1 - Tıbbi Mikrobiyoloji Tüberküloz Dışı Mikkobakteri TÜBERKÜLOZ DI Ş I M İ KOBAKTER İ LER Prof. Dr. A. Nedret KOÇ Erciyes Üniversitesi T ı p Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal ı KAYSER İT ü berk ü loz d ş mikobakteriler (MOTT) İ nfeksiyon hastal klar nda ilk defa 1950 ? y l nda ö nemi anla ş lm ş t r. Mycobacterium genusundaki bakteriler yava ş ve nispeten h zl ü reyen olarak ikiye ayr l rlar. Yava ş ü reyenler ideal k ü lt ü r ortam nda, kat besiyerinde g ö zle g ö r ü lebilen koloniyi 7 g ü nde, h zl ü r ü yenler 7 g ü nden ö nce olu ş tururlar. Tüberküloz d ı ş ı mikobakteriler (MOTT) 1959 y l n da Runyon klinik ö nemi ? olmasada bakterilerin pikment yap p yapmamas na, pikmetin ş k kar ş s nda yada karanl l kta olu ş mas na , ü reme h zlar na g ö re ve koloni karekterlerine bak larak yap lan bu s n fland rma ile mikobakteriler, t ü berk ü loz basilinin yer ald ğ yava ş ü reyenlerdenFotokromojenler (I ş ı kta pikment olu ş turmas ı ) Mycobacterium ? kansasii Mycobacterium ? marinum Mycobacterium ? simiae Mycobacterium ? asiaticumSkotokromojen grup (Karanl ı kta pikment olu ş turmas ı ) Mycobacterium ? scrofulaceum Mycobacterium ? gordonae Mycobacterium ? szulgai Mycobacterium ? flavescensNon fotokromojen grup (pikment olu ş turmaz) Mycobacterium avium-intracellulare (MAC) ? M. haemophilum ? Mycobacterium xenopi ? M. shimoidei ? Mycobacterium ulcerans ? M. genavense ? Mycobacterium gastri ? M.nonchromogenicum ? Mycobacterium terrae complex ? Mycobacterium malmoense ? Mycobacterium triviale ?Çabuk üreyenler -Mycobacterium fortuitum coplex ? (Mycobacterium fortuitum , M. chelonae, M. abscessus) Mycobacterium smegmatis ? Mycobacterium flavescens ? Mycobacterium thermoresistibile ? Mycobacterium neoaurum ?Mikobakterilerin s ı n ı fland ı r ı lmas ı Klinik mikrobiyoloji y ö n ü nden Wolinski ? yapm ş ve Woods ve Washington taraf ndan g ö zden ge ç irilmi ş tir . İ nsanlar için patojen olanlar grubunda Mycobacterium tuberculosis ve Mycobacterium lepra d ı ş ı nda potansiyel patojenler olarak ; M. ? avium-intracellulare, M. kansasii, M. fortuitum-chelonae komplex, M. scrofulaceum, M.xenopi, M: szulgai, M. malmoense, M.simiae, M.marinum, M. ulcerans, M.hemophilus yer almaktad ı r. Saprofit olupta nadir olarak insanda hastal ı k yapan grup ; Yava ş ürenlerde M.gordonae, M. ? asiaticum, M. terrae-triviale kopleks, M.gastri, M.nonchromogenicum, M. paratuberculosis, orta üreyenlerde; M. flavescens ve ? çabuk üreyenlerde; M. ? termoresistibile,M. smegmatis, M. vaccae, M. parafortiutim koplex, M. phlei bulunmaktad ı r.Tüberküloz d ı ş ı mikobakteriler Özellikle AIDS lerde sistemik hastal ığ a ? neden ol du ğ undan dolay ı gün ge çtikçe önemi artm ı ş t ı rTüberküloz d ı ş ı mikobakteriler Dünyada yayg ı n olarak bulunur ? Rezuvar ı su, toprak, vah ş i ve evcil ? hayvanlard ı r. İ nsanlara inhalasyon, aspirasyon ve ? inokülasyon yolu ile bula ş ı r Olgular ı n ço ğ unda alt hastal ı k vard ı r. ? Lenfoma, AIDS, travma gibi immun sistemi dü ş ük hastalarda oldu ğ u gibi normak konaktada infeksiyon olu ş abilir Yapt ığı hastal ı k klasik tüberküloza benzer ?Tüberküloz d ı ş ı