4 - Göz Hastalıkları Üvea Hastalıklar UVEA HASTALIKLARI UVEA HASTALIKLARI Dr. Hatice Arda Dr. Hatice Arda Üveitler Üveitler ? ? Uvea 3 kısımdan oluşur: iris, silyer cisim ve Uvea 3 kısımdan oluşur: iris, silyer cisim ve koroid koroid ? ? Üveit Üveit; ; bu bu üç üç yapı yapı ve ve ona ona komşu komşu yapıların yapıların inflamasyonudur inflamasyonudur Üveitlerin sınıflandırılması ? ?Anatomik sınıflama Anatomik sınıflama ? ?Klinik sınıflama Klinik sınıflama ? ?Etyolojik sınıflama Etyolojik sınıflama ? ?Patolojik sınıflama Patolojik sınıflama Anatomik Sınıflama ? ?A Anterior nterior ü üveit veit : : İris İris ve ve silier silier cismin cismin ön ön kısmı kısmı (pars (pars plicata) plicata) ? ?İ İntermediate ntermediate ü üveit veit : : Silier Silier cismin cismin arka arka kısmı kısmı (pars (pars plana) plana) ve ve retinanın retinanın en en periferi periferi ? ?P Posterior osterior ü üveit veit : : Enflamasyon Enflamasyon vitreus vitreus bazının bazının arkasında arkasında ? ?P Panüveit anüveit : : Bütün Bütün üveal üveal dokular dokular Klinik Sınıflama ? ? A Akut kut: : Semptomatik Semptomatik başlangıç başlangıç anidir anidir; ; 6 6 hafta hafta veya veya daha daha kısa kısa süre süre devam devam eder eder ? ? K Kroni ronik k: : Aylar, Aylar, yıllarca yıllarca sürebilir, sürebilir, ataklarla ataklarla seyreder seyreder (kronik (kronik rekürren rekürren üveit) üveit) Etyolojik Sınıflama ? ? Ekzojen Ekzojen : : Cerrahi Cerrahi girişimlerden girişimlerden sonra, sonra, travmalarda, travmalarda, ekzojen ekzojen antijenlere, antijenlere, nekrotik nekrotik ve ve dejeneratif dejeneratif dokulara dokulara bağlı bağlı alerjik alerjik reaksiyonlarda reaksiyonlarda ortaya ortaya çıkar çıkar. . ? ? Endojen Endojen: : - -Sistemik Sistemik hastalıklara hastalıklara sekonder sekonder: : Ankilozan Ankilozan spondilit, spondilit, Tbc, Tbc, sarkoidoz sarkoidoz… … - -Parazitik Parazitik: : toksoplazma, toksoplazma, toksokara toksokara - -Viral Viral: : CMV, CMV, Herpes Herpes Simpleks Simpleks… … - -Fungal Fungal: : candidiazis, candidiazis, - -İdiopatik İdiopatik- -spesifik spesifik: : Fuch’s Fuch’s üveitis, üveitis, pars pars planitis, planitis, sempatik sempatik oftalmi, oftalmi, Eales’ Eales’ hastalığı hastalığı - -İdiopatik İdiopatik- -nonspesifik nonspesifik: : Bütün Bütün üveitlerin üveitlerin % %25 25’i ’i Patolojik Sınıflama ? ?Granulomatoz Granulomatoz ? ?Non Non- -granulomatoz granulomatoz Özellik Özellik Granulomatöz Granulomatöz Non Non- -Gran Gran. . Başlangıç Başlangıç Gidiş Gidiş Ön Ön segment segment - -enjeksiyon enjeksiyon - -ağrı ağrı - -iris iris nodüleri nodüleri - -Keratik Keratik presipitat presipitat yavaş yavaş uzun uzun + + +/ +/- - +++ +++ ‘mutton ‘mutton fat’ fat’ akut akut Kısa Kısa +++ +++ +++ +++ -- -- genellikle genellikle küçük küçük *Fundus *Fundus nodüler nodüler lez lez. . diffüz diffüz tutulum tutulum Anterior Üveitler Semptomlar Semptomlar ? ?akut ant. ü.: akut ant. ü.: fotofobi, ağrı, kızarıklık, fotofobi, ağrı, kızarıklık, lakrimasyon, vizyonda azalma lakrimasyon, vizyonda azalma ? ?kronik ant. ü.: kronik ant. ü.: göz daha sakindir, şiddetli göz daha sakindir, şiddetli enflamasyon varlığında bile göz beyaz enflamasyon varlığında bile göz beyaz görünümdedir ve semptomlar minimaldir görünümdedir ve semptomlar minimaldir Anterior Üveitler Bulgular Bulgular ? ? Enjeksiyon; a. ant. ü.de Enjeksiyon; a. ant. ü.de sirkümkorneal ‘silier’ enj. sirkümkorneal ‘silier’ enj. ? ? Keratik presipitatlar: Keratik presipitatlar: kornea endotelindeki kornea endotelindeki hücresel birikintiler; hücresel birikintiler; küçük küçük - - orta orta- - büyük KP büyük KP ( mutton fat) ( mutton fat) Anterior Üveitler Bulgular Bulgular ? ?Aközde hücre , flare, Aközde hücre , flare, hipopiyon hipopiyon ? ?İris nodülleri: Koeppe İris nodülleri: Koeppe ve Busacca nodülleri ve Busacca nodülleri ? ?