Histoloji - Embriyoloji Üriner Sistem - 1 Ü R İ NER S İ STEM 1-B Ö BREK(2) 2- Ü RETER(2) 3- İ DRAR KESES İ 4- Ü RETHRAÜ R İ N Ü re • Ü rik asit • Kreatinin • Belirli yabanc maddeler ve onlar n • par ç alanma ü r ü nleri Elektrolitler • Su(De ğ i ş ik miktarda) •B Ö BRE Ğİ N Ö NEML İ G Ö REVLER İ Ü rin has l etme, • Renin ü retimi, • Eritropoietin ü retimi, • Vucudun s v ,elektrolit ve asit-baz • dengesini ayarlamak, Hidroksil gruplar n n vitamin D ye • kat l m n sa ğ lamak.B Ö BREK Ş ekli : Fasulye tanesi • Yeri: Columna vertabralis’in iki • taraf nda,12.nci dorsal ve ilk iki lumbal vertebra hizas nda, bir par ç a asimetrik ( sa ğ b ö brek soldakinden biraz a şa ğ da ) ve retroperitoneal yerle ş mi ş A ğ rl ğ : 120-160 gr • Uzunluk : 10 cm • Geni ş lik: 5 cm • Kal nl k: 3 cm • Y ü zleri: Ö n ve arka(2) • U ç lar : Ü st ve alt(2) • Kenarlar : d ş ta konveks,i ç te konkav(2) •B Ö BRE Ğİ N B Ö L Ü MLER İB Ö BRE Ğİ N B Ö L Ü MLER İ Kaps ü l • Pelvis renalis • Maj ö r kaliks • Min ö r kalis • Renal piramid ( medulla ) • . D ş medulla :1-D ş band , 2- İ ç band . İ ç medulla . Papilla renalis .Foramina papillaris .Area kribrosa Renal Korteks • .Ferrein piramidleri ( Meduller ş nlar ) . Proksimal ve distal d ü z tubuller, toplay c kanal . Kortikal labirent ( ferrein piramidleri aras ) . Korpuskulum Renale Malpighi ( B ö brek cisimci ğ i ) . Proksimal ve distal k vr nt l tubuller . Kolumna renalis Bertini Korteks kortisi ( Kaps ü l alt nda BC i ç ermiyen b ö lge) KORT İ KAL LAB İ RENTB ö bre ğ in ş ematik g ö r ü n ü m ü B ö brek lobu Kabu ğ un kabuk ç u ğ u B ö brek lobul ü s ü V.renalis A.renalis Hilum Kaps ü l Renal papilla 1 2 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 7 7 8 8 8 Sinus renalis (2,3,4) KORTEKS (6,7,8) 5 8 8 1- Ü reter, 2- Pelvis renalis, 3- Major kaliks, 4,Minor kaliks, 5- Renal piramid ( medulla), 6 - Medulla ş nlar (Ferrein piramitleri), 7-Kortikal labirent, 8-Renal s ü tunlar, 9- İ ç medulla, 10 -D ş medulla- İ ç band, 11- D ş medulla- D ş band 9 10 11RENAL PAP İ LLA (PAP İ LLA RENAL İ S) Renal papillaB Ö BREK LOB VE LOBUL Ü S Ü B Ö BREK LOBU Bir renal • piramid ç evresindeki kortikal madde ile birlikte bir b ö brek lobunu yapar. Bu lobun s n rlar Bertini kolonlar n n ortas ndan ge ç en bir hatt r . Bu lobun tepesi, ait oldu ğ u papillada kaidesi ise,kaps ü l ü n alt ndad r ve bu loba ait b ü t ü n idrar borular ayn papillada sonlan r. B Ö BREK LOBUL Ü S Ü :B ö brek • bir Ferrein piramidi ile etraf ndaki kortikal labirent materyalinin belirli bir k sm n ihtiva eden lobuluslere b ö l ü nm üş t ü r. Lobulusun s n r n kortikal arterler olu ş turmaktad r . Kaps ü l B ö brek lobu B ö brek lobul ü s üB Ö BREK I-NEFRON II-KOLLEKTING TUBUL(TOPLAYICI TUBUL) III-INTERST İ T İ AL DOKU1-NEFRON A- Korpuskulum renale Malpighi (b ö brek cisimci ğ i) a- Bowman kaps ü l ü b- Glomer ü l B- Proksimal tubul a- Pars konvoluta(k vr nt l par ç a) b- Pars rekta(d ü z par ç a) C- Henle’nin ince par ç as a- Descending(inen) par ç a b- Ascending( ç kan) par ç a D- Distal tubul a- Pars rekta (d ü z k s m) b- Makula densa c- Pars konvoluta(k vr nt l k s m) E- Ba ğ lay c tubul (Konnekting tubul- arched kollekting tubul) 1-B ö brek cisimci ğ i 2a- Proksimal k vr nt l tubul 2b-Proksimal d ü z tubul 3a-Henle kulpu’nun inen ince par ç as 3b-Henle kulpu’nun ç kan ince par ç as 4a-Distal d ü z tubul Henle kulpu Foramina papillare Renal