mikobakteriler İ nsanlarda etyolojik ajan olabildi ğ i gibi ? kontaminat bulunabilir Kesin tan ı spesifik ajan ı n izolasyonu ve ? identifikasyonu ile olur. M. tuberculosis su ş lar ı n ı izolasyonu ve tan ı mlanmas ı nda kullan ı lan yöntemler kullan ı l ı r. Tedavi farkl ı l ı klar ı vard ı r. ? Antituberkülotik ilaçlara dirençli ? olabilirler.Mycobacterium scrofulaceum Skotokromojenik asit faz basil ? Kaynak: Toprak, su, memli yiyecek ? maddelerinde çok yayg ı d ı r. ve ayr ı ca çevreden kontaminant olarak bulunabilir sa ğ l ı kl ı çocuklar ı n bo ğ azlar ı nda solunum yolar ı nda kolonize olabilir. Üreme h ı z ı : 10-28 gün ?M.scrofulaceum Patogenezi ve klinik önemi: ? Özellikle çocuklarda lenfadenitin s ı kl ı kla ? nedeni Di ğ er dokularda daha nadir infeksiyona ? En s ı kl ı kla 1-3 ya ş çocuklarda görülür. ? En s ı kl ı kla submandibuler ve periarik üler ? bölgede daha az olarak ba ş boyun ve ekstremitelerde lenf bezlerini tutar. Mycobacterium scrofulaceum Tedavi edilmezse rüptüre olur ? Çocuklarda nadiren ilerleyici primer ? akci ğ er tuberkulozu, granulomatoz hepatit, mene njit, osteomyelit, konjektivit, yumu ş ak doku infeksiyonu ve AIDS ile ili ş kili infeksiyonlar Antituberkülotiklere de ğ i ş ik oranlarda ? duyarl ı Mycobacterium avium- intracellulare (MAC) Mycobacterium avium tavuk, g üvercin, ve ? di ğ er ku ş larda tüberküloza neden olur. M. intracellulare ( eski ad ı Battey bacillus) ? Battey deki t überküloza senatoryumunda hastalar ı n balgam ı ndan s ı kl ı kla izole edilmektedir. Mycobacterium avium- intracellulare (MAC) iki su ş laboratuvarlarda koloni ? morfolojisi, biyokimyasal testleri, ila ç direnci benzer oldu ğ undan dolay ı ay ı rt edilememi ş tir. Mycobacterium avium- intracellulare (MAC) MAC ba ğ l ı hastal ı k AIDS ile önemi artm ı ş ve ? hastalar ı n bakteriyel infeksiyonlar ı nn ı n %43 ’ ünden sorumludur. Kayna ğı : toprak, su, su sistemleri, yiyecek, ? ev tozu, vah ş i ve evcil hayvanlarda bulunur. insan i nfeksiyonlar ı nda hayvanlar önemli kaynak olarak görülmemektedir. Mycobacterium avium- intracellulare (MAC) İ nsandan insana geçi ş gösterilmemi ş ? Son zamanlarda ellerin y ı kand ığı s ı cak ? su musluklar ı nda hastanede izole edilerek bununda o b ölgedeki AIDS ’ li hastalar ı n izolatlar ı na benzedi ğ i bildirilmektedir.Mycobacterium avium- intracellulare (MAC) İ nfeksiyonu i çin risk fakt örleri: ? kronik obstr üktif ak çi ğ er hastal ığı , akci ğ erde alt hastal ı k olmas ı ve malinensi gibi hastal ı klar olarak de ğ erlendirilmektedir. Üreme h ı z ı : Yava ş ?Mycobacterium avium- intracellulare (MAC) Patogenezi ve klinik önemi: ? Mycobacterium tuberculosis su ş lar ı n ı n benzer infeksiyonlara neden olur en s ı kl ı kla akci ğ er infeksiyonu daha sonra ? dissemine infeksiyonu ve lenfadenite neden İ zoniyazid ve prazinamide diren çli oldu ğ u ? bildirilmektedir. Di ğ er antit überkülotik ila çlar için duyarl ı k testi gerekmektedir.