum ve alaşımları, bakır ve alaşımları, bronz, pirinç, platin, altın, gümüş, sert ve yumuşak lastik, pleksiglas, teflon, bakalit, sert kağıt vb.Elmas tozu çok yüksek basınç ve sıcaklığın etkisi altında grafitten elde edilen suni elmastır . 47TORNADA PUNTA DELİĞİ AÇMAK • Uzun boylu ve büyük çaplı iş parçaların işlenmesi sırasında meydana gelebilecek sarsılma ve salınım hareketlerini engellemek amacıyla iş parçalarına punta deliği açılır. 48 Tornada yapılan başlıca işlerİşlem Basamakları 1- Punta deliği açılacak olan is parçası öncelikle alın tornalama işlemi ile yüzeyi düzeltilir. 2- Punta matkabı mandirene takılır ve mandren de gezer puntaya takılır. 3- Gezer punta is parçası boyuna bağlı olarak kaydırılır ve is parçasının alın yüzeyine yaklaştırılır. 4- Gezer puntanın sabitleme kolu kullanılarak gezer punta torna kayıtlarına sabitlenir. 5- İş parçası mümkün olduğu kadar kısa bağlanmalı ve yüksek devir seçilmelidir. 6- Tezgah çalıştırıldıktan sonra gezer puntanın gerisindeki ilerletme tekeri çevrilmek suretiyle delme işlemine geçilir. 49 Tornada yapılan başlıca işlerTORNADA DELİK DELME • iş parçası torna aynasına yeteri kadar kısa ve güvenli bağlanır . • İş parçasının alın yüzeyi torna edilir . • Gezer puntanın mesafesi matkap boyuna bağlı olarak yeniden ayarlanır . • İstenilen ölçüdeki matkap mandren vasıtasıyla gezer puntaya takılır ve mandren anahtarı kullanılarak matkap sabitlenir . • Tezgah uygun devir sayısına göre ayarlanır ve çalıştırılır . • Gezer puntadan uygun bir ilerleme verilmek suretiyle delme işlemi yapılır . 50 Tornada yapılan başlıca işler51 Tornada yapılan başlıca işler TORNADA DELİK DELMETORNADA DELİK BÜYÜTME • Büyük çaplı delikler için büyük çapta matkap uçları imal etmek yerine delik içerisinde rahat çalışabilecek bir takım ve takım tutucuları tasarlanmıştır. 52 Tornada yapılan başlıca işlerTORNADA DELİK BÜYÜTME 53 Tornada yapılan başlıca işlerKONİK TORNALAMA 54 Tornada yapılan başlıca işlerMakinecilikteki Koniklik Oranları • 1:5-Amerikan koniği – {JARNO-BROWN} freze malafa koniklerinde,fener mili koniklerinde. • 1:8-Amerikan koniği; {SHARP} torna fener mili konikleri • 1:10 Musluk koniği ; tek konumlu muslukların içinde ve üstündeki başlıkta. • 1:15 Muylu koniği ; şaft-kasnak-krank –uskur v.b konik muylularda • 1:20Mors koniği; mors kovanlarında,matkap ve makine raybalarında,makine kılavuzlarında,mandren saplarında kullanılır. • 1:50-Pim koniği ;konik pimlerin koniklik oranıdır. • 1:400 Malafa koniği ; alet bilemede kullanılan çakıları bağlama malafaları bu oranda konik yapılır. 55 Tornada yapılan başlıca işlerSPORTA (Siper) AÇI VEREREK KONİK TORNALAMA • Sport, açı verilmediği zaman, parça eksenine paralel hareket edebilecek özellikte vida ve somun sistemi ile çalışır.Tornalamayı, bu sistemle yaparız. • Konik açısını da tabla vidalarını çözerek istenen açı ölçüsü kadar siperi çevirerek ayarlarız.Böylece sport üzerindeki kalem ile iş ekseni arasında bir açı oluştururuz,Bizim ayarladığımız konik tornalama açısını,sport vidalarını sıkarak tamamlamış oluruz. 