Hidrografi ve Oşinografi Uygulamalar UYGULAMALAR UYGULAMALAR 6 6. .1 1. . Haritalama Haritalama Çalışm aları Çalışm aları Gemicilerin Gemicilerin standart standart seyir seyir harit aları harit aları iç in iç in ç alı ş m aları , ç alı ş m aları , genelde genelde ulusal ulusal haritac ı lı k haritac ı lı k k urum ları nı n k urum ları nı n denetimleri denetimleri altınd adı r altınd adı r. . Bunlar Bunlar ç oğun lukla ç oğun lukla donanma donanma k urulu ş ları dı r k urulu ş ları dı r ve ve bu bu k uruluş larda k uruluş larda askerlerle askerlerle birlikte birlikte siviller siviller de de ç alı ş abilir ç alı ş abilir. . Hatta Hatta bu bu k uruluş ları n k uruluş ları n bazıla rı bazıla rı; ; iş l erin iş l erin bir bir k ı s m ı nı k ı s m ı nı m üt eahhitlere m üt eahhitlere de de y apt ı rabilir y apt ı rabilir. . D iğer D iğer harita harita i ş lerinin i ş lerinin ç oğu ç oğu liman liman yetkilileri yetkilileri t ar afınd an t ar afınd an y apı lı r y apı lı r. . Bu Bu yetkililer, yetkililer, ulusal ulusal haritalara haritalara veri veri s ağlam akla s ağlam akla birlikte birlikte kendi kendi am açları am açları iç in iç in de de ölç m e ölç m e ç alı ş m aları ç alı ş m aları yaparlar yaparlar. . Harita Harita ç alı ş m aları , ç alı ş m aları , önc eli k le önc eli k le y üks ek y üks ek incelikle incelikle konumlama konumlama ve ve derinlik derinlik öl ç üm ü öl ç üm ü gerektirir gerektirir. . Yeni Yeni ya ya da da s ı k s ı k s ı k s ı k öl ç üm öl ç üm y apı lm am ı ş y apı lm am ı ş alanlarda alanlarda yanal yanal tarama tarama y apı l m as ı y apı l m as ı ve ve birç ok birç ok ek ek veri veri gerekir gerekir. . Örneğ in, Örneğ in, ş am andı ralar ı n ş am andı ralar ı n ve ve i ş aret i ş aret fenerlerinin fenerlerinin yeri, yeri, liman liman hizmetleri hizmetleri ve ve gelgit gelgit hak k ı nda hak k ı nda bilgi bilgi. . UYGULAMALAR UYGULAMALAR İskelel erde (d alg akır an, rıht ım) ç amurl an ma y ı kontrol etmek için düz enli olarak öl çüm yapmak gerekir. Bu, öz ellikle ırm a k kenar ı boyunca yer alan tara nmış (tarakla temizl enmiş) yataklar için geç erlid ir. Tam bir harita revizyonu için, derinlik ölçümü y anında önemli ölçüde ek çalışma gereklidir. Diğer hassas sistemler, inş aat (montaj) işl eri için kull anıl abilir. Ancak bu tip işler içi n mevcut olan bilirki şilik ve pa halı araç gereçl er yerine uzman m üte ah hitleri kullanmak ç ok daha yerinde olabilir. Bu nedenle, mevcut bir liman ölç üm ekibiyle bile bir sözl eşm eli ölçüm şirketi kulla nı labilir. Liman ekibi kendi normal (rutin) işleri y le ilgilenmeye devam ederken, ölçüm şirk eti seyir k analı boyunca inş a edilmiş boru hatl arı için kontrol ölçümleri yapabilir. UYGULAMALAR UYGULAMALAR 6 6. .2 2. . K ı y ı K ı y ı Ç al ı şmal ar ı Ç al ı şmal ar ı 6 6. .2 2. .1 1. . Tarama Tarama Tarama Tarama ç alı ş m alar ı ç alı ş m alar ı; ; limanlarda limanlarda , , iskeleleri iskeleleri (dalgak ı ran, (dalgak ı ran, rı ht ı m ) rı ht ı m ) ince ince kumdan kumdan (ç am ur, (ç am ur, balç ı k ) balç ı k ) temizlemek temizlemek i ç in i ç in y a pı lı r y a pı lı r. . Tarama Tarama iş lerini iş lerini ilgili ilgili k uruluşlar k uruluşlar kendi kendi bün y elerind e bün y elerind e bulundurdu