Çabuk üreyenler Mycobacterium fortuitum complex ? (Mycobacterium fortuitum , M. chelonae, M. abscessus) Üreme h ı z ı : h ı zl ı ?Mycobacterium fortuitum coplex Patogenezi ve klinik önemi: Klinik ? septomlar ı n ı n çe ş itlili ğ i geni ş tir. Sporotif infeksiyonlar ı hemen hemen her doku ve organda olu ş ur. Lezyonlar pyojenik apseye benzer. ? Bronkopulmoner infeksiyonu genellikle ? aspirasyonla olu ş ur Lezyonun cerrahi olarak ç ı kar ı lmas ı d ı r. ? Baz ı antibiyotiklere dirençlidir. ?Fotokromojenler (I ş ı kta pikment olu ş turmas ı )Mycobacterium kansasii: Üreme h ı z ı : 37 0 C ’ de 10-21 gün ? Kayna ğı : Su, s ığı r,yaban domuzu gibi ? hayvanlar, çevreden kontaminasyon nadirdir. M. tuberculosis su ş lar ı na benzer infeksiyon ? Kronik akci ğ er hastal ığı ,Kömür ve maden ? i ş cileri, kaynak ve boya i ş cileri risk alt ı ndad ı r. İ nsandan insana bula ş olmaz ? Ço ğ unlukla orta ve ya ş l ı ki ş ilerde ortaya ? ç ı kmaktad ı r. Mycobacterium kansasii Önemli karakteristikleri: ? Makroskopik morfolojisi ‘yellow bacillus ’ ? Boncuk dizisi, tesbih ş eklinde ? boyanmas ı , Nitrat redüksiyonu pozitifli ğ i ? Rifambisine duyarl ı l ığı ve di ğ er ila çlara ? dirençlili ğ iMycobacterium marinum Kayna ğı : Su, bal ı k ve yeteri kadar ? klorlanmam ı ş havuzlarda, bal ı k ve akvaryumlarda geçer. Üreme h ı z ı :7-14 gün ?   ?Mycobacterium marinumMycobacterium marinum Önemli karakteristi ğ i: ? Yüzme havuz granulomu ’ ? Deri infeksiyonlar ı nda s ı kl ı kla görülmesi, ? Dü ş ük ı s ı da üremesi, ? nitrat red üksiyonu negatifli ğ i M. ? kansasii ’ da Rifambisine ve etembutolle duyarl ı l ığı ve ? di ğ er ilaçlara dirençlili ğ i önemlidir.Mycobacterium simiae Fotokromojenik asit faz basil ? Kaynak: Maymunlar, bunlar ı n içtikleri sular ? Üreme h ı z ı : 7-14 gün ? Patogenezi ve klinik önemi: M. ? tuberculosis su ş lar ı n ı n benzer infeksiyona Primer infeksiyon yeri akci ğ erlerdir. ?Mycobacterium simiae Önemli karakteristi ğ i: Maymunda ? geçmesi hikayede maymunla ili ş ki olmal ı , Niyasin pozitifli ğ i ? Mycobacterium avium-intracellulare ? (MAC) Niyasin üretimi ile ayr ı l ı r. TANI Klinik tan ı ? Laboratuvar tan ı ?Hastadan al ı nan klinik örnekler: Balgam, bronkoalvoler lavaj, bro ş iyal ? y ı kama, gastrik lavaj s ı v ı s ı , kan, idrar, d ı ş k ı , di ğ er vücut s ı v ı lar ı (BOS, plevra, perikart, peritoneal ), dokular ( lenf nodu, cilt, di ğ er biyopsi örnekleri), abse örne ğ i, aspirat s ı v ı lar ı , deri lezyonlar ı ve yaralard ı r Klinik örnekten mikobakterilerin izolasyon ve boyama prosedürleri: Örneklerin İ ş lenmesi: Normal steril örnekler: ?Kontamine örnekler: Eritme ve dekontaminasyon i ş lemine tabi ? tutulurEritici ve dekontaminasyon i ş leminde kullan ı lan yöntemler: NALC-NaOH yöntem (N-Acetyl-lcystein-NaOH) en ? s ı kl ı kla kullan ı l ı r Sodyum hidroksit yöntem: Hem eritici hemde ? dekontamine edicidirAsit faz boyama: Ehrlich-Ziehl- Neelsen ve Kinyoun Asit faz boyama boyama Florokrom boyama: Auromin veya auromin-rhodamin boyamaKültür yöntemleri Mikobakterilerin in vitro ilk ? izolasyonlar ı nda kompleks besiyeri gerekir ?Kat ı besiyeri 1- Yumurtal ı -baz besiyeri ? 