3 - Anatomi Venöz Sistem Ders Notu VEN Ö Z S İ STEM Haz rlayan: Do ç . Dr. Niyazi ACER 16 Kas m 2011 İ nsan v ü cudunda ven ö z sistem pulmoner venler 1. sistemik venler 2. portal venler olmak ü zere 3 k s mda meydana gelir. 3. Pulmoner venler 1. Akci ğerlerde oksijenlenmi ş kan kalbe ta ş yan venlerdir. Her bir akci ğer i ç in iki tane olmak toplam ü zere 4 adet v.plumonalis vard r. Bu venlerin l ü menlerinda kapak ç k bulunmaz. Alveol duvarlar nda kapiller a ğlar ş eklinde ba ş layan bu venler hilum pulmonalis ’ e do ğru birbirleri ile birle ş erek her bir akci ğer lobu i ç in kal n bir ven olu ş tururlar. Bu venler pericardium ’ u delerek sol atriumun arka ü st k sm na a ç l rlar. Her bir akci ğ erden iki v.pulmonalis gelir. Sa ğ akci ğer 3 loblu oldu ğu i ç in ü st ve orta lobdan gelen damarlar birle ş ir ve tek bir ven olu ş turur. Solda ise ü st lobtan gelen bir ven ile alt lobtan gelen bir ven v.pulmonalis ’ i olu ş turur. Sa ğ tarafta v.pulmonalis superior v.cava superior ’ un arkas nda, sol tarafta ise her iki v.pulmonalis pars thoracica aorta ’ n n arkas ndan ge ç erek perciardium ’ u deler ve sol atr ium ’ un arka ü st k sm na a ç l r. Sistemik venler 2. Sistemik venler Akci ğerler ve sindirim kanal hari ç v ü cudun di ğer b ö lgelerinin kan n n kalbe ta ş rlar. Kapiller den kan toplayan k üçü k pleksuslar ş eklinde ba ş larlar. Bu k üçü k venler birle ş erek daha kal n v enleri olu ş tururlar. Venler ile ilgili genel bilgiler. Arterlere g ö re say ca fazlad r. O y ü zden venlerin toplam hacmi arterlerden fazlad r. a. Venler dolu iken arterler gibi yuvarlakt r fakat bo ş olduklar zaman yass la ş r. b. Venlerin tabaka kal nl ğ arterle rden incedir. c. V ü cudun b ü y ü k b ö l ü m ü nde venler aras nda yo ğun anastomozlar bulunur. Bu d. anastomozlar ince venler aras nda ç ok say da, kal n venlerde ise az say dad r. Genellikle ince arterlere iki ven e ş lik eder. Bunlara vv.comitantes denir. A.ulnaris ’ in e. ya n nda vv.ulnaris bulunur. Kal n arterlerin yan nda bir tek ven bulunur. A axillaris, v.axillaris ve a.femoralis, f. v.femoralis gibi. Fakat kafa kemikleri venleri, karaci ğerdeki v.hepatica, dura sinuslar ve kemikleri drene eden b ü y ü k venlerin yan nda arter bulunmaz. Pelvis ve columna vertebralis venleri pleksuslar olu ş turur. g. Ö zellikle alt ekstremite venlerinde kapak ç k bulunur. h. Y ü zeyel venlerle derin venler aras nda ba ğlant y sa ğlayan venlere vena perforans i. denir. Bu venlerde kan n ak m y ö n ü y ü zeyel vend en derin vene do ğrudur. Y ü zeyel ve derin venlerin her iki grubunda da kapak ç klar bulunur. Kapak ç klar n say s derin venlerde daha ç oktur . Y ü zeyel ve derin venleri bir birlerine ba ğlayan venlerde kapak ç k bulunur. Klinik Bilgi: Damar i ç i bas nc n artmas ve ven duvar n n zay flamas ile karakterize venlerin k vr nt l ve geni ş bir g ö r ü n ü m almalar na varis denir. Genellikle alt ekstremitelerde geli ş en bir klinik durumdur. Bu durumun olu ş mas nda vendeki kapaklar n bozulmas ö nemli rol oynar. 1Venler temel olarak ikiye ayr l r. Y ü zeyel venler: y ü zeyel fasyan n iki yapra ğ aras nda bulunan venlerdir. Bunlar derin 1. venlere a ç l rlar. Derin venler: derin fasyan n alt nda arterler ile beraber seyreden venlerdir. 2. Sistemik venler insan v ü cudunda 3 k s mda incel enir Kardiak venler: Kalbin ven ö z kan n drene ederler (kalp anatomisi bahsinde 1. anlat lacakt r). V.cava superior: Ü st ekst remite, ba ş , boyun ve g ö ğü s ven ö z kan n drene eden ven. 2. V.cava inferior. Alt ekstremite, kar n ve pelvis ve n ö z kan n drene eden ven. 3. BA Ş VE BOYUN VENLER İ Y Ü Z Ü N VENLER İ A. 1. Y Ü Z Ü N Y Ü ZEYEL VENLER İ V.facialis 1. Vv.temporalis superficialis 2. V.auricalis p o sterior 3. v. occipitalis 4. V.retromandibularis 5. 