Genel Transfüzyon TRANSFÜZYON Dr.Erhan AYGEN Genel Cerrahi ADTransfüzyon Kan n görevleri Gaz ta nmas Hücrelerin besin ihtiyaçlar n n ta nmas Hemostaz n sa lanmas için gerekli faktörlerin ta nmas Hormonal mediatörlerin ta nmas Savunma faktörlerinin ta nmasKan transfüzyonu, tam kan veya kan kompenentlerinden birinin yerine konmas d r. Günümüz transfüzyon tedavisi 3 grupta toplanabilir; Allojenik (Homolog) Kan Transfüzyonu Otolog Kan Transfüzyonu Kan ÜrünleriTransfüzyon Eritrositlerin ta d antijenler A, B (bu antijenler tüm vücut hücrelerinde bulunur) A ve B gruplar n n A1, A2, A3, B1, B2, B3 gibi alt gruplar vard r Major cross-match: vericinin eritrositleri ile al c n n serumu Minor cross-match: al c n n eritrositleri ile vericinin serumu kar la t r l r.Kan Ürünleri Tam kan Taze kan Banka kan Eritrosit suspansiyonu Normal Dondurulmu Y kanm Trombosit suspans. Plazma Taze Taze donmu Kuru Dinlendirilmi Konsantreler F VIII, FIX Kuru fibrinojen Albumin Ig lerKriyopresipitat FVIII, FXIII, Fibrinojen, vWf olmal ABO uygun olmal Lökosit konsantresi Kan ÜrünleriKan Ürünlerinin Depolanmas Asit sitrat dekstroz (ACD) veya sitrat fosfat dekstroz (CPD) ile tamponlan r. Amaç kan n p ht la mas n önlemek, kan hücrelerinin glukoz gereksinimini kar lamak ve pH y tamponlamakt r. ACD ile rutin depolamada +4 o C de 21 gün saklanabilirDepolamada görülen de i iklikler 0 0 0 %95 Trombosit canl l * %30 %30 %30 %95 F V, VIII 1.0 0.50 0.25 0-0.1 Serb.Hb (g/L) 1.40 1.20 0.70 0.20 Laktik asit (g/L) 6.65 6.77 6.85 7.00 pH 32.0 24.0 10.0 3.4 Potasyum (mMol) 680. 479. 260. 50. Amonyak 0 0 0 %95 Lökosit canl l ** %75 %84 %90 %95 Eritrosit canl l 21 14 7 0 GünlerKan transfüzyonlar nda amaç Oksijen ta ma kapasitesini artt rmak (eritrosit) ntravasküler volümü tamamlamak (plazma albümin,tam kan) Kanama p ht la ma bozukluklar n düzeltmek (TDP, taze tam kan) Hipoproteinemilerin düzeltilmesi nfeksiyonlara kar vücut direncini art rarak korunma veya tedavi (spesifik Ig)Kan transfüzyonu canl hücrelerin transfüzyonudur Basit bir s v infüzyonu de ildir Mutlak endikasyon olmad kça kullan lmamal d r. Kan Transfüzyonunda Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Kan kay plar nda eritrosit susp. tercih edilmelidir Hastan n ihtiyac hangi ürüne ise o verilmelidir Akut kan kay plar nda plazma ve eritrositler ayn miktarda kayboldu undan Hb de eri tam olarak do ruyu göstermez. Bu gibi durumlarda hastan n klini i ve monitorizasyonu bize yard mc olur.HASTAYA KAN TRANSFÜZE ED L RKEN UYULMASI GEREKEN PRENS PLER * Hastan n yaz l oluru al nmal d r. * Yatak ba nda, torbadaki kan veya kan ürününün etiketinde yaz l ABO ve Rh grubu ile hastan nkinin ayn olup olmad ve son kullanma tarihi kontrol edilmelidir. * Hastada hipotermi olu mas n önlemek amac yla kan transfüzyonundan önce s t lmal d r (özel cihazlarla, 38( Cyi geçmeyecek ekilde) * Transfüzyon için 18 veya 16 numara IV plastik bir katater uygundur. * Kan ve kan ürünleri filtre kullan larak infüze edilmelidir (standart kan verme setlerindeki filtreler 170-250 mikron çap nda porlar içerir). Lökosit azaltma filtreleri ise özel durumlarda kullan l r. * Kan ile birlikte verilebilecek en uygun solüsyon %0.9 luk sodyum klorürdür. %5 lik Dekstroz solüsyonlar hemolize neden olabilece inden kullan lmamal d r. Laktatl Ringer gibi Ca++ içeren solüsyonlar p ht olu