k ları bulundurdu k ları tarama tarama ekiplerince ekiplerince yapabildikleri yapabildikleri gibi, gibi, tarama tarama f irm aları na f irm aları na da da y aptıra bilirler y aptıra bilirler. . Tarama Tarama yapan yapan f irm aları n f irm aları n kendi kendi ö lç m e ö lç m e ekipleri ekipleri de de v a rdı r v a rdı r. . Öl ç m eler Öl ç m eler; ; y a pı lan y a pı lan iş in iş in k ontrol ü k ontrol ü ve ve taranan taranan malzemenin malzemenin hacminin hacminin hes aplanm as ı hes aplanm as ı iç in iç in gereklidir gereklidir. . Taranan Taranan malzemenin malzemenin m ik t arı , m ik t arı , k ullanı lan k ullanı lan damperli damperli kamyon kamyon s ay ı s ı ndan s ay ı s ı ndan bulunabildiği bulunabildiği gibi gibi; ; taranan taranan alanı n alanı n batimetrik batimetrik öl ç üm lerine öl ç üm lerine dayanan dayanan s ay ı s al s ay ı s al arazi arazi modelleri modelleri ara s ı ndaki ara s ı ndaki farktan farktan da da hesaplanabilir hesaplanabilir. . Öl ç m e Öl ç m e iş lem i, iş lem i, y apı lan y apı lan iş in iş in öngö rüldüğ ü öngö rüldüğ ü biç im de biç im de y apı l ı p y apı l ı p y a pı lm adı ğ ı nı n y a pı lm adı ğ ı nı n k ont rolü k ont rolü aç ı s ı ndan aç ı s ı ndan da da önem lidir önem lidir. . UYGULAMALAR UYGULAMALAR • 6.2.2. İnşaat (montaj, tesisat) İşleri • Bu tür öl ç mel erd e, i nş aatı n baş ı nda olan i n ş aat mühendi s i y l e birlikte ç al ı ş mak gerekir. Bu tip öl ç üml er, y ük s ek doğruluk l u kara temelli uzunluk öl ç me aletleri ile y apı l ır. Ö l ç mel erde, karada elde edilen doğrulu ğa ul aş ı l mas ı arzu edilir. Fakat h i ç bir zaman sabit olmayan bir platformda bu ç al ı ş manı n güç l üğü ortadadı r. Ay nı yere iki kez ul aş ı l mas ı ç ok güç tür. UYGULAMALAR UYGULAMALAR • 6.2.3. Çevresel Ölçümler • Ç e v renin özellik leri, siyasi açıda n ç ok önem li olmaya devam et t ik ç e ç ev re ile ilgili öl ç m eler, daha da önem k azana c ak t ı r. Böy lece kirli suyun (kanalizasyon, lağı m ) dı ş arı at ı lm as ı , uzun deniz k ı y ı s ı ndaki inş a a t alanla rı nı n durumu, suyun özellik l eri, gelgit, su ak ı nt ı ları nı kontrol eden ölç üm ler; ölç m ec iler e , oşinograf lara ve bu verileri kullanan k i ş ilere iş alanları y arat ac ak t ı r. • Ç e v res el değerle ndirm e ve ç e v re y le ilgili diğer terminoloji, Av ru palı ölçmecilerin dağa rc ı ğı nda git t i k ç e artan bir ö nem t aş ı m ak t adı r. Ç ünk ü Avrupa T oplulu ğu, büy ük bir y atırı m a başlam adan önce ay rı nt ı lı ç alı ş m alar istemektedir. UYGULAMALAR UYGULAMALAR • Büy ük bir projenin ç ev re s el etkisini de ğe rl en di rm e a rac ı nı n ge li ş imi, ABD Ulusal Çev re Politika Y as as ı n ı n 1969 da k ab ul ü ile ba ş la r. Buna gö r e federal acenteler bir ç ev re s el etki raporu y a y ı n la y ara k , ç ev re ile ilgili k on u la rı göz önünde b ul u nd urd uk la rı nı gö s teri rle r. Avrupa T op lu lu ğu Komisyonu 1975 y ı l ınd a konu ile ilgilenmeye ba ş la r. 1988 y ı l ı nd a İn gi lt ere ’de Şeh ir ve Böl ge Planlama (Çev res el Etkilerin Değe rle nd iri lmes i ) Y ön et m el iğ i kabul edilir. Böy le c e belirli projelerin de ğe rl en di ri lmes i yasal bir zorunluluk olur. T ürk i y e’ de 1993 ’d e “Çev res e l