2- Agar-bas besiyeridir. ?Yumurtal ı -baz besiyeri Lowenstein- ? Jensen (LJ) besiyeridir. Petragnani ? besiyeriAgar-baz besiyerleri En s ı k kullan ı lan ? Agar-baz besiyerleri Middlebrook 7H10, 11,12 dir. Bu besiyerleri antitüberkülotik duyarl ı l ı k testi için kullan ı labilir. BACTEC AFB sistem radyometrik sistem ? Di ğ er besiyerine ? göre M. tuberculosis 9-14 günde, tüberküloz d ı ş ı mikobakteriler 7 günden önce belirlenir. Üreme indeksi (GI) > 10 ise önemli olarak dü ş ünülmelidir.BACTEC AFB sistem M. tuberculosis ? kompleks di ğ er tüberküloz d ı ş ı mikobakterilerden NAP (P-Nitro- ?acetylamino- ?- hydroxypropiophenone) testi ile ay ı r ı r. NAP konulan besiyerinde üreme olursa M. tuberculosis kompleks olarak tan ı n ı r. antitüberkülotik ? duyarl ı l ı k testi için de kullan ı labilir Bifazik besiyerleri: Septi- Chek sistem biri s ı v ı (Middlebrook 7H9 20ml) di ğ eri ? 3 kat ı besiyeri (LJ, Middlebrook 7H11, çukulata besiyeri) M. haemophilus için hem içeren besiyeri Middlebrook 7H10 agara hemolize koyu ? eritrositi, hemin, veya X faktör diski veya LJ besiyerine %1 ferrik amonyum sitrat eklenerek haz ı rlan ı r MGIT (Mycobacteria Growth Indicator Tube) Middlebrook 7H9 buyyun, OADC( oleik asit, albumin, ? dekstroz, katalaz), tüpün dibindeki silikona emdirilmi ş halde oksijene duyarl ı bir fluoresans gösterge maddesi içermektedir. MB/BacT Alert kültür sistemi Modifiye edilmi ş Middlebrook 7H9 ? besiyeri içeren kültür ş i ş elerinde otomize edilen sistemde üremenin varl ığı kolorimetrik olarak saptan ı r. Lizis-santrifüj (izolator sistem) Özellikle kanda mikobakterile üretimi ? için önemlidir. İ solotor sistem saponin ihtive eder.İ nkübasyon Mikobakterilerin bir ço ğ unun ? ürüyebilmesi için 35-37oC inkübasyon ı s ı s ı gerekir. M. marinum, M. ulcerans, M. chelonae veya M. haemophilum 25-33oC gibi daha dü ş ük inkübasyon ı s ı s ı nda ürüyebilir Zaman Mikobakteriyel kültürler negatif olarak ? tan ı mlamadan önce genellikle 6-8 hafta Cilt lezyonun da ş üphenilen M. ulcerans için ? kültür 12 hafta İ dentifikasyonda geleneksel yöntemler Üreme h ı z ı ? Optimal ı s ı ? Koloni morfolojisi, pigment ? üretimi Niasin testi ? T2H (thiophene-2-carboxylic ? acid hydrazid) de üremesi Nitrat redüksiyonu ? semikuantatif katalaz, 60ºC ’ de ? katalaz Tween 80 hidroliz ? Tellürit redüksiyonu ? %5 NaCl ’ a tolerans ? Demir al ı m ı ? 3 günde arilsülfataz hidroliz ? MacConcey agarda ? üreyebilmesi Üreaz üretimi ? Pirazinamidaz testi gibi ? biyokimyasal testler kullan ı l ı r İ dentifikasyonda yeni yöntemler: Kromotografik analiz, nükleik asit ? problar Kültür do ğ rulamak için DNA proplar Mycobacterium tuberculosis ? kompleks, MAC, M. gordonae, M. kansasii ’ in türe spesifik rRNA çifti ticari olarak bulunmaktad ı r Direk belirleme ve identifikasyon için nükleik asit amplifikasyon ve hibridizasyon yöntemleriKültür yap ı lmadan basilin saptanmas ı PCR (Hedef nükleik asitlerin PCR ile ? ço ğ alt ı lmas ı )Antimikobakteriyal duyarl ı k testleriSonuç olarak; Özellikle AIDS lerde sistemik hastal ığ a ? neden olan gün geçtikçe önemi artan nontuberculous mycobacteria (NTM) yani tüberküloz d ı ş ı mikobakteriler tedavi takipleri farkl ı oldu ğ undan dolay ı tür düzeyinde tan ı lar ı ve antibiyotik duyarl ı l ı k testleri yap ı lmal ı d ı r.Mycobacterium Leprae Prof. Dr. A. Nedret KOÇ Erciyes Üniversitesi T ı p Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal ı KAYSER İMycobacterium Leprae 1868 y ı l ı nda Hasen taraf ı ndan izole ? edilmi ş tir. ’ Cüzdam ’ denilen lepra hastal ığı n ı n etkenidir.Görünüm,boyama ve üreme özellikleri 1-8 ? m boyunda 0.3-0.4 ? m eninde d ü z veya hafif ? k vr k, hareketsiz, sporsuz, bir ç omakt r. Direkt ö rnekten haz rlanan preparatta tek tek veya ? daha ç oklukla toplu dururlar. Bu toplulu ğa ‘ Globi ’ Bu ö zelli ğ i metabolik at klar, ya ğ asitleri, ? balmumu, n ü kleik asit, lipoidler sa ğlad ğ ileri s ü r ü lmektedir. Protoplazmas nda globi i ç eren h ü creye ‘ lepra ? h ü cresi ‘ denilmektedir. Lepra basili asitlere diren çli, alkole az ? dirençlidir. Ziehl-Neelsen y öntemi ile aside resistan boyan ı r. Uzun süre boyand ığı nda Gram pozitiftir. ?Görünüm,boyama ve üreme özellikleri Lepra basili asitlere diren çli, alkole az dirençlidir. Ziehl- Neelsen y öntemi ile aside resistan boyan ı r. Uzun s üre boyand ığı nda Gram pozitiftirGörünüm,boyama ve üreme özellikleri Lepra basili asitlere ? dirençli, alkoleaz dirençlidir. Ziehl- Neelsen y öntemi ileaside resistan boyan ı Uzunsüre ? boyand ığı nda Gram pozitiftir.Kültür ve biyokimyasal özellikleri Lepra basili in vitro k ültürü ? yap ı lamam ı ş t ı r. Bölünme zaman ı : 11-13 gündür. ? inkübasyaon peryodu 1y ı l- 50 y ı ld ı r. ? Baz ı hayvan inok ülasyonu yap ı lm ı ş t ı r. (Fare, ? kobay, ş empanze, hamster) hidroksi fenil alenin (DOPA) oksidaz ? aktivitesine sahip tek türdür. Katalaz negatiftir. ? Az say ı da super oksit dismutaz (SOD) enzimi ? içerir. Konak hücrenin makrofajlar ve Schwann ? hücrelerinde yerle ş en zorunlu h ücre içi parazitidir. Lepradan koruyucu mekanizma ? hücresel immumütedir.Lepramin testi: Lepamin antijeni ön kolun ön y üzüne 0.1 cc ? intra dermal verilir. İ ki tür reaksiyon olu ş abilir. ? 1- Fernandez reaksiyon ( erken tip ): 48-72 ? saatte nedurasyon 5mm alt ı nda negatif, 5-9 ş üpheli, 10-14 hafif pozitif, 15-20 kuvvetli pozitif 2- Mitsuda reaksiyonu (Ge çtip ) 3-4 hafta ? sonra pembe nodül olu ş mas ı d ı r. Testin hakki pozitifli ğ i budur.Lepramin testi Fernandez reaksiyon reaksiyou kona ğı n ? Lepra basili duyarl ı l ığı n ı , Mitsuda reaksiyonu ise direncini gösteriri. Bu testler tan ı da kullan ı lmaz. Test ? tüberküloid reprada pozitif, lepramat öz leprada negatiftir. Test s ı n ı fland ı rmada ve prognozda kullan ı l ı r. Lepramatöz leprada T 4 h ücrelerinde ve ? Lenfositler IL-1 salmalar ı nda defekt vard ı r. Tüberküloid reprada T 4 /T 8 oran ı 2/1 iken ? Lepramazöz leprada 0.8/1dir. Yapt ığı hastal ı klar Lepra ba ş ta deri, mucoza, periferik sinir ? olmak üzere göz, testis, kas, kemik, ve retiküloendoteryal sistemi etkileyen kronik gran ülomatöz bir infeksiyon hastal ığı d ı r.Ridley-jobling s ı n ı fland ı rmas ı na göre 5 klinik form 1- Tüberküloid repra (TT) ? 2- S ı n ı rdaki(Borderlayn) T überküloid ? repra (BT) 3-  S ı n ı rdaki(Borderlayn) lepra (BB) ? 