İris atrofisi: Fuchs’ ü., İris atrofisi: Fuchs’ ü., Herpes S., Herpes Herpes S., Herpes Zoster Zoster ? ?Rubeozis iridis: Fuchs’ Rubeozis iridis: Fuchs’ ü., bazı kronik ant. ü. ü., bazı kronik ant. ü. Anterior Üveitler Bulgular Bulgular ? ?Posterior sineşi: 360 Posterior sineşi: 360º º ise seklüzyo pupilla denir ve ise seklüzyo pupilla denir ve akut glokoma yol açar akut glokoma yol açar ? ?Periferal ant. sineşi: açı bölgesinde yapışıklıklar Periferal ant. sineşi: açı bölgesinde yapışıklıklar ? ?Ön vitreusta hücre Ön vitreusta hücre ? ?Kistoid makula ödemi Kistoid makula ödemi ? ?Glokom: akut inflamasyonda açı bölgesinde Glokom: akut inflamasyonda açı bölgesinde tıkanıklık, geç dönemde açı bölgesindeki anterior tıkanıklık, geç dönemde açı bölgesindeki anterior sineşiler ve seklüzyo pupilla nedeniyle ya da uzun sineşiler ve seklüzyo pupilla nedeniyle ya da uzun süre topikal steroid kullanımına nedeniyle süre topikal steroid kullanımına nedeniyle İntermediate Üveit İntermediate Üveit Semptomlar: Semptomlar: ? ?floaters: sinek uçuşmaları floaters: sinek uçuşmaları ? ?vizyonda azalma: ön vitrede bulanıklık, makula vizyonda azalma: ön vitrede bulanıklık, makula ödemi ödemi Bulgular: Bulgular: ? ?Vitritis Vitritis, tanı için şarttır. Vitreusda kartopu şeklinde , tanı için şarttır. Vitreusda kartopu şeklinde opasiteler görülebilir opasiteler görülebilir ? ?ön kamarada minimal hücre ön kamarada minimal hücre ? ?fundusta enflamatuar lezyon olmamalı fundusta enflamatuar lezyon olmamalı Posterior ü Posterior üveit veit Semptomlar: Semptomlar: ? ? floaters floaters ? ? vizyonda azalma: vizyonda azalma: fovea ve fovea ve papillomaküler demet tutulursa papillomaküler demet tutulursa Bulgular: Bulgular: ? ? vitreus: vitreus: opasiteler, opasiteler,hücre, hücre, flare, arka flare, arka vitre vitre dekolmanı dekolmanı ? ? fundus: fundus: koroidit, retinit, vaskülit koroidit, retinit, vaskülit (vaskülitik komplikasyonlar: vitreus (vaskülitik komplikasyonlar: vitreus hemorajisi, arter/ven okluzyonları ve hemorajisi, arter/ven okluzyonları ve bunlara bağlı değişiklikler…), bunlara bağlı değişiklikler…), neovaskülarizasyon, retina neovaskülarizasyon, retina dekolmanı, papillit, optik atrofi…. dekolmanı, papillit, optik atrofi…. Ankilozan Spondilit Ankilozan Spondilit ? ?Bel ağrısı ve sabah tutukluğu ile başlar Bel ağrısı ve sabah tutukluğu ile başlar ? ?Sakroileit belirleyici bulgusudur Sakroileit belirleyici bulgusudur ? ?Tipik olarak 20 Tipik olarak 20- -40 yaş erkeklerde, HLA 40 yaş erkeklerde, HLA- - B27+ B27+ (%90) (%90) ? ?Spondilit sonucu vertebralarda füzyon, Spondilit sonucu vertebralarda füzyon, lordoz kaybı lordoz kaybı ? ?Ülseratif kolit ve Crohn’s hastalığıyla birlikte Ülseratif kolit ve Crohn’s hastalığıyla birlikte olabilir olabilir Ankilozan Spondilit Ankilozan Spondilit Göz bulguları Göz bulguları: : ? ?Akut, rekürrent, nongran. iridosiklitis Akut, rekürrent, nongran. iridosiklitis ? ?AS’li olguların %30’da a.iridosiklit AS’li olguların %30’da a.iridosiklit veya tersi veya tersi ? ?Unilateral Unilateral (farklı zamanlarda farklı gözler (farklı zamanlarda farklı gözler tutulabilir) tutulabilir) ? ?Uzun dönem vizüel prognoz iyi Uzun dönem vizüel prognoz iyi Reiter Sendromu Reiter Sendromu ? ?Triad= Üretrit + konjunktivit + artrit Triad= Üretrit + konjunktivit + artrit ? ?Tipik olarak genç erkeklerde, % 70 HLA Tipik olarak genç erkeklerde, % 70 HLA- - B27 + B27 + ? ?Klamidya üretriti veya shigella, salmonella, Klamidya üretriti veya shigella, salmonella, yersinia veya kampilobakter barsak yersinia veya kampilobakter barsak enfeksiyonu tetikler enfeksiyonu tetikler ? ?Artrit, diz ve topuktadır Artrit, diz ve topuktadır Reiter Sendromu Reiter Sendromu ? ?Eklem dışı belirtiler, ağrısız ağız ülserleri, Eklem dışı belirtiler, ağrısız ağız ülserleri, balanitis sirsinata, keratoderma blenorrhagica balanitis sirsinata, keratoderma blenorrhagica Göz bulguları Göz bulguları ? ?Konjunktivit mukopürülandır ve üretritten Konjunktivit mukopürülandır ve üretritten yaklaşık 2 hafta sonra, artritten hemen öncedir yaklaşık 2 hafta sonra, artritten hemen öncedir ? ?