Etki Değe rle nd irmes i Y ön etmeli ği ” y ay ım la nır. UYGULAMALAR UYGULAMALAR • Ç e v res el değerlendirm ede; t üm i ş lem , bir proje üzerinde karara v arı l ı rk en planlama yetkilileri t araf ı ndan toplanan, değerlendirilen ve k ullanı lan bilgilere göre açı k l anı r. Bunlardan bir ç ev re raporu oluş t urulur. Bu, kamu yetkilileri ve diğer yetkililerle birlikte duyurulan bir kamu belgesidir. Belgede şu hususlar bulunur (Ingham ve Abbott 1992): • Projenin, alan, t as arı m ve bo y ut ları hak k ı nda bilgileri iç eren bir aç ı k lam a, • Aksi etkileri giderecek, azaltacak ya da m üm k ünse bu etkilere ç are bulacak tedbirlerin bir aç ı k lam a. • Projenin ç ev re ü z erinde y apacağı olası etkilerin belirlenmesi ve değerlendirilm es i iç in gereken veriler. • Y ukarıd akilerin teknik olmayan bir özet i. UYGULAMALAR UYGULAMALAR 6 6. .3 3. . İnşaat İnşaat Alanı Alanı ve ve Risk Risk Ölçümleri Ölçümleri Bir Bir delme delme tesi satı tesi satı (matkap) (matkap) yeni yeni bir bir yere yere y erl eştirilme de n y erl eştirilme de n önce önce gü venlik gü venlik ve ve sigorta sigorta nedeniyle nedeniyle alan ı n alan ı n ölçülm esi ölçülm esi gerekir gerekir. . Bilinen Bilinen alanlarda alanlarda da, da, belli belli bir bir s üre s üre alandan alandan uzak uzak k alını nca k alını nca ölçüm ölçüm y apılır y apılır. . Alan Alan ölçümünün ölçümünün iki iki belirgin belirgin bileşeni bileşeni v ardır v ardır: : • • Y üzey Y üzey batimetrik batimetrik ölçümü , ölçümü , • •Alt Alt - - y üzey y üzey risk risk (tehlike) (tehlike) ölçümü ölçümü. . Yarı Yarı - - suda suda kalabilir kalabilir bir bir delme delme t esisat ı t esisat ı için için yap ılan yap ılan alan alan ölçümü , ölçümü , aşa ğıd aki aşa ğıd aki ş ekilde ş ekilde g örüld üğ ü g örüld üğ ü gibi gibi 3 3 km km lik lik bir bir grid grid üzerin de üzerin de yapıl abilir yapıl abilir. . Bu Bu alan, alan, delme delme al anın ı al anın ı ol duğ u ol duğ u kadar kadar demirleme demirleme al anı nı al anı nı da da içine içine alacak alacak kadar kadar geniş tir geniş tir. . Kriko Kriko (jack (jack- - up) up) ala nın daki ala nın daki bir bir alan alan ölçü mü, ölçü mü, 1 1km km lik lik bir bir gridde gridde yapıl abilir yapıl abilir. . Daha Daha ge niş ge niş deniz deniz ya tağı ya tağı altı altı risk risk özellikl er ini özellikl er ini belirlemek belirlemek içi n içi n 3 3 km km lik lik genişlemeler genişlemeler de de v ardır v ardır. . UYGULAMALAR UYGULAMALAR UYGULAMALAR UYGULAMALAR • Gelgit düz el t mes i ni n y apı l ab i l mes i için su seviyesinin tahmin edilmesi gerekir. Kıyı dı ş ı ndak i y ar ı - günl ük gelgit dü z el tmel erinde , y ap ı mı s ı ras ı nda ortalama değerl er k ul l anı l dı ğı ve bu nedenle de gerçeğ i tahmini olarak y ans ı tan derinlik eğril i haritalar k ul l anı l ı r. En y ak ı n standart bir l i manı n tahmini gelgit düz el tmel eri de k ul l anı l abi l i r. Bunlar yerel meteorolojik verilere bağl ı olarak hatal ı olabilir. Standart limanlarda öl ç ü l müş (gö z l enmi ş ) gelgit değerle rini kullanmak, alandaki gelgit değerin i hesaplamaktan daha iyidir. UYGULAMALAR UYGULAMALAR • Bazı alt-dip profil alma ş ekill eri s ı ğ y ü z ey e göm ül m üş nesneleri, jeolojideki s ı ğda