4- S ı n ı rdaki(Borderlayn) Lepramat öz ? lepra (BL) 5-Lepramatöz leprada(LL) ?Epidemiyolojisi Tek bula ş ma kayna ğı insand ı r. ? Bula ş ta genetik, sosyoekonomik, iklim, ? co ğ rafi, hücresel immunitenin rolü vard ı r. M. Leprae basilini bütün lezyonlarda bulunur. ? Özellikle lepromlarda daha fazlad ı r. ? Basil hasta vucudundan d ı ş ar ı çe ş itli yara ? salg ı lar ı ve özellikle burun salg ı lar ı ile ç ı kar ı l ı r ve etrafa yay ı l ı r. Epidemiyolojisi Anne s ütü ilede salg ı lanarak çocu ğ a ? geçer. Eski tarihlerde b üyük salg ı nlar olmu ş tur. D ı ş ortamda 2-9 g ün canl ı l ığı n ı koruyabilir. En fazla Asyada görülmektedir. Türkiyede G üney Do ğ u Anadolu ? endemik oldu ğ u yerler vard ı r. Sporotif her yerde olabilir. ? Korumada a ş ı lama çal ı ş malar ı vard ı r. ?EpidemiyolojisiLaboratuvar tan ı Kesin tan ı lezyonda direkt boyamada ? aside dirençli basiller görülmesidir. İ nvitro k ültürü yap ı lamaz. İ nvivo ? hayvan deneyi olabilir.Klinik örnekler Deri örneklerinin biyopsisi veya ? kaz ı mas ı olabilir. ( çene, ka ş lar ı n d ı ş k ı sm ı ve kulak memesi), Burunda mucuza kaz ı nt ı s ı olabilir. Laboratuvar tan ı Ziehl-Neelsen y öntemi i le aside resistan ? boyan ı r. Basil say ı s ı S ı n ı rdaki(Borderlayn) Lepramat öz ? lepra (BL) Lepramatöz leprada(LL) fazla di ğ er formlarda daha azd ı r. Burun ve deri kaz ı nt ı örneklerine bir damla ? DOPA konuldu ğ unda siyah renk olu ş mas ı indirekt Mycobacterium Leprae basilini gösterir. Laboratuvar tan ı RIA ve EL ISA ile Lepra basili özgü antijen ? fenolik glikolipit 1 kar ş ı olu ş an antikorlar ölçülebilir. LL de %100, TT de %20 duyarl ı l ığı vard ı r. ? Son zamanlarda hibridizasyon sistemleri ile ? Nucleic Acid-Fluorescence In Situ Hybridization (FISH y öntemi) gibi direkt örnekte Mycobacterium Leprae basilini gösterilebilir. Tedavi Klinik formlara göre de ğ i ş en miktarlarda ? Dapson, rifambisin ve klofazimin kullan ı l ı r. Rifambisin direnci bildirilmektedir. Baz ı klinik çal ı ş malarda kinolonlar, ? minosiklin, azitromisin etkili olabilece ğ i gösterilmektedir. En az 5-10 y ı l izlenmelidir. ?Nocardia Prof. Dr. A. Nedret KOÇ Erciyes Üniversitesi T ı p Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal ı KAYSER İNocardia Nocardialar insanlarda normal flora ? üyesi de ğ ildirler. Do ğ ada yayg ı n olarak bulunurlar. ? Nokardiyoz ve Aktinomiçetoma ad ı ? verilen hastal ı klara neden olurlar.Nokardiyoz Akut supuratif akci ğ erin primer ? infeksiyonudur. Kan yolu ile yay ı ld ığı nda hastal ı k sistemik te olabilir. Mikroorganizmalar MSS ve daha az olarak ta di ğ er organlara afinitesi vard ı r. -Nocardia asteroides ? -N. brasiliensis ? -N. Cavia ?Aktinomiçetoma neden olanlar: Miçetoma (Madura aya ğı , maduramikoz) ? etken mikroorganizmalar ı n travmatik olarak inokulasyonu ile geli ş en deri ve deri alt ı n ı tutan, infeksiyon kas fasiya ve kemi ğ e kadar ilerleyebilir. N. brasiliensis ? N. cavia ? Nocardia asteroides Actinomadura pelleticri ? Actinomdura maduraStreptomyces somaliasis ?  Nocardia asteroides primer patojenden çok f ı rsatç ı bir ? mikroorganizmad ı r. N. brasiliensis daha virulan ve primer ? patojen olarak kabul edilmektedir.Morfoloji ve boyanma özellikleri Nocardia genusunda ? silindir ş eklinde filanmanlar, çomaklar, ço ğ unlukta ş i ş mi ş nadiren dallanm ı ş mikroorganizmalar bulunur. Morfoloji ve boyanma özellikleri Aerobik olup ? morfolojik karakterleri bakterilerle küf mantarlar ı aras ı ndad ı r.Nocardialar özellikle ? Nocardia asteroides Gram olumlu boyanma özelli ğ i gösteriler.Nocardialar özellikle ? Nocardia asteroides aside rezistan boyanma özelli ğ i gösteriler.Kültürel karakterleri: Basit besiyerinde ? 