Histoloji - Embriyoloji Üriner Sistem Gelişimi Ü R İ NER S İ STEM GEL İ Ş İ M İ PROF.DR. İ SMA İ L SE Ç K İ NTrilaminar Germ Disk Geli ş imi 18. G Ü N 20. G Ü N 21. G Ü N 19. G Ü NÜ rogenital S. Geli ş imi Embriyonik ya ş amda ü riner ve genital sistemin her ikiside embriyonun dorsal duvar n n iki taraf nda, onun b ü t ü n uzunlu ğu boyunca uzanan, ara ( İ ntermediyer) mezodermden geli ş ir. Horizontal planda embriyonun katlanmas esnas nda ara mezoderm servikal b ö lgede ventrale g öç ederek ü rogenital kabart ve nefrogenik kordu (kabart ) olu ş turur.Ü riner sistem • Ü riner Sistem Anomalileri • Gonadlar • Genital Yollar • D ş Genital Organlar • Genital Sistem Anomalileri • Ü ROGEN İ TAL S. GEL İ Ş İ M İÜ R İ NER S İ STEM GEL İ Ş İ M İEmbriyonik ya ş amda ü riner sistemin b ü y ü k bir k sm (b ö brek ve ü reter) arka (dorsal) g ö vde duvar n n iki taraf nda, primitif aortan n herbir kenar nda ara ( İ ntermediyer) mezodermden geli ş en nefrogenik kabart dan olu ş ur . B ö brekler zaman ve yer olarak birbirini takip eden ( servikal b ö lgeden kaudele do ğru) üç evrede geli ş im g ö sterir. Bunlar Pronefroz Mezonefroz Metanefroz21.G Ü N 28.G Ü N PRONEFROZ GEL İ Ş İ M İ NEFROTOM Nefrogenik kabart , metamerik segmentasyona u ğruyarak segmental olarak d ü zenlenmi ş nefrotom denilen k üçü k h ü cre k ü melerini olu ş turur 35-40.G Ü NLER 28.G Ü N MESONEPHROS GEL İ Ş İ M İ Mesonephros gerilemesi 2.ay n sonunda • ba ş lar Mesonefrik kanallar(Wolff kanal ) • metanephros geli ş imine katk da bulunurMETANEFROZ ( KALICI B Ö BREK ) Ü reterik tomurcuk • : Mesonefrik kanal n kloaka yak n kaudal k sm ndan geli ş en dorsal ç k nt 2. Ay n ba ş nda (Be ş inci • hafta)METANEFROZ ( KALICI B Ö BREK ) Metanefrik blastema • : Nefrogenik cord ’ un segmentsiz olan kavdal par ç as 2. Ay n ba ş nda (Be ş inci • hafta) Ü reterik tomurcuk • metanefrik blastema i ç ine girer , geni ş liyerek Pelvis renalisi olu ş turur , kranial ve kaudal iki tomurcu ğa b ö l ü n ü rMETANEFROZ ( KALICI B Ö BREK ) Her bir tomurcuk, 5. ay n • sonuna kadar, 13 veya daha fazla jenerasyon b ö l ü n ü r İ lk 4 jenerasyon - major • kaliksler Daha sonraki 4 jenerasyon - • minor kalikler Geri kalan jenerasyonlar – • Toplay c kanallar Ü reterik tomurcu ğun sap • ü reteri olu ş turur Ü reterik tomurcuk : Ü reter , • pelvis , maj ö r ve min ö r kaliks , toplay c kanallarMETANEFROZ ( KALICI B Ö BREK ) Metanefrik blastemadan • olu ş an mezenkimal h ü cre k ü meleri : NefronKALICI B Ö BREK GEL İ Ş İ M İB Ö BREK POZ İ SYONUNDAK İ DE Ğİ Ş İ KL İ KLER Askent : Ba ş lang ç ta – Pelvis ’ de , sacruma ventral ,birbirine yak n • 9. Haftada - Yeti ş kindeki lokalizasyonu ( suprarenal alt nda) • D ö n üş hareketi : Ba ş lang ç ta - hilum ventral • 9 . Haftada – hilum medial ( 90 derece d ö n üş ) • DAMARLANMA Pelvis ’ de – Aortan n pelvic dal ndan , • Askent esnas nda - Ona yak n aort b ö lgesinden • orjinlenen yeni arter dallar ndan beslenir .