%20 olguda %20 olguda; ; a akut kut iritis iritis ? ?Keratit Keratit Psöriatik artrit Psöriatik artrit ? ?Psöryazis hastalarının %7’ sini etkiler Psöryazis hastalarının %7’ sini etkiler ? ?Kadın = erkek Kadın = erkek ? ?Artrit, distal interfalangeal eklem tutulumu en Artrit, distal interfalangeal eklem tutulumu en sıktır sıktır ? ?Tırnak değişiklikleri vardır Tırnak değişiklikleri vardır ? ?HLA HLA- -B27 ve HLA B27 ve HLA- -B17 prevalansı yüksek B17 prevalansı yüksek Psöriatik artrit Psöriatik artrit Göz bulguları Göz bulguları ? ?K Konjunktivit, % 20 olguda onjunktivit, % 20 olguda ? ?Akut iritis, Akut iritis, az sıklıkta az sıklıkta ? ?Keratit, akut iritisli hastaların bazılarında Keratit, akut iritisli hastaların bazılarında korneal infiltratlar şeklinde korneal infiltratlar şeklinde ? ?Sekonder sjögren sendromu, nadiren Sekonder sjögren sendromu, nadiren Juvenil Kronik Artrit Juvenil Kronik Artrit ? ? 16 yaşından küçük çocuklarda görülen idiopatik, 16 yaşından küçük çocuklarda görülen idiopatik, seronegatif enflamatuar artrit seronegatif enflamatuar artrit S Sistemik istemik B Başlangıçlı JRA aşlangıçlı JRA: : ? ? % %2 20 oranında. 0 oranında. E= K, ateş, makülopapüler rash, E= K, ateş, makülopapüler rash, jeneralize LAP, HSMG ve serozit görülür. jeneralize LAP, HSMG ve serozit görülür. Üveit son Üveit son derece nadir. derece nadir. Poliartiküler JRA Poliartiküler JRA: : ? ? % 20 oranında. E/K= 1/3, 5 veya daha fazla eklem % 20 oranında. E/K= 1/3, 5 veya daha fazla eklem tutulur. % 40’ ında ANA(+)’ liği vardır. Üveit tutulur. % 40’ ında ANA(+)’ liği vardır. Üveit oldukça nadir. oldukça nadir. Juvenil Kronik Artrit Juvenil Kronik Artrit Pauciartiküler JRA Pauciartiküler JRA: : ? ?% 60 oranında. E/K= 1/5, artrit 4 ya da daha % 60 oranında. E/K= 1/5, artrit 4 ya da daha az sayıda eklemi tutar ve en çok etkilenen de az sayıda eklemi tutar ve en çok etkilenen de diz eklemidir. % 75’ inde ANA (+)’ liği diz eklemidir. % 75’ inde ANA (+)’ liği vardır. Bu gruptaki olguların % 20 sinde üveit vardır. Bu gruptaki olguların % 20 sinde üveit gelişir. Üveit için risk faktörleri erken gelişir. Üveit için risk faktörleri erken başlayan artrit, ANA ve HLA DR 5 (+)’ başlayan artrit, ANA ve HLA DR 5 (+)’ liğidir. liğidir. Juvenil Kronik Artrit Juvenil Kronik Artrit ? ?Seronegatiftir (RF Seronegatiftir (RF- -) ) ? ?Üveit olanlarda % 70 ANA (+)’ iken, olmayanlarda Üveit olanlarda % 70 ANA (+)’ iken, olmayanlarda %30 (+)’ dir %30 (+)’ dir ? ?Ü Üveit veit, , kronik ve non kronik ve non- -granulomatözdür granulomatözdür ? ?% 70 bilateraldir. Unilateral olanlarda da 1 % 70 bilateraldir. Unilateral olanlarda da 1 yılda yılda diğer diğer gözde gözde tutulur tutulur ? ?G Göz şikayetleri azdır ve rutin oftalmolojik muayenede öz şikayetleri azdır ve rutin oftalmolojik muayenede üveit tanısı konabilir üveit tanısı konabilir ? ?Ş Şiddetli üveit varlığına rağmen göz beyaz iddetli üveit varlığına rağmen göz beyaz ve ve sakindir sakindir ? ?Üveitli olguların %25’inde hastalık şiddetli seyreder Üveitli olguların %25’inde hastalık şiddetli seyreder ve ‘bant keratopati’, komplike katarakt ve sekonder ve ‘bant keratopati’, komplike katarakt ve sekonder enflamatuar glokom gibi komplikasyonlar ortaya çıkar enflamatuar glokom gibi komplikasyonlar ortaya çıkar Non Non- -enfeksiyöz Sistemik Hastalık + Üveit enfeksiyöz Sistemik Hastalık + Üveit: : ? ?Sarkoidoz Sarkoidoz ? ?Behçet hastalığı Behçet hastalığı ? ?Vogt Vogt- -Koyanagi Koyanagi- -Harada sendromu Harada sendromu Sarkoidoz Sarkoidoz ? ? Etyolojisi bilinmeyen bir multisistem Etyolojisi bilinmeyen bir multisistem granulomatöz hastalıktı granulomatöz hastalıktır r ? ? Genellikle genç yetişkinler etkilenir Genellikle genç yetişkinler etkilenir ? ? En çok bilateral hilar lenfadenopati, pulmoner En çok bilateral hilar lenfadenopati, pulmoner infiltrasyon, cilt infiltrasyon, ciltte eritema nodosum, kutane te eritema nodosum, kutane granülomlar ve lupus pernio, kranial granülomlar ve lupus