56 Konik Tornalama TeknikleriSPORTA (Siper) AÇI VEREREK KONİK TORNALAMA • Olumlu Yanları ? Dönen kısım üzerinde derece bölüntüleri koniklik açısının ayarlanmasında büyük kolaylık sağlar. ? Kısa boylu ve büyük açılı iş parçalarının tornalanması daha kolaydır. • Olumsuz Yanları ? Kesiciye siperden hareket verildiği için otomatik ilerleme söz konusu değildir ? İş parçası yüzeyi yeterince düzgün olmayabilir. ? Siperin ilerleme boyu kısa olduğundan uzun parçaların tornalanması zordur. 57 Konik Tornalama TeknikleriGEZER PUNTA KAYDIRMA İLE KONİK TORNALAMA • Tornanın gezer puntasını kaydırmak suretiyle iki punta arasında yapılan tornalama seklidir. Bu yöntemle konik Konik Tornalama Teknikleri delikler torna edilemez. 58 Konik Tornalama TeknikleriGEZER PUNTA KAYDIRMA İLE KONİK TORNALAMA • Olumlu yanları ? Kesicinin otomatik ilerlemesine imkan tanıdığından işlenen yüzey temiz olur ? Uzun boylu konik iş parçaları rahat torna edilebilir. • Olumsuz Yanları ? Kaydırılan punta uçları iş parçasının alın yüzeyine tam oturmadığında punta uçları daha çabuk bozulabilir. ? Derin talaş kaldırma sırasında iş parçasının iki punta arasından kurtulma tehlikesi vardır. ? Punta uçlarına gelen yük artacağından büyük çaplı iş parçaların işlenmesi mümkün değildir. ? Gezer puntaya verilen kaçıklık çok hassas ayarlanamadığından iş parçasında koniklik oranının tutturulması zordur. 59 Konik Tornalama TeknikleriKONİK TORNALAMA TERTİBATI (Sevk Kızağı) KULLANILARAK • Torna puntaları aynı eksende muhafaza edilirler ve silindirik tornalamadan konik tornalamaya geçiş çok kolaydır . • Uzun ve sivri parçalar bu yöntemle rahatlıkla torna edilirler • Sevk kayıtının çevrilmesi ile iç yüzeylerinin konik tornalanması da kolaylıkla yapılır . 60 Konik Tornalama TeknikleriKONİK TORNALAMA TERTİBATI (Sevk Kızağı) KULLANILARAK • Olumlu Yanları ? İş otomatik olarak tornalanabildiği için yüzey temiz çıkar. ? İşin bir ucu aynaya diğer ucu puntaya bağlanabilir. ? İç ve dış konikler otomatik olarak tornalanabilir. ? Konik vidaların açılmasına elverişlidir. ? Tornanın eksen ayarı bozulmamış olur. • Olumsuz Yanları ? En çok 10 dereceye kadar açı verilebilir. ? Koninin boyu en fazla sevk kızağı kadar olabilir. 61 Konik Tornalama TeknikleriTIRTIL ÇEKME • Silindirik iş parçaları üzerine talaş kaldırmaksızın çeşitli şekiller oluşturma işlemine tırtıl çekme denir. Genel olarak çapraz, düz ve baklava biçimli tırtıllar en çok kullanılanlarıdır. 62 Tornada yapılan başlıca işlerİşlem Basamakları • İş parçası iki punta arasına veya ayna-punta arasına mümkün olduğu kadar kısa bağlanmalı • Tırtıl makaraları punta yüksekliğine göre sola doğru yaklaşık 50 lik bir açı ile kalemliğe bağlanmalı. • Fener mili için düşük ve uygun bir devir sayısı seçilmeli. • Tırtıl is yüzeyine temas ettirilir ve 0.1-0.2mm kadar ilerletilmelidir. • İş yüzeyinde tırtıl izleri oluştuğunda otomatik ilerleme çalıştırılır. • Tırtıl sonuna gelindiğinde tezgah durdurulur ve ayna tersine çevrilir. • İşlem sırasında sürekli bir fırça ile is yüzeyine yağ sürülmelidir. 