olu ş an de ğiş ik li k leri ve s ı ğ gazı meydana ç ı k a rm ak i ç in k ullanı lı r. Sı ğ y üze y deki gaz, Meksika Körf ez indek i ve Kuzey Denizindeki en önem li sorundur. Delme iş lem leri iç in bir tehlike oluş t ururlar. Herhangi bir gaz ç ı k ı ş ı , suyun y o ğunlu ğund a ön em li ölçüde değişik li k y aratır ve y üz m ek t e olan teknenin bat m as ı na sebep olur. Ay rı c a y a ngı n tehlikesi de v ardı r. Deniz y ata ğı nesneleri ve s ı ğ y üz ey de göm ül ü enkaz, t e ç hiz a t , demirleme ya da delme iç in risk ol uşt urur. Bir gemi enkaz ı , Ç apay ı bozabilir ya da burgu ucuna hasar verebilir. Deniz y atağı n ı n demirleme özelli k leri, ç ap a örneklerini ve k ullanı lac ak ç apa tiplerini planlarken olduk ç a önem lidir. Alt-dip profili izinde (k opy asınd a) belirlenen jeolojik deği ş ik li k le r, tortu ve kaya tiplerinin temsili görün t ülerinin elde edilmesi i ç in nerelerde örnek alı nm as ı gerek t iğini gös t erir. UYGULAMALAR UYGULAMALAR 6.4. Donatı Hareketleri Bu işl e m lerde ö l çü m cü n ü n y ü kse k d o ğ ruluk la ayarlama y e te n e ğ ind e n y a rarl a n ı lı r. Bu işl e m üç ana alana a y rı lı r: • Delik a çı cı y ı y ü kse ltm e d o n a tı sı. (kriko). • Demirli y a r ı - suda kalabilen delme d o n a tı ları ya da delme gemileri, • Dinamik konumlu tekneler. Üç ya da d ö rt b a ca klı delik a çı c ıyı y ü kse lt m e d o n a tı ları (kriko), ana çalı şm a a lan ları n d a b a c a kları havada, g ö v d e si ya da g ö v d e a y a kları su seviyesinin a ltı n d a olacak şe kil d e y ü z e rl e r. Bu demektir ki, deniz seviyesinden 80 m y ü ksekt e olabilecek bir anten bir b a ca ğ ı n tepesine y e rl e ştiri lm e li d ir. Delme b ö lg e sine y a klaştı kça bacaklar deniz y a ta ğ ı n ı n hemen ü s tü n d e olacak şe kil d e a lçaltı lı r. Çekic il e r (yedekleyiciler), d o n a tı n ı n konumunu ve y ö n ü n ü kontrol etmek ü z e re ku ll a n ı lı r. Bacaklar, deniz y a ta ğ ı n a kadar a lçaltı lı r , ilk bacak a şağ ı d a tekneyi demirler ve belki de bu bacak çe v resin d e d ö n m e sine neden olur. A ş a ğ ı d a ki şekilde delik a çı cıy ı y ü kseltm e d o n a tı sı yerleştir il m e k ü z e r e çe kil ir ke n g ö rülüy o r. UYGULAMALAR UYGULAMALAR UYGULAMALAR UYGULAMALAR • Pek ç ok y ar ı - suda kalabilen delme donatı l arı ve baz ı delme gemileri, bir kilometreden daha fazla uz a k l ı k l arla ç ev resi n i alan 12 kadar ç apa ile yerlerinde tutulabilirler. Teknenin mevki üz erinde tutulması yeterli deği l di r. Tü m ç apal ar, deniz y a tağı engellerinden k aç ı nı l ac ak ş ek i l de ve tüm y önl erden tekneyi dengeli bir gerginlikte tutacak ş ek i l de y erleş ti ril mel i di r. UYGULAMALAR UYGULAMALAR • 6.5. Boru Hattı Ölçümleri • Boru h a t tı ö lçü m leri , boru h a tt ı n ı n g e çec e ğ i yerin belirlenmesi a m a cı y la y a p ı lan a r a ştı rm a larda n , yanal tarama ultrasonik r a d a r ı ya da uzaktan ku m a n d a lı a r a ç (ROV) lar ta r a f ı n d a n y a p ı lan d ö şe m e ö lçü m leri ve periyodik analizlere kadar ço k çeşitlidir. Eğ e r boru g ö m ü lece kse , deniz ta b a n ı n ı n alt ka tman ları da g ö z önüne a lı n ı r. Akustik a raşt ı rm a lar, yerin kaz ıy a hassasiyetini belirlemek içi n küt le ( g