umuna yol açabilece inden kullan lmamal d r. * Kan ve kan ürünlerine hiç bir ilaç eklenmemelidir. * Transfüzyona hemen ba lanamayacak ise kan 30 dk içinde buzdolab na geri gönderilmelidir. * nfüzyon h z , hastan n klinik durumuna ve transfüze edilecek ürüne ba l d r. 1 ünitenin infüzyonu en fazla 4 saat içinde tamamlanmal d r (bakteriyel ço alma riski) * Baz hasta gruplar na kan ve hücresel kan ürünlerinin nland ktan sonra verilmesi gerekir. * Hasta özellikle ilk 30 dk içinde ciddi transfüzyon reaksiyonlar aç s ndan yak ndan izlenmelidir (nab z h z , kan bas nc , solunum h z , ate , cilt döküntüleri, idrar ç k ). TRANSFÜZYON KOMPL KASYONLARI MMÜNOLOJ K Alloimmünizasyon Hemolitik reaksiyonlar Febril reaksiyonlar Pulmoner reaksiyonlar Allerjik reaksiyonlar Anaflaktik reaksiyonlar Posttransfüzyon purpura Graft-versus-host hast mmünomodülasyon MMÜNOLOJ K OLMAYAN Enefeksiyöz Viral Bakteriel Paraziter Massif transfüzyon Volüm yüklenmesi MetabolikMasif Transfüzyon Masif transfüzyon 4 ünite kan n aral ks z olarak dakikada 100 ml h z nda verilmesi veya 2000 ml den fazla kan n 20 dakikadan k sa bir süre içinde verilmesi eklinde tan mlan rMasif Transfüzyona kincil Metabolik Bozukluklar Potansiyel Bozukl. Hemostaz yetersizli i O 2 transport bozuklu u Asidoz Hiperpotasemi Sitrat intoksikasyonu Hipotermi Muhtemel bozukluklar Plastik madde toksisitesi Denatüre proteinler Eritrosit form bozuklu u Antibakteriel sav. Bozukl Fosfat ve amonyak yüks Akci er yetmezli iMasif Transfüzyon Ortaya ç kabilecek hemostaz ve koagülasyon bozukluklar sebebiyle 24 saatte 10 üniteden fazla banka kan verilmemesi önerilir Banka kan nda bekleme sonucu eritrositlerdeki 2-3 DPG miktar azal r. 2-3 DPG restorasyonu için kan verimini takiben 12 saate ihtiyaç vard rMasif Transfüzyon Masif transfuzyonlar n önemli komplikasyon- lar ndan biri de hiperpotasemidir Ancak bu hemen hücre içine girer ve normale döner. ayet normale dönmüyorsa dola m bozuklu u var demektir Ca verimi tart mal .... Hipotermi Ototransfüzyon OTOLOG TRANSFÜZYON Hastan n kendi kan veya kan ürünlerinin al n p daha sonra tekrar hastaya geri verilmesidir. AVANTAJLARI Uyumsuzluk riski yok Alloimminuzasyon riski yok mmunosupresif riski yok nfeksiyon riski yok Donör kanlar zorunlu hastalara kal r Daha ucuzdurPreoperatif otolog kan al nmas ; ameliyat öncesinde aral kl olarak 2-4 hatta 5-6 ünite kan al n p bankada saklanabilir bu arada hastaya demir preparatlar verilir. ntraoperatif kan toplanmas ; ameliyat sahas nda kan n aspirasyonla özel bir ayg ta al narak (Cell Saver) y kanm eritrosit elde edilebilir. Ancak hemoliz, koagülasyon bozuklu u, sepsis, hücre art klar n n neden oldu u mikroemboliler, hava embolisi ve malign hücre metastaz gibi komplikasyonlar görülebilir. Postoperatif kan toplanmas ; drenlerden gelen kanlar toplanarak ayn i lemlerden geçirilip hastaya geri verilir. Akut normovolemik hemodilüsyon;Akut Normovolemik Hemodilüsyon Cerrahi kan kayb olmadan önce kan n ayn zamanda kolloid veya dengeli elektrolit solüsyonlar ile yerine konarak hastadan al nmas i lemidir. Daha sonra kanama kontrol alt na al nd ktan sonra veya gere inde hastaya geri verilir. Amaç; Eritrosit kayb n azaltmak, Mikrosirkülasyonu iyile tirmek, Kan ve kan ürünleri ihtiyac n ve bunlara ba l riskleri azaltmak, Ameliyat esnas nda normovolemiyi devam ettirmek