63 Tornada yapılan başlıca işlerTIRTIL ÇEKME 64 Tornada yapılan başlıca işlerTORNADA VİDA AÇMA • Torna tezgahında üçgen vidanın yanında farklı profillere sahip vida açmak mümkündür . • Bunun için vida profiline uygun kesici takım seçilmeli. • Bununla birlikte tezgahın ana mili diye tarif edilen mil devreye sokulur . • Otomatik ilerleme için talaş mili kullanılırken vida açarken ana mil kullanılır . • Bu iki mil aynı anda çalışmaz. Biri çalışırken diğeri devre dışıdır . 65 Tornada yapılan başlıca işlerİşlem Basamakları 1- Açılacak vida adımına göre tezgahın ilerleme oranı ayarlanır, gerekirse ilave dişliler kullanarak istenen adım hız kutusunun yardımıyla elde edilir. 2- Dönüşümlü olarak ana mil ile talaş milini çalıştıran kol ana mil göstergesine çevrilmek suretiyle hız kutusundan alınan hareket ana mile aktarılmış olur. 3- İş parçası daha önceden açılacak vidanın diş üstü çapına uygun olarak tornalanmış olmalıdır. Ayrıca eğer gerekiyorsa punta deliği açılarak parça ayna ile punta arasına bağlanmalıdır. 4- Gerekiyorsa vidanın sonuna bir kanal açılmalıdır. Ayrıca vida başlangıcına da yeteri kadar pah kırılmalıdır. 5- Kesici takım punta yüksekliğinde ayarlanmalı ve kalemin silindirik olan is parçası yüzeyine dik olup olmadığı mastarla kontrol edilmeli. 6- Fener milinin devir sayısı normal tornalama işlemine göre 3-4 kat daha azaltılarak ayarlanır. 66 Tornada yapılan başlıca işlerİşlem basamakları 7- Eğer sağ vida açılacaksa araba sağdan sola doğru gidecek şekilde ayarlanır. Sol vida açılacaksa soldan sağa gidecek şekilde ayarlanır . 8- Kesici takım is parçasının en sağına yani vida başlangıç noktasına alınır ve makas koluna basılarak araba ana miline sabitlenmiş olur. 9- Öncelikle küçük bir talaş miktarı (0.1mm) ile is parçası yüzeyinden deneme pasosu kaldırılır. Oluşan vida izleri vida tarağı ile kontrol edilir. 67 Tornada yapılan başlıca işlerTORNADA PAFTA ÇEKME 68 Tornada yapılan başlıca işlerTORNADA KILAVUZ ÇEKME 69 Tornada yapılan başlıca işlerTORNADA RAYBA ÇEKME 70 Tornada yapılan başlıca işlerPAFTA, KILAVUZ ve RAYBA İÇİN İŞLEM BASAMAKLARI 1. Öncelikle is parçasının diş ustu veya matkap çapına uygun olarak tornalanmalı/delinmeli 2. Pafta çekilecekse karşılık puntasına ait uç kısım çıkartılır ve pafta koluna dayanak olması sağlanır. 3. Kılavuz çekilecekse karşılık puntasına ait uç kısım kılavuza destek amacıyla kullanılır. 3. Kılavuz veya pafta kolu sipere dayanarak dönmesi engellenmiş olur. 4. Torna aynası el ile manüel döndürülmek suretiyle pafta veya kılavuz açılır. Belirli aralıklarla torna aynası ters çevrilmek suretiyle talaşların kırılması sağlanır. 71 Tornada yapılan başlıca işlerBÖLÜM 6 SONU BÖLÜM 7 FREZE TEZGAHLARI, ÇEŞİTLERİ, ÇALIŞMA PRENSİPLERİ VE KESME PARAMETRELERİ 7273