ö v d e , ö z , çekir d e k) ö rne kleri ile desteklenmelidir. Boru, ö n ce d e n şe kil len d ir il m iş ya da sonradan şekill e n d ir il e cek kazı lara y e r l e ştir il i r. Bo r u ları n , ö n ce d e n b e li rl e n m iş hat boyunca b a şa rı l ı bir şe kil d e y e r leşti r il m e si çok ö n e m li d ir. Ko n u m lan d ı r ı l a cak nokta, temas etme n o k ta sı d ı r, yani inşa teknesi y a v a şça y ü kse len boruyu kı çı n a a ldı kta n sonra borunun deniz y a ta ğ ı n a e r işti ğ i n o kta d ı r. Teknede, kaynak, analiz ya da beton kaplama ö z e l ça lı şm a istasy o n ları n d a yer a lır. Tamamlanan boru, mavna boru r o ta sı boyunca ilerlerken hidrolik olarak kontrol edilen bir sokucu ile kı çta n a şa ğ ı y a indirilir (şekil ). UYGULAMALAR UYGULAMALAR UYGULAMALAR UYGULAMALAR Her b ö lüm, gemide kay n a klan d ı kta n sonra boru d ö şe m e teknesi, boruyu sokucu ü z e ri n d e n deniz ta b a n ı n a indiriyor. Eğ e r boru bir kurp çev r e sind e n g e çec e kse, tekne t e ğ e t boyunca boru rota sı n a d o ğ ru ilerlemelidir. B ö y lece , borunun d o ğ r u ltu h a t tı n ı takip etmesi sağ lan m ı ş olur. Bu durumda, tekne borudan fa rkl ı bir kurp izleyecektir. Kayma, teknenin kı çı n d a n temas n o k t a sı n a kadarki mesafeye ve e ğ r inin (kurbun) y a rı ça p ı n a b a ğ ı m lı d ı r. Ölçm e cil e r , d ö şe m e teknelerini destekleyen ( y a r d ı m cı olan) ça p a kollu tekneleri ko n u m lan d ı rm a d a g ö rev a lı rl a r. Teknenin ön çap a ları n ı , d o ğ r u ltuy a (rotaya) getirip kı ç çap a ları n ı , teknenin a rkası n d a y a kı n a getirirler. Tekne bundan sonra, kendi çap a k a b loları boyunca kendini ileri çe keb il ir. Çap a ları n , mevcut boru h a tla rı da dahil olmak ü z e r e deniz y a ta ğ ı , engellerinin o lm a d ı ğ ı yerlere y e r leştir il m e si n e dikkat etmek gerekir. UYGULAMALAR UYGULAMALAR • Boru teknesi “Ap a ch e ” ö n ce d e n ka y n a klan m ı ş, esnek b o ruları , g e n iş bir tekerlekten d ö şer. Boru kı yı d a inşa e d il m işti r. Bu y ü z d e n de b itm iş h a tt ı n ça b u ca k y e rl e ştiri lm e sini sa ğ lar. • Döşe m e son r a sı ö lçm e leri , boru r o t a sı n ı g ö z d e n g e çir m e k ve desteksiz b o ruları n m o n ta jı n ı kontrol etmek içi n gereklidir. Ölçm e ler yanal tarama ultrasonik r a d a r ı ku ll a n ı larak çab u cak y a p ı lab i li r. Bu radar, hem a ralı kları hem de kı sm i g ö m ü lm e leri g ö ste r e b il ir. Ama daha a y r ı n tı lı (ve daha p a h a lı ) ö lçüm ler, boru h a tt ı n ı hassas bir b içi m d e takip edebilen uzaktan işl e tilen v a sı ta lar la y a p ı l ı r. Kameralarla, beton kaplamaya gelen zararlar, serbest a ralı k y ü kse kli k leri n i n h e s a p lan m a sı belirlenebilir. Ay r ı ca boru eki (boru b a ğ lan tı p a r çası ) , n u m a raları , a n o tla rı ve bel verme (eğ il m e ) d u rdu rucu ları n ı bulur ve yerlerini saptar. Bu numaralar, beton kaplama ü z e r ine boya ile y a z ı lm ı ş olabilir. UYGULAMALAR UYGULAMALAR • Alt - dip profil alma, göm ülü borular iç i n k ullanı lm alı dı r. Bu iş , boru konumunu saptamak iç in boru y önü boyunca sefer y apm ay ı kapsar. Borudan gelen ekolar, karakteristik hiperboller ş ek linde görünür. Ekonun