pernio, kranial ve göz ve göz lezyonlarıyla ortaya çıkar lezyonlarıyla ortaya çıkar Sarkoidoz Sarkoidoz Göz bulguları Göz bulguları ? ? Sistemik sarkoidozlu olguların %30’ Sistemik sarkoidozlu olguların %30’u unda göz nda göz tutulumu vardır tutulumu vardır ? ? K Konjunktiva, episklera nadiren de kapaklar ve orbita onjunktiva, episklera nadiren de kapaklar ve orbita tutulabilir tutulabilir ? ? Kapak cildinde sarkoid plaklar (lupus pernio) Kapak cildinde sarkoid plaklar (lupus pernio) görülebilir görülebilir ? ? Lakrimal bezdeki infiltrasyon keratokonjunktivitis Lakrimal bezdeki infiltrasyon keratokonjunktivitis sicca’ya neden olabilir sicca’ya neden olabilir Sarkoidoz Sarkoidoz Göz bulguları Göz bulguları ? ? Akut i Akut iridosiklit ridosiklit, akut sarkoidozlu , akut sarkoidozlu genç hastaları etkiler genç hastaları etkiler ? ? Kronik gran. iridosiklit ise Kronik gran. iridosiklit ise kronik kronik AC fibrozisi olan AC fibrozisi olan yaşlı hastalarda yaşlı hastalarda görülür görülür ? ? İntraokuler enflamasyonun İntraokuler enflamasyonun kontrolü güçtür ve bant keratopati, kontrolü güçtür ve bant keratopati, komplike katarakt ve sekoder komplike katarakt ve sekoder glokom gibi komplikasyonlar sıktır glokom gibi komplikasyonlar sıktır Sarkoidoz Sarkoidoz Göz bulguları Göz bulguları ? ? Diffüz v Diffüz vitritis itritis veya nadiren pamuk veya nadiren pamuk yumağı opasiteler görülebilir yumağı opasiteler görülebilir ? ? P Periflebit sık bir bulgudur ve eriflebit sık bir bulgudur ve retinal ven tıkanıklığı ve retinal ven tıkanıklığı ve neovaskülarizasyonla neovaskülarizasyonla sonuçlanabilir sonuçlanabilir ? ? Retinal ve preretinal granülomlar Retinal ve preretinal granülomlar nadir görülür nadir görülür ? ? Koroidal granülomlar yaygın Koroidal granülomlar yaygın olarak görülür olarak görülür Sarkoidoz Sarkoidoz Göz bulguları Göz bulguları ? ? Optik sinirde de fokal Optik sinirde de fokal granulomlar izlenebilir ancak granulomlar izlenebilir ancak bunlar genellikle görmeyi bunlar genellikle görmeyi etkilemez etkilemez ? ? Papilödem SSS’nin yaygın Papilödem SSS’nin yaygın tutulumuna sekonder gelişebilir tutulumuna sekonder gelişebilir ? ? Tanı Tanı: : Akciğer grafisi, AC, Akciğer grafisi, AC, konjunktiva ve lakrimal gland konjunktiva ve lakrimal gland biyopsisi, Kveim biyopsisi, Kveim- -Slitzbach testi, Slitzbach testi, serum ACE düzeyi, Ca met., serum ACE düzeyi, Ca met., Ga Ga- -67 scan, BAL 67 scan, BAL Behçet hastalığı Behçet hastalığı ? ?İdiopatik multisistem hastalığıdır İdiopatik multisistem hastalığıdır ? ?Tipik olarak Ortadoğulu ve Japonlarda, genç Tipik olarak Ortadoğulu ve Japonlarda, genç erkeklerde görülür erkeklerde görülür ? ? HLA HLA- -B5 + B5 + ? ?Temel lezyon dolaşan immün komplekslerin Temel lezyon dolaşan immün komplekslerin neden olduğu tıkayıcı vaskülittir neden olduğu tıkayıcı vaskülittir Behçet hastalığı Behçet hastalığı Behçet hastalığının majör özellikleri; Behçet hastalığının majör özellikleri; ? ? Rekürrent oral ülserasyonlar Rekürrent oral ülserasyonlar ? ? genital ülserasyonlar genital ülserasyonlar ? ? cilt lezyonları: E.nodosum, püstüller, cilt lezyonları: E.nodosum, püstüller, kütanöz hipersensitivite, ülserasyonlar kütanöz hipersensitivite, ülserasyonlar ? ? Üveit Üveit Behçet hastalığı Behçet hastalığı Göz bulguları Göz bulguları ? ?Olguların % 70’nde rekürrent, bilateral, non Olguların % 70’nde rekürrent, bilateral, non- - granulamotöz intraoküler enflamasyon granulamotöz intraoküler enflamasyon ? ? Anterior veya posterior segment tutulumundan birisi Anterior veya posterior segment tutulumundan birisi baskın olabilir baskın olabilir ? ?Akut rekürren iridosiklit, hipopion bulunabilir Akut rekürren iridosiklit, hipopion bulunabilir ? ? Vitritis Vitritis ? ? Fundus: Fundus: diffüz vasküler sızıntı, periflebit, retinit diffüz vasküler sızıntı, periflebit, retinit ? ? Komplikasyonlar: Komplikasyonlar: komplike katarakt, fitizis bulbi, komplike katarakt, fitizis bulbi, kistoid makula