papilla Toplay c tubul 4b- Makula densa 5-Ba ğ lay c tubul 4c-Distal k vr nt l tubul Nefronun yap s AA AEB ö brek cisimci ğ i Proksimal k vr nt l tubul Proksimal pars recta (d ü z tubul) Henle kulpu’nun inen ince par ç as Henle kulpu’nun ç kan ince par ç as Distal pars rekta (d ü z tubul) Henle kulpu Foramina papillare Renal papilla Toplay c tubul Makula densa Ba ğ lay c tubul Distal k vr nt l tubul HENLE LOOP’U (KULPU) 1-Proksimal pars rekta 2-Henle’nin ince par ç as 3-Distal pars rektaNEFRON T İ PLER İ (Henle kulpu (loop) uzunlu ğ una g ö re) 1-K sa(Kortikal) nefronlar . korteksin daha d ş k sm nda yerle şmi ş CRM ye sahip . CRM ç ap daha k üçü k . h.loop medullada az bir mesafeye uzan r . loop’un genellikle inen,bazende ç kan kolunda, k sa ince segmente sahip 2-Uzun(Jukstamedullar) nefronlar . korteksin medullaya yak n b ö lgelerinde yerle şmi ş CRM ye sahip . . CRM ç ap b ü y ü k . medullan n derin k s mlar na, yer yer papillaya uzan r . uzun asc. ve desc.ince kola sahip Ayr ca:Midkortikal(orta uzunlukta) nefronlar K sa nefron Uzun nefronB Ö BREK B Ö L Ü MLER İ A-KORTEKS a-Ferrein piramidi(meduller ş nlar): . Proksimal pars rekta .Distal pars rekta .Toplay c tubul b-Kortikal labirent: . B ö brek cisimci ğ i (K orpuskulum renale Malpighi) . Proksimal pars konvoluta . Distal pars konvoluta c-Bertini kolonlar B-MEDULLA a-D ş medulla 1-D ş band . Proksimal pars rekta .Distal pars rekta .Toplay c kanal 2- İ ç band . Henle’nin ince kolu .Distal pars rekta . Toplay c kanal b- İ ç medulla . Henle’nin ince kolu .Toplay c kanalB Ö BRE Ğİ N B Ö L Ü MLER İKAN DOLA Ş IMI Renal arter Aorta abdominalis Arteria subkortikalis (A. Arcuata) Arteria interlobaris (A. Renkularis) Dorsal dal Ventral dal Arteria subkortikalis Arteria interlobularis (A. kortikalis- A. Kortikalis radiata) Arteiola afferens Glomer ü l kapiller yuma ğ Arteriola efferensKAN DOLA Ş IMI Arteriola efferens Arteriola recti Kortikal peritubuler kapiller a ğ Med ü ller kapiller a ğ Venulae rekti Vena kortikalis Vena subkortikalis (V.arkuata) Vena interlobaris Vena renalis Vena kava inferior Kapsuler kapiller a ğ Venulae kortikalis s ü perfisialis Venulae stellate Vena kortikalis1-KORPUSKULUM RENALE MALP İ GH İ ARTERYEL KUTUP • A.Afferens-A.Efferens Ü R İ NER KUTUP • Proksimal tubul A- BOWMAN KAPS Ü L Ü a-Parietal yaprak b-Visseral yaprak (Podosit) B- GLOMERULERBAZAL MEMBRAN C- GLOMERULAR KAP İ LLER D- MEZANG İ UM a-Mezangial h ü cre b-Mezangial matriks GLOMER Ü L Visseral yaprak • (podositler) , glomeruler kapillerler, • bunlar saran glomeruler bazal membran ve aralar ndaki mezengiumdan • olu şan yap glomer ü l olarak isimlendirilir . GLOMER Ü L Glomer ü l , • glomer ü ler bazal membran vas tas yla iki kompart mana ayr l r . 1 – Kapillerleri ve • mezangiumu i ç eren endokapiller k s m 2 – Bowman • sahas ndaki podositleri i ç eren ekstrakapiller k s m .1-KORPUSCULUM RENALE MALP İ GH İResim. Kortikal labirentten bir b ö lge. BC: B ö brek cisimci ğ i ,GBM: Glomerular bazal membran, PK: Proksimal k vr nt l tubul , DK: Distal k vr nt l tubul . MD: Makula densa EM: Ekstraglomerular mezangial h ü cre. PAS + HL x400 BC AA MD DK PK PK PK PK Ü riner saha Kapiller Parietal yaprak Viseral yaprak (podosit) Mezangial matriks Mezangial h ü cre GBM EMA-BOWMAN KAPS Ü L Ü a-Parietal yaprak b-Visseral yaprak (podosit) a – Parietal yaprak . Bazal membran . Epitel: Tek katl yass epitel