37 o C ’ de üreyebilir. Sabouraud Dekstroz ? agarda buru ş uk granüllü sert ve pigmentli, bazen sar ı turuncu, k ı rm ı z ı bazen tebe ş ir gibi beyaz miçelyumlar vard ı r. Besiyerinde bazen ? toprak kokusu vard ı r. Kültürden yap ı lan boyanma karakterleri: Dallanma en iyi lam ? kültür preparasyonunda görülür.Kültür Actinomadura ve Streptomyceslerin ? bütün türleri yava ş üreyen, tüysüz, granüller, krem, sar ı portakal sar ı , pembe, k ı rm ı z ı veya siyah renkte koloni olu ş turur. Bunlar aside rezistan boyanma özelli ğ i ? göstermez. Biyokimyasal karakterleri Nokardialar ı di ğ er ? türlerden ayr ı mada adenin, trozin ve kazein hidrolizi, üre, nitrat redüksiyonu, karbon hidrat asimilasyonu ile birbirinden ayr ı l ı r. Patojenitesi Toprakta ayg ı n olarak bulunan ? Nocardia ’ lar özelikle Nocardia asteroites insanlarda daha çok sistemik k ı smen lokalize miçetoma ş eklinde infeksiyona neden olur. Akci ğ erlerde ve plevrada tüberkülozu ? taklit eden lezyon olu ş ur. Hematojen yolla yay ı larak beyin ve ? meniks tutulumuna neden olabilir. Patojenitesi Mikroorganizma deriden s ı yr ı k ve ? çatlaktan girerek genellikle alt ekstremitede miçetoma denilen deri deri alt ı dokuda ve kemik tutulumu ile karakterize fistülle ş en granülomalara yol açar.Laboratuvar tan ı Klinik örnekler: İ rin, balgam, kan, BOS ? Mikroskopik direkt bak ı : Lam-lamel ? direkt bak ı da aç ı k sar ı granüllerin görülmesi Gram boyanmas ı : Gram pozitif ? filamenler görülür. ZiehNeelsen boyamda: aside rezistan ? boyanma özelli ğ i gösteriler.Kültür Basit besi yerinde en ? erken 48 saatte yok demek için 2-4 haftada kültür bekletilir.İ dentifikasyon: Koloni ve mikroskopik ve boyanma ? özellikleri yan ı da adenin, trozin ve kazein hidrolizi, üre, nitrat redüksiyonu, karbon hidrat asimilasyonu ile birbirinden ayr ı l ı r.Tedavi Trimethoprim-sulfamethoksazol(TMP- ? SMX) tedavide seçilir. Son zamanlarda amikasin, imipenem sulfonomidlerle kombine kullan ı l ı r.Actinomyces Prof. Dr. A. Nedret KOÇ Erciyes Üniversitesi T ı p Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal ı KAYSER İActinomyces cinsi Flaman yapan, bir çok yönleriyle ? bakterilere ve baz ı yönleriyle de mantarlara benzeyen mikroorganizmalar bulunur. Actino/ ı ş ı n, myces/ mantar I ş ı nsal ? mantar  Actinomyces cinsi Antibiyotiklere hassas olmas ı ve ? anaerobik ko ş ullarda üremesi gibi özellikleri ile mantarlara benzemez. İ nsanda hastal ı k etkeni ba ş l ı ca A. İ sraelii ? daha sonra A. naseslundii, A. odontolyticus, A. visiosus, A. pyogenes, A. meyri Actinomyces cinsi Ço ğ u saprofittir ve toprakta ya ş ar ? A. israelli bir çok sa ğ lam insan a ğı z ? bo ş lu ğ u, barsakta genital organda, normal flora üyesi olarak bulunabilirler. F ı rsatç ı patojenlerdir. ?Morfoloji ve boyanma özellikleri: A. israelii klinik ? örnekte ve kültürde ayr ı