ödemi, optik atrofi… kistoid makula ödemi, optik atrofi… Vogt Vogt- -Koyanagi Koyanagi- -Harada sendromu Harada sendromu ? ? İdiopatik multisistem h İdiopatik multisistem hastalık astalık ? ? Japonlarda sık Japonlarda sık ve ve HLA HLA- -B22 prevalansı yüksek B22 prevalansı yüksek ? ? Ciltte; alopesi, poliosis, vitiligo Ciltte; alopesi, poliosis, vitiligo ? ? Nörolojik bulgular; nörolojik irritasyon, Nörolojik bulgular; nörolojik irritasyon, ensefalopati, işitsel semptomlar, BOS’da lenfositoz ensefalopati, işitsel semptomlar, BOS’da lenfositoz Göz bulguları Göz bulguları ? ? ant. Üveit; ant. Üveit; granülomatöz iridosiklit granülomatöz iridosiklit ? ? post. Üveit; post. Üveit; multifokal koroidit, diskte hiperemi, multifokal koroidit, diskte hiperemi, eksudatif retina dekolmanı eksudatif retina dekolmanı Kronik Sistemik Enfeksiyon + Üveit Kronik Sistemik Enfeksiyon + Üveit ? ? Akkiz Sifilis Akkiz Sifilis ? ? Tüberküloz Tüberküloz ? ? Toksoplazmozis Toksoplazmozis Akkiz Sifilis Akkiz Sifilis Göz bulguları Göz bulguları ? ? Üveitlerin %1 ini oluşturur Üveitlerin %1 ini oluşturur ? ? Konjunktivada primer şankr Konjunktivada primer şankr görülebilir görülebilir ? ? Madarozis Madarozis +/ +/- - ? ? İridosiklit gran. veya non İridosiklit gran. veya non- -gran. gran. olabilir (%4) olabilir (%4) ? ? Korioretinit, nöroretinit Korioretinit, nöroretinit ? ? Tedavi; Tedavi; 12 12- -24 mega ünite kristalize 24 mega ünite kristalize penisilin 10 gün süreyle iv, 3 hafta penisilin 10 gün süreyle iv, 3 hafta süreyle 2.4 mega ünite im injeksiyon süreyle 2.4 mega ünite im injeksiyon takip eder takip eder Tüberküloz Tüberküloz Göz bulguları Göz bulguları ? ? Üveitlerin %1 in Üveitlerin %1 ini oluşturur i oluşturur ? ? Tbc üveiti tanısını direk koyabilmek oldukça zordur Tbc üveiti tanısını direk koyabilmek oldukça zordur ? ? d diğer üveitlere ait bulguların olmaması iğer üveitlere ait bulguların olmaması ? ? steroid tedavisine yanıt vermeyen bir tablo steroid tedavisine yanıt vermeyen bir tablo ? ? pozitif INAH testi pozitif INAH testi: : Türkiye’de yüksek ilaç rezistansı Türkiye’de yüksek ilaç rezistansı olduğu için uygulanmaz ancak kombine antitüberküloz olduğu için uygulanmaz ancak kombine antitüberküloz tedavisiyle gözde enflamasyonun düzelmesiyle ve tedavisiyle gözde enflamasyonun düzelmesiyle ve pozitif sistemik bulgularla indirekt tanı konur pozitif sistemik bulgularla indirekt tanı konur Tüberküloz Tüberküloz ? ? En sık bulgu kronik gran. iridosiklittir En sık bulgu kronik gran. iridosiklittir ? ? Arka segmentte kendini fokal veya Arka segmentte kendini fokal veya multifokal koroidit olarak gösterir multifokal koroidit olarak gösterir ? ? Retinal vaskülit Retinal vaskülit ? ? Tedavi Tedavi; ; INAH 300 mg/gün, 10 mg/gün INAH 300 mg/gün, 10 mg/gün piridoksin + rifampisin vb. bir ilaçla kombine piridoksin + rifampisin vb. bir ilaçla kombine 12 aylık tedavi verilir 12 aylık tedavi verilir Parazitik Enfestasyonlar Parazitik Enfestasyonlar ? ?Toksoplazmozis Toksoplazmozis ? ?Onchocerciasis Onchocerciasis ? ?Toxocariasis Toxocariasis Toksoplazmozis Toksoplazmozis ? ? Toxoplasma gondii hastalık etkenidir Toxoplasma gondii hastalık etkenidir ? ? Ana konakçı (host) kedilerdir Ana konakçı (host) kedilerdir ? ? İnsanlar, koyunlar, büyükbaş hayvanlar ara İnsanlar, koyunlar, büyükbaş hayvanlar ara konakçılardır konakçılardır. . Üç formu vardır; Üç formu vardır; ? ? Ookist Ookist: : Spor formudur ve kedi dışkısıyla atılır Spor formudur ve kedi dışkısıyla atılır ? ? Bradizoit Bradizoit: : Dokularda kist şeklinde bulunur Dokularda kist şeklinde bulunur ? ? Ta Taş şizoit izoit ( trofozoit):Prolifere o ( trofozoit):Prolifere ola lan, aktif formudur. n, aktif formudur. Doku yıkımı ve enflamasyondan sorumludur Doku yıkımı ve enflamasyondan sorumludur. . İnsanlarda nöral dokulara özel bir affinitesi vardır ve İnsanlarda nöral dokulara özel bir affinitesi vardır ve akut retinite neden olmaktadır akut retinite neden olmaktadır Toksoplazmozis