Resim. B ö brek cisimci ğ inden bir b ö lgenin EM g ö r ü nt ü s ü . PY: Parietal yaprak , PO: Podosit , KP: Kapiller , En: Endotel , M: Mezangial h ü cre , MM: Mezangial matriks , Ü S: Ü riner saha PY PO PO PO PO PO M M M PO MM En En KP KP KP KP KP KP KP MM PY PY Ü S KP Enb-Visseral yaprak(Podosit) . H ü cre g ö vdesi . Primer ç k nt Mikrotubul ve intermediate filament . Sekonder ç k nt (Pedisel,foot process) Mikroflament(aktin,myosin,alfa- aktinin) Slit pore- 550 A Slit pore membrane- 50 A (Kal nl k) Glikokaliks(sialoproteinden zengin(podocalyxin- major))-podositlerin negatif y ü zey ş arj ndan sorumlu- 400-700 A kal nl kb-Visseral yaprak (Podosit) . H ü cre g ö vdesi . Primer ç k nt Mikrotubul ve intermediate filament . Sekonder ç k nt (Pedisel,foot process) Mikroflament(aktin,myosin,alfa- aktinin) Slit pore- 550 A Slit pore membrane- 50 A(Kal nl k )Viseral yaprak (podosit) Glikokaliks(sialoproteinden zengin(podocalyxin- major))-podositlerin negatif y ü zey şarj ndan sorumlu- 400-700 A kal nl kSL İ T PORE MEMBRAN (F İ LTRASYON YARI Ğ I MEMBRANI) MOLEK Ü LER YAPISI LR İ LD LREResim. Podositler (PO) . P Ç : Primer ç k nt , Pe: Pedisel(Sekonder ç k nt ) , GBM: Glomeruler bazal membran , KP: Kapiller , En: Endotel , Ü S: Ü riner saha X5000 P Ç P Ç PO PO Pe Pe Pe Pe GBM KP KP Ü S EnB-GLOMERULAR BAZAL MEMBRAN Perikapiller(periferal) saha • Perimezangial saha • Mezangial a ç • 1100 A kal nl k( ç ocuk) • 2700 -3500 A kal nl k(yeti ş kin) • Lamina rara interna -n ö tral mukopolysakkarit-300-600 A eksterna -asit mukopolisakkarit-600-1000 A Lamina densa- 1000-2000 A Kollogen peptidler : Tip IV ve az Tip V kollogen Kollogen olm yan peptidler : Laminin ve fibronectin sialoproteinleri, proteoglikanlar(heparan sulfattan zengin-elektronegatif şarj),entactin ve amyloid P komponent, LR İ LD LREC-GLOMERULAR KAP İ LLERLER Periferal k s m- Filtrasyon • sahas Jukstamezangial k s m • .H ü cre g ö vdesi .Delikli(fenestrated) k s m- 500-1000 APeriferal k s m- Filtrasyon sahas • Jukstamezangial k s m • .H ü cre g ö vdesi .Delikli(fenestrated) k s m- 500-1000 A • Endotel l ü minal memran- • sialoprotein(podokaliksin)-negatif ş arj 75 mmHg bas n ç • Z t bas n ç lar : 1-Plasma proteinlerinin onkotik bas nc - 30 mmHg 2-Tubuler k s mdan olu ş an bas n ç -10 mmHg 3-Renal parenkiman n CRM ü zerindeki interstitial bas nc -10 mmHg (Toplam: 50 mmHg) Net filtrasyon bas nc : 75-50 =25 mmHg 24 sa.total filtrat-170-200 litre • 24 sa. Ü rin-1,5-2 litre • LR İ LD LREF İ LTRASYON BAR İ ER İ Delikli endotel • Glomerular bazal • membran Podosit •D-MEZANG İ UM Juksta kapiller b ö lge • Aksial b ö lge • 1-Mezangial h ü cre: . Fagositoz . Mikrofilament- aktin,myosin,alfa aktinin 2.Mezangial matriks: . Tip IV kollagen, . Tip V kollogen , . Fibronectin, laminin, . Entaktin, . 340 KD protein(elastik mikrofibrillerin major komponenti). Resim.Mezangium . M: Mezangial h ü cre , MM: Mezangial matriks , GBM: Glomerular bazal membran , KP: Kapiller , Pe: Pedisel X12 000 M MM GBM Pe Pe Pe MM GBM GBM GBM KP KP KP PeRENAL TUBULLER Ü rin miktar n azal r • 24 sa.total filtrat-170-200 litre • 24 sa. Ü rin-1,5-2 litre • Reabsorbsiyon • Glukoz vs. – tamam • Na vs. – k smen • Sekresyon • Kreatinin, vs. • Neticede hipertonik ü rin olu şturulur •2 – PROKS İ MAL TUBUL D D D D P P P P P P P P P P BC BC BC P P P P P D D BC D D P P B C P P P P P P P P P P P D D P D P P D D P BC P P P P P P P P P