İ DRAR KESES İ VE Ü RETHRA GEL İ Ş İ M İÜ reterik tomurcuk Ü rogenital sinus boynuzu (Ampulla) Ü reter Ejakulat ö r kanal İ drar kesesi Ü rethra İ DRAR KESES İ VE Ü RETHRA GEL İ Ş İ M İÜ RETRANIN GEL İ Ş İ M İB Ö BREK VE Ü RETERLER İ N KONJEN İ TAL MALFORMASYONLARI RENAL AGENES İ S • RENAL HYPOPLAS İ A • AT NALI B Ö BREK • POL İ K İ ST İ K B Ö BREK • RENAL DUPL İ KASYONLAR • EKTOP İ K Ü RETERAL DEL İ KLER • EKTOP İ K B Ö BREKLER • B Ö BREKLER İ N ABNORMAL D Ö N ÜŞ Ü • KONJEN İ TAL H İ DRONEFROZ • PEK Ç OK RENAL DAMARLAR •RENAL AGENES İ S B ö bre ğin bilateral veya • ü nilateral yoklu ğu Ü reter tomurcu ğun • metanefrogen blasteme ula ş amamas . Ü reter tomurcu ğ un geli ş mesindeki ba ş ar s zl k veya erken dejenerasyon . Mesonefrik kanallar n ü reterik tomurcuk sahas na inmesindeki ba ş ar s zl k Ü nilateral yayg n – 1 / 1000 • Bilateral nadir – 0,3 / 1000 •RENAL HYPOPLAS İ A B ö brek geli ş imi esnas nda • baz dokular n geli ş mindeki harabiyet neticesi h ü cre miktar nda azalma ve atrofiAT NALI B Ö BREK B ö breklerin askenti • esnas nda her iki b ö brek bir median ç izgide kayna ş arak U ş eklinde tek bir b ö brek olarak inferior lumbal vertebra seviyesinde ve ona anterior olarak yerle ş ir Askent inferior mezenterik • arterin k ö k ü taraf ndan engellenir Ü reterlere ait bir • malformasyon yoktur Do ğumlar n 1/600 de • g ö r ü l ü rPOL İ K İ ST İ K B Ö BREK B ö brekler renal yetmezli ğe • yol a ç an k üçü k veya b ü y ü k kistler ihtiva eder 1 – Kollekting tubuller ile metanefrik tubullerin birle ş me hatas , 2 – Primordial nefronlar n kal nt lar , 3 – Kollekting tubul duvar n n hiperplazisi, kist olu ş umuna neden olabilmektedir.RENAL DUPL İ KASYONLAR Ü reterik tomurcu ğun • vaktinden evvel 2 dala b ö l ü nmesi . B ö l ü nmenin ge ç ve erken olu ş una g ö re ü reterin parsial veya tam duplikasyonu . B ö l ü nmenin metafrogenik blastemay kapsamas halinde ç ift b ö brek Ü reterik tomurcuklarRENAL DUPL İ KASYONLAR Mezonefrik kanaldan • 2 ü reterik tomurcuk olu ş umu . Her biri kendi ü reterine sahip birden fazla b ö brekEKTOP İ K Ü RETERAL DEL İ KLER Ü reterin idrar kesesi trigonesi • haricinde bir yere a ç lmas Mezonefrik kanaldan 2 ü reter • tomurcu ğu olu ş mas neden olur Erkekte : İ drar kesesi boynu , • prostatik urethra, nadir olarakta prostatik utricle ,seminal gland , ductus deferens Di ş ide : İ drar kesesi boynu , • urethra , vagina , vestibul Sebebi: Mezonefrik kanaldan • biri normal durumda, di ğeri daha kranialde 2 tomurcu ğun olu ş mas . Abnormal tomurcuk, mezonefrik kanal ile birlikte daha a ş a ğ ya hareket eder.EKTOP İ K B Ö BREKLER Bir yada her iki b ö bre ğin • abnormal pozisyonda olmas B ö brek askentindeki • ba ş ar s zl ktan olu ş ur Genellikle a ş a ğ • pozisyondad r ve d ö n üş hatas vard rEKTOP İ K B Ö BREKLER Pelvik Discoid, Pancake b ö brek • Ç aprazla ş m ş renal ektopi • ( Unilateral kayna ş m ş b ö brek ) Pelvik b ö brek •B Ö BREKLER İ N ABNORMAL D Ö N ÜŞÜ B ö breklerin medial olarak y ü z y ü ze bakmamas Hilum ventral – Rotasyon yok • Hilum dorsal – Fazla rotasyon • Hilum lateral – Ters rotasyon •KONJEN İ TAL H İ DRONEFROZ Renal pelvis , calyces renalis ve papiller • kanallar n geni ş lemesi neticesi korteksin incelmesiPEK Ç OK RENAL DAMARLAR Normal olarak g ö r ü lmeyen (Ascent s ü resince ortaya ç k p • k ö relen) damarlar n mevcudiyetinden dolay ortaya ç karURACHUS VE İ DRAR KESES İ N İ N KONJEN İ TAL MALFORMASYONLARI I- URACHAL MALFORMASYONLAR A – Urachal kist B – Urachal sinus C – Urachal fist ü l II - İ DRAR KESES İ ’ N İ N EKSTROP İ S İNEPHROTOME MESONEPHR İ C DUCT DORSAL AORTAE FARE 9.G Ü N. ~ İ NSAN: 27.g ü nFARE 9.G Ü N. ~ İ NSAN: 28.g ü nMESONEPHR İ C DUCT OPEN İ NGS OF THE NEPHR İ C TUBULES FARE 9.G Ü N. ~ İ NSAN: 28.g ü nMETANEFROZ ( KALICI B Ö BREK )