Toksoplazmozis ? ? İnsanlara en çok geçiş şekli az pişmiş etlerdeki kistler İnsanlara en çok geçiş şekli az pişmiş etlerdeki kistler (bradizoit) yoluyla olmaktadır (bradizoit) yoluyla olmaktadır ? ? Ookistlerle enfestasyon daha azdır Ookistlerle enfestasyon daha azdır ? ? Pica öyküsü olan çocuklarda görülebilir Pica öyküsü olan çocuklarda görülebilir ? ? Hamilelik sırasında geçirilen akut toksoplazmoziste Hamilelik sırasında geçirilen akut toksoplazmoziste ise fetus ta ise fetus taş şizoitlerle enfestasyonu almaktadır izoitlerle enfestasyonu almaktadır ? ? Tanısal testler Tanısal testler: : Sabin Sabin- -feldman dye test, indirekt feldman dye test, indirekt flöresan antikor testi, hemaglütinasyon testi, ELISA.. flöresan antikor testi, hemaglütinasyon testi, ELISA.. Toksoplazmozis Toksoplazmozis Akut edinilmiş sistemik toks Akut edinilmiş sistemik toks. . ? ? Normal kişilerde genellikle asemptomatiktir, Normal kişilerde genellikle asemptomatiktir, nadiren ateş ve LAP olabilir nadiren ateş ve LAP olabilir ? ? Hastaların küçük bir bölümünde Hastaların küçük bir bölümünde meningoensefalit meningoensefalit ? ? Organ nakli olanlar ve AIDS hastalarında Organ nakli olanlar ve AIDS hastalarında intraserebral yer kaplayan lezyon görülebilir intraserebral yer kaplayan lezyon görülebilir Toksoplazmozis Toksoplazmozis Konjenital sistemik toks Konjenital sistemik toks. . ? ? Plasenta yoluyla aktif enfestasyon varlığında geçiş olur Plasenta yoluyla aktif enfestasyon varlığında geçiş olur ? ? Eğer anne gebelikten önce enfeste olmuşsa fetus Eğer anne gebelikten önce enfeste olmuşsa fetus etkilenmez etkilenmez ? ? Gebeliğin erken dönemlerinde düşüklere yol açar Gebeliğin erken dönemlerinde düşüklere yol açar ? ? Geç dönemlerinde Geç dönemlerinde konvulziyonlar, konvulziyonlar, paraliziler, hidrosefali paraliziler, hidrosefali ve iç organ tutulumlarına yol açabilir ve iç organ tutulumlarına yol açabilir ? ? Kafa grafilerinde i Kafa grafilerinde intra ntrak kranial kalsifikasyonlar ranial kalsifikasyonlar görülebilir görülebilir ? ? Çoğu subklinik olup tesadüfen Çoğu subklinik olup tesadüfen korioretin korioretinal skar al skar saptanabilir saptanabilir Toksoplazmozis Toksoplazmozis Rekürrent toksoplazmik retinokoroidit ? ? Batılı ülkelerde post. Batılı ülkelerde post. ü üveitlerin %50 veitlerin %50- -75’nden 75’nden sorumlu sorumlu ? ? Rekürrensler genellikle 10 Rekürrensler genellikle 10- -35 yaşları arasında olur 35 yaşları arasında olur ? ? Primer lezyon retinittir. Koroid, iris ve retina Primer lezyon retinittir. Koroid, iris ve retina damarlarında görülen enflamatuar r damarlarında görülen enflamatuar reaksiyonun eaksiyonun ise ise immün kökenli olduğu düşünülmektedir immün kökenli olduğu düşünülmektedir ? ? Ön kamarada hafif seyirli gran. veya non Ön kamarada hafif seyirli gran. veya non- -gran. gran. iridosiklit bulunabilir iridosiklit bulunabilir Toksoplazmozis Toksoplazmozis Rekürrent toksoplazmik retinokoroidit ? ?Genellikle retinite eşlik eden şiddetli bir vitritis Genellikle retinite eşlik eden şiddetli bir vitritis vardır vardır ? ?Fundusta eski inaktif pigmentli bir skarın Fundusta eski inaktif pigmentli bir skarın komşuluğunda fokal nekrotizan retinit (satellit komşuluğunda fokal nekrotizan retinit (satellit lezyon) izlenir lezyon) izlenir ? ?Derin retinit, masif granulom, papillit ise diğer az Derin retinit, masif granulom, papillit ise diğer az görülen fundus bulgularıdır görülen fundus bulgularıdır ? ?Tedavi: Tedavi: Topikal steroid, perioküler steroid enj. Topikal steroid, perioküler steroid enj. Klindamisin, Sulfonamidler, Primetamin Klindamisin, Sulfonamidler, Primetamin (daraprim) +folinic asit. (daraprim) +folinic asit. Onchocerciasis Onchocerciasis ? ? Daha çok Afrikada endemik olarak rastlanan Daha çok Afrikada endemik olarak rastlanan ve nehir körlüğü olarak bilinen hastalıktır ve nehir körlüğü olarak bilinen hastalıktır ? ? Suda yaşayan Onchocerciasis volvulus Suda yaşayan Onchocerciasis volvulus