5 - Ortopedi ve Travmatoloji Tortikollis ( word ) Öğr.Gör.Dr. İbrahim KARAMAN Erciyes Üni. Tıp Fak. Ortopedi ve Travm. AD. 1 TORTİKOLLİS Sıklıkla zor doğum sonrası aşırı gerilme ile sternokleidomastoid (SCM) kası içerisinde kopmalar ve kanamalar olabilir. Burada oluşan hematom 10 gün içerisinde bebeğin boynunun yan kısmında tümoral bir kitle şeklinde görülür. Zamanla hematom rezorbe olur ancak doğumdan 2-3 hafta sonra sert zeytin (olive) tanesi şekline dönüşür. Daha sonra nedbe dokusunun ilerlemesi ile kas dokusu bağ dokusuna dönüşür. Kas sertleşir ve boyu kısalır. Baş ve boyun lezyon tarafına eğilirken, yüz lezyonun karşı tarafına bakar konuma gelir. Tedavi hastalığın devresine göre değişir. Süt çocuğunda hematom ve olive devresinde iken boyundaki şişliğin üzerine enzimli pomatlar sürülebilir. Bu devrede şişliğin üzerine doğrudan masaj yapılmamalıdır. Çünkü masaj kas içi kanamayı artırabilir. Daha sonra SCM kasındaki kısalmayı önlemek için egzersiz başlanır. Bunun için hastanın başı lezyonun karşı tarafına eğilir, baş hafifçe çevrilir. Daha büyük çocuklarda nedbeleşme tamamlanmış ise bu tedavi fayda sağlamaz. Bu dönemde hastada tipik deformite oluşmuştur. Zamanla yüzün alt yarısının az, üst yarısının çok gelişmesi ile asimetri ortaya çıkar. Bu nedenle 1-2 yaşını geçmiş çocuklarda SCM kasındaki gerginliğin cerrahi olarak giderilmesi gerekir. Bunun için hafif vakalarda unipolar , ciddi vakalarda ise bipolar gevşetme yapılır. Cerrahi sonrası ortez ile 6 hafta süreyle tespit edilir. Ortez çıkarıldıktan sonra egzersiz başlanır. Egzersizler en az 1 yıl süreyle yapılmalıdır.