morfoloji gösterir.Morfoloji ve boyanma özellikleri: Fistülüze olmu ş lezyondan ? al ı nan irin içinde 30-40 µm de 200 µm ye kadar varan ç ı plak gözlede görülen ‘ sülfür Granürleri ’ denilen sar ı taneciklere görülür. Sülfür granülleri ? Aktinomyces kolonilerinin birle ş mesinden olu ş ur. Sülfür granürleri lam-lamel aras ı nda ? preparat yap ı p mikroskobun küçük büyütmesi ile veya granüler yakla ş ı k 1µm eninde dallanm ı ş veya iç içe girmi ş flamentlerden olu ş tu ğ u görülür. Sülfür granürleri Çevreye yay ı lan ? flamanlerin ucu topuz gibi görülür bu hücre duvar ı nda kalsiyum fosfat birikimi ile olu ş ur.Morfoloji ve boyanma özellikleri: Flamanler Gram pozitif ? boyan ı r. Aside rezistan ? boyanmaz. Kültürden boyanlarda ? daha çok basiller halinde, difteroid ş ekilde bazen dallanm ı ş ipler ve topuzlar olabilir. Kültür Glikoz, kan veya serum bulunan ? zenginle ş tirilmi ş agarda anaerobik ve % 5-10 C0 2 ’ li ortamda 37 o C de en az 48 saat inkübe edilir. Koloninin olgunla ş mas ı için 4-14 günlük ? inkübasyon gerekebilir. Kültür Kat ı besiyerinde 48 saatte koloni ? mikroskopta örümcek a ğı na benzer miçelyel üreme olarak, Kültür karakterleri 7-10 günde sonra ? incelendi ğ inde sert düzensiz koloni olu ş turur. Zenginle ş tirilmi ş ? tiyoglukolatl ı s ı v ı besiyerinde 7 günde tüpün alt k ı sm ı nda granüller bir geli ş me gösterilir.Patojenitesi A. israelli bir çok sa ğ lam ki ş ilerin a ğı z ? bo ş lu ğ unda daha çok ta ş l ı di ş etleri kenar ı nda, tonsillerinde, farinks, barsakta genital organda, normal flora üyesi olarak bulunabilirler. Her zaman hastal ığ a neden ? olmamaktad ı r. Patojenitesi Patojenlik mekanizmas ı tam ? ayd ı nlat ı lmam ı ş t ı r. Travmatik giri ş kap ı s ı , pyojenik ikincil infeksiyon veya mikroorganizmaya kar ş ı duyarl ı l ı k gibi faktörlerin rolü tam bilinmemektedir. Hastadan hastaya bula ş ma ? görülmemi ş tir. İ nfeksiyon endojen kaynakl ı d ı r.Yapt ığı infeksiyonlar: ( Aktinomikoz) Serviko-fasiyal form ? Torasik form ? Abdominal ve intraluterin araç ? kullananlarda pelvik form Jenerize form ?Laboratuvar tan ı : Klinik örnekler: İ nfeksiyon tipine göre ? eksuda, balgam, doku, kan, BOS olabilir.Direkt mikroskopi: Lam-Lamel aras ı ? sülfür granülleri göremek patogonomiktir.Kültür Tiyoglukolatl ı s ı v ı ? besiyeri %2 agarl ı beyin-kalp ? besiyeri Tryticase soy s ı v ı ? besiyeri% 5 kan kat ı l ı r Anaerobik ve % 5-10 ? C0 2 ’ li ortamda 37 o C de en az 48 saat Koloninin olgunla ş mas ı ? için 4-14 günlük inkübasyon gerekebilir. İ dentifikasyon Kültürden yap ı lan preparatlarda dall ı ? dram pozitif difteroitlere benzer çomakç ı klar görülür. Asido rezistan boyanmaz ? 48 saatlik koloni mikroskopta örümcek ? a ğı na benzer görünüme sahip olur. Biyokimyasal karakterleri A. israelii ; glikoz, ksiloz, ? rafinoz ve mannozu asit olu ş turarak fermente eder. Gaz olu ş turmaz. Katalaz negatiftir. Bu di ğ er difteroid, corynebakterium, Mycoacterium dan ayr ı l ı r. A. naeslundii ksiloz ve ? mannoz fermente edemez.Tedavi Tüm betalaktam antibiyotik/ penisilin ? veya sefolosporin, tetrasiklin, kloromfenikol, makrolitler gibi kemoterapatikler kullan ı labilir.