kurtçuklarının enfestasyonu ile ortaya çıka kurtçuklarının enfestasyonu ile ortaya çıkar r Göz bulguları Göz bulguları ? ? Kronik progresif korioretinit Kronik progresif korioretinit görülür görülür ? ? Optik atrofiye gidebilir Optik atrofiye gidebilir ? ? Ülkemizde görülmez Ülkemizde görülmez Toxocariasis Toxocariasis ? ? Kedi Kedi- -köpek gibi evcil hayvanların ara köpek gibi evcil hayvanların ara konaklık ettiği konaklık ettiği Toxocara canis enfeksiyonudur Toxocara canis enfeksiyonudur ? ? Genellikle PICA öyküsü olan çocukların kontamine Genellikle PICA öyküsü olan çocukların kontamine toprağı yemesiyle bulaşabilir toprağı yemesiyle bulaşabilir ? ? Ortalama 7 yaş civarında daha çok erkek çocukları Ortalama 7 yaş civarında daha çok erkek çocukları tutar tutar Toxocariasis Toxocariasis Göz bulguları Göz bulguları ? ? Kronik endoftalmiyi andıran tablo; a. üveit ve vitritis, Kronik endoftalmiyi andıran tablo; a. üveit ve vitritis, periferik granülom, perifer retina ve pars planada periferik granülom, perifer retina ve pars planada beyaz eksudalar beyaz eksudalar ? ? Arka kutupda granülom Arka kutupda granülom ? ? Periferik granülom Periferik granülom ? ? F Fibröz bantlar traksiyonel retina dekolmanına neden ibröz bantlar traksiyonel retina dekolmanına neden olabilir olabilir ? ? Önemi, lökokori ayırıcı tanısında retinoblastomla Önemi, lökokori ayırıcı tanısında retinoblastomla karışabilmesidir karışabilmesidir Viral enf. + üveit Viral enf. + üveit ? ?Herpes zoster Herpes zoster ? ?Herpes simpleks Herpes simpleks ? ?Edinilmiş CMV retiniti Edinilmiş CMV retiniti ? ?AIDS AIDS ? ?EMN EMN ? ?İnfluenza İnfluenza Herpes zoster Herpes zoster ? ?Herpes zoster ophthalmicus bulunan olguların Herpes zoster ophthalmicus bulunan olguların yaklaşık %40’nda döküntülerin başlamasından 2 hafta yaklaşık %40’nda döküntülerin başlamasından 2 hafta sonra ipsilateral iridosiklit gelişmektedir sonra ipsilateral iridosiklit gelişmektedir ? ? Non Non- -gran. ve küçük keratik presipitatlar görülür gran. ve küçük keratik presipitatlar görülür ? ? İris atrofisi, sekonder glokom, sekonder katarakt, İris atrofisi, sekonder glokom, sekonder katarakt, fitizise neden olabilir fitizise neden olabilir ? ? Tedavide uzun süre topikal steroidler kullanılır Tedavide uzun süre topikal steroidler kullanılır Herpes simpleks Herpes simpleks ? ? İridosiklit tablosu İridosiklit tablosu; ; ? ? K Korneal dendritik ülserlerle veya orneal dendritik ülserlerle veya diskiform keratit diskiform keratit ile birlikte ile birlikte görül görüle ebileceği gibi keratit olmaksızın da bileceği gibi keratit olmaksızın da ortaya çıkabilir ortaya çıkabilir Edinilmiş CMV Edinilmiş CMV ? ? İmmünkompromize olgularda, İmmünkompromize olgularda, AIDS, kemoterapi alanlar ve organ AIDS, kemoterapi alanlar ve organ nakli nakli olanlard olanlarda a ortaya ortaya çıkabilir çıkabilir ? ? Retinada cotton Retinada cotton- -wool spot benzeri wool spot benzeri beyaz lezyonlar, retinal nekroza beyaz lezyonlar, retinal nekroza karşılık gelen sarı karşılık gelen sarı- -beyaz granüler beyaz granüler alanlar, retinal hemorajiler ve alanlar, retinal hemorajiler ve vaskülit bulguları saptanabilir vaskülit bulguları saptanabilir AIDS AIDS ? ? Kapaklar ve konj.da Kaposi Kapaklar ve konj.da Kaposi sarkomu; Herpes sarkomu; Herpes Zoster’e bağlı üveit izlenebilir Zoster’e bağlı üveit izlenebilir ? ? Arka segmentte ise vitritis ( CMV, Candida Arka segmentte ise vitritis ( CMV, Candida ve Toksop.), Cotton ve Toksop.), Cotton- -wool spotlar bulunabilir wool spotlar bulunabilir ? ? Bunlar 4 Bunlar 4- -6 hafta içinde kendiliğinden geçer 6 hafta içinde kendiliğinden geçer ? ? Yaklaşık %30 olguda CMV retiniti vardır ve Yaklaşık %30 olguda CMV retiniti vardır ve vizyon kaybının majör sebebidir vizyon kaybının majör sebebidir ? ? CMV retiniti kötü prognostik bir bulgudur ve CMV retiniti kötü prognostik bir bulgudur ve 6 6- -8 haftada ex olurlar 8 haftada ex olurlar Sempatik üveit ( oftalmi Sempatik üveit ( oftalmi) ) ? ? Bilateral gran. panüveit tablosudur Bilateral gran. panüveit tablosudur ? ? Penetran oküler travmalar ve göziçi cerrahileri Penetran oküler travmalar ve göziçi cerrahileri sonrasında ortaya çıkabilir sonrasında ortaya çıkabilir ? ? Travma geçiren göz uyarıcı ‘exciting eye’, Travma geçiren göz uyarıcı ‘exciting eye’, diğer göz ise ‘sympathizing eye’ olarak diğer göz ise ‘sympathizing eye’ olarak adlandırılır adlandırılır ? ? Sempatik oftalmi %65 travma sonrası 2 hafta Sempatik oftalmi %65 travma sonrası 2 hafta ile 3 ay içinde , %90 ilk bir yıl içinde ortaya ile 3 ay içinde , %90 ilk bir yıl içinde ortaya çıkar çıkar Sempatik üveit ( oftalmi) Sempatik üveit ( oftalmi) ? ? Sempatizan gözde fotofobi, bulanık görme Sempatizan gözde fotofobi, bulanık görme, , kızarıklık ve irritasyon vardır kızarıklık ve irritasyon vardır ? ? Ön kamarada hücre Ön kamarada hücre, , iris iris nodülleri nodülleri ve m ve mu ut tton ton fat KP görülür fat KP görülür ? ? Fundusta sarı Fundusta sarı- -beyaz nodüller, beyaz nodüller, papilödem papilödem ve ve subretinal ödem sık görülen bulgulardandır subretinal ödem sık görülen bulgulardandır ? ? E Enflam. yıllarca devam edebilir ve katarakt, nflam. yıllarca devam edebilir ve katarakt, glokom, fitizis gibi komplikasyonlar gelişebilir glokom, fitizis gibi komplikasyonlar gelişebilir Sempatik üveit ( oftalmi) Sempatik üveit ( oftalmi) ? ? Olguların çoğunda yaralanmadan sonraki 2 Olguların çoğunda yaralanmadan sonraki 2 hafta içinde enükleasyon yapılırsa sempatik hafta içinde enükleasyon yapılırsa sempatik oftalmi engellenebilir oftalmi engellenebilir ? ? Topikal, perioküler ve sistemik steroidlerin Topikal, perioküler ve sistemik steroidlerin yetersiz kaldığı olgularda klorambusil ve yetersiz kaldığı olgularda klorambusil ve siklofosfamid gibi sitotoksik ajanlar da siklofosfamid gibi sitotoksik ajanlar da tedaviye eklenebilir tedaviye eklenebilir Fuchs’un üveit sendromu Fuchs’un üveit sendromu ? ? Kronik nongranülomatöz anterior üveit Kronik nongranülomatöz anterior üveit ? ? Tüm üveit vakalarını %4’ünden sorumludur Tüm üveit vakalarını %4’ünden sorumludur ? ? Genç erişkinler etkilenir Genç erişkinler etkilenir ? ? Tek taraflı görme bulanıklığı (katarakta bağlı) Tek taraflı görme bulanıklığı (katarakta bağlı) ? ? Küçük keratik presipitatlar tüm korneal yüzey Küçük keratik presipitatlar tüm korneal yüzey boyuncadır boyuncadır ? ? Aközde hafif flare Aközde hafif flare ? ? İrisde atrofi, rubeozis, midriazis, heterokromi İrisde atrofi, rubeozis, midriazis, heterokromi ? ? Vitritis Vitritis ? ? Kxlar: katarakt, sekonder glokom Kxlar: katarakt, sekonder glokom Üveitlerin Tedavisi Üveitlerin Tedavisi Midriatikler: Midriatikler: ? ? Silier kas ve sfinkter pupilladaki spazmın Silier kas ve sfinkter pupilladaki spazmın çözülerek hastanın rahatlatılması (atropin) çözülerek hastanın rahatlatılması (atropin) ? ? Posterior sineşilerin engellenmesi ( kısa etkili Posterior sineşilerin engellenmesi ( kısa etkili midriatikler) midriatikler) ? ? Sineşilerin kırılması Sineşilerin kırılması Steroidler: Steroidler: ? ? Topikal, perioküler, sistemik Topikal, perioküler, sistemik Üveitlerin Tedavisi Üveitlerin Tedavisi Siklosporin: Siklosporin: ? ? T T- -hücrelerine etkili hücrelerine etkili ? ? Behçet h, sempatik oftalmi, intermediate üveit, Behçet h, sempatik oftalmi, intermediate üveit, sarkoidozda kullanılabilir sarkoidozda kullanılabilir ? ? Renal toksisitesi olduğundan rutin olarak kullanımı Renal toksisitesi olduğundan rutin olarak kullanımı kısıtlıdır kısıtlıdır Üveitlerin Tedavisi Üveitlerin Tedavisi Sitotoksik ajanlar Sitotoksik ajanlar: : ? ? Steroide yanıt vermeyen bilateral üveitler Steroide yanıt vermeyen bilateral üveitler ? ? Steroid kullanılamayacak olgular Steroid kullanılamayacak olgular ? ? Behçet h, sempatik oftalmi, intermediate üveit, JRA Behçet h, sempatik oftalmi, intermediate üveit, JRA de kullanılabilirler de kullanılabilirler ? ? Azotioprin, metotreksat Azotioprin, metotreksat