tepesi, hem borunun pozisyonunu hem de saptanacak gö m ü derinliğ ini verir. Bir ROV (uzaktan k um anda lı araç ) profilciyi t a ş ı m ak iç in k ullanı labilir. G öm ülü boru hatt ı , manyetik eğim ölçü c ü k ullanı larak ç ek ilebilir. D öş em e ölç üm leri, doğruluk ve sigorta am aç ları y üz ünden senelik olarak gerekebilir. UYGULAMALAR UYGULAMALAR • 6.6 Tel Taraması • Ölçü m a lan ı ekosander ve ultrasonik radarla ince len d iğ ind e , b a z ı ö z e ll ikl e r saptanabilir ve b u n ları n en az derinliklerini kesin olarak bilmek gerekli hale gelebilir. Bu gibi ö z e l li kler sivri tepeli kayalar ya da gemi e n kaz lar ı ve benzerleri olabilir. Uzaktan hassasiyetli a raçla rı n b u n ları n en y ü kse k n o kta ları n ı b e li rl e m iş o lm a sı normaldir. Bunlar, küçü k bir destek, bir direk ya da sivri u çlu bir metal ya da kaya p a rçası olabilir. Pek ç o k durumda, ultrasonik radar kay d ın d a eko olarak beliremeyecek kadar az bir akustik g ü ç y a n sı tı rl a r. Alternatif olarak, h a ri ta y ı kullanacak kiş il e r iç in belli bir d e r inli ğ e kadar g ü v e n li bir rota olarak batimetriden bir kanal se çil e b il ir ve deniz ta b a n ı n d a n gelen herhangi bir engelin yoklu ğ u kesin leştir il ir. Tel tarama, g ü v e n li d e ri n li ğ i her iki durumda da fiziksel olarak k e sinle ştirm e n in bir yoludur. Taraman ı n a sı l şekli, b ü y ü k ö lçüd e ö lçm e cinin ve denizcinin sa ğ d u y u su n a ka lm ı ştı r. Ancak şu ö lçüt ler mutlaka g ö z önünde b u lun d u rulm a lı d ı r: UYGULAMALAR UYGULAMALAR • Bir kol (rod), çub u k ya da halat bilinen bir derinlikte su boyunca yatay olarak çe kil m e li d ir. • Kolun d e r inli ğ i, vs. ö y l e o lm a lı d ı r ki, herhangi bir engel hem b o z u lm a lı hem de b e rr a klaşt ı rı lm a lı d ı r (bo şa ltı lm a lı , a kı tı lm a lı ). Bö y lece engelin d e r inli ğ i kabul edilebilir sı n ı r la r içi n d e kı sı tla n ı r. • Gü v e n li kanal d u ruml a rı n d a , sö z konusu a lan ı n ta m a m ı g ü v e n l i olarak belirtilen d e ri n li ğ e kadar ta ran m a lı d ı r. Bir engel durumunda engelin çe v resin d e ki g e n işçe bir alan, en y ü kse k nokta belirleninceye kadar ta r a n m a lı d ı r. Limanlarda ve y a kı n la rı n d a , yol ü z e ri n d e ki engelleri sü rüp yerini d e ğ iştir m e k ve d ü z leştir m e k a m a cı y la yatak boyunca bir kolun, a ğ ı r zincir h a lat ı çe km e si, sı k sı k uygulanan bir y ö n te m d ir. • S ü p ü rülen (taranan) herhangi bir engelin konumu kesin olarak belirlenmelidir. • Tel taramalar (süp ü rm e , kol) a rtı k eskisi kadar ço k ku ll a n ı lm a m a kt a d ı r. Çün kü , d iğ e r hassas sistemlerde g e li şm e ler o lm u ştu r. UYGULAMALAR UYGULAMALAR • 6.7. Deniz Yatağı Alanlarının Onarılması • Bazı ül k elerde , deniz al t ı nda açılan kuyularda petrol ve gaz bit t iğinde, petrol ş irk e t leri t arafın dan y apı l m ı ş olan platform ve boru hat ları nı n k aldı rı lm as ı ve deniz y at ağı nı n öz gün hale getirilmesi istenmektedir. Bu temizleme ve iy il eşt irm e i ş lerinde , öl ç m ecilere de iş düş m ek t edir. 1990 y ı lı n da, ABD H ük üm et inin y ö netimin de Meksika Kör f e z inde platform k aldı rm a ç alı ş m aları y apı lm ı ş t ı r.