1. V.facialis: Y ü z ü n y ü zeyel yap lar n n ven ö z kan n toplar. Ba ş ta v.frontalis ile v.supraorbit alis birle ş erek v.angularis ’ i olu ş turur. V. a ngularis olarak ba ş layan v.facialis a.facialis ’ in arkas nda olup onun kadar k vr nt l de ğildir. A ş a ğ da do ğu gelen v. f acialis os hyoideum ’ un cornu majus ’ u hizas nda v.jugularis interna ’ ya a ç l r. V.facialis ’ de kapak ç k bulunmaz. Klinik Bilgi: V.facialis s ras ile v.angularis, v.supraorbitalis ve v.ophtalmica superior arac l ğ ile sinus cavernosus ile ba ğlant kurar. V.facialis ile sinus cavernosus aras ndaki bu ba ğlant ile y ü z derisindeki bir enfeksiyon bey in absesi veya memenjit gibi ö nemli klinik durumlara neden olabilir. Dallar : -V.frontalis al n ve kafa derisindeki ven pleksuslar ndan ba ş lar. -V.supraorbitalis -V.angul a ris -V.profunda facie i -V.labialis superior -V.labialis inferior -Vv.nasalis ext erna -V.palatina externa -V.submentalis 2. Vv.temporalis superficialis: Ba ş n tepe ve yan k s mlar ndaki ven pleksuslar ndan ba ş lar. Frontal ve parietal dallar kula ğ n alt nda birle ş erek gl.parotidea i ç erisine girer ve burada v.maxillaris ile birle ş erek v .retromandibularis ’ i olu ş turur. V.retromandibularis v.auricularis posterior ile birle ş erek v.jugularis exter rna ’ y olu ş tur ur . Dallar : 2-V.temporalis media -V.transversa faciei -Vv.auricul a res anteriores 3. v.auricularis posterior Kafan n yan taraf nda v.occipitalis ve v.temporalis superficialis ’ den birer dal alarak ba ş lar. Kula ğ n arkas nda ge ç erek v.retromandibularis ile birle ş erek v.jugularis externa ’ y olu ş turur. 4. v.occipitalis Kafan n arkas nda bir ven pleksusundan ba ş lar. v.auricularis posterior ve vv.temporalis superficialis ile anastomoz yapar. Tek bir dal ş eklinde a.occipitalis i l e birlikte uzan r. M.trapezius ’ un ü st k sm n delerek trigonum suboccipitale ’ ye gelir. Burada v.vertebralis ile birle ş erek ven ö z pleksus meydana getirir. Bu ven ile v .emisseria parietalis ile sinus sagittalis superior, vena emisseria mastoidea ile sinus transverus ’ la, v.diploica occipitalis ile confluens sinium ile ba ğlant kurar. Bazen v.auricularis posterior ile v.jugularis externa ’ ya (genelde) bazende v.jugularis in terna ’ ya a ç l r. 5.V.retromandibularis Vv.temporalis superficialis ile v.maxillaris ’ in gl. p arotidea i ç inde birle ş mesi ile olu ş ur. Kal n bir dal ile v.facialis ile ba ğlant kurar. Kula ğ n arkas nda gelen v.auricularis posterior ile birle ş erek v.jugularis externa ’ y olu ş turur. 2. Y Ü Z Ü N DER İ N VENLER İ V.maxillaris 1. Plexus pterygoideus 2. V.maxillaris : Plexus pterygoideus ’ u olu ş turan bir k s m venlerin birle ş mesi ile olu ş ur. Vv.temporalis superficialis ile birle ş erek v.retromandibularis ’ i olu ş turur. Plexus pt erygoideus geni ş bir ven ö z a ğ olup bir ucu v.maxillaris ’ i olu ş turur ve genellikle m.pterygoideus medialis ile lateralis aras nda bulunur. Dallar : -V.alveolaris inferior -V.meningea media -Vv.temporales profundae -v.masseterica -v.buccalis -Vv.alveolares posteriores -Vv.phrarngeales, -V.palatina descendens -V.infraorbitalis -V.canalis pterygoidei -V.sphenopalatina KLIN İ K B İ LG İ Plexus pterygoideus for.vesalius ve for.ovale ’ den ge ç en venler ile for. lacerum dan ge ç en v.emisseria v. ophtalmica inferior arac l ğ ile sinus cavernosus ile ba ğlant kurar. V.profunda faciei ve plexus pterygoideus v.ophthalmica inferior arac l ğ ile sinus cavernosus ile ba ğlant kurar bu ba ğ lant sayesinde y ü zde bulunan enfeksiyon beyin zar iltihab (menejit) veya beyin iltihab na neden o labilir. B. C RANIUM VENLER İ 3Venae cerebri: merkezi sinir sistemi venleri i ç er i sinde anlat lacakt r. 1. Venae cerebelli 2. Sinus durae matris 3. Vv.diploicae : Yass kafa kemiklerin iki laminas aras nda bulunurlar. Bu 4. venler meningeal venler ve duramater ve n sinuslar ile ba ğlant kurarlar. Bulunduklar yere g ö re isimlendirilirler. Bunlar; V.diploica frontalis a) V.diploica temporalis b) V.diploica occipitalis c) Frontal diploik venler v.supraorbitalis v e sinus sagittalis superior ile ba ğlant kurar. Temporal diploik venler sinus sphenopari etalis ve sinus transversus ile ba ğlant kurar. Oksipital diploik venler v.occipitalis, sinus transversus ya da confluens sinium ’ a a ç l r. Vv.emissariae 5. Kafatas nda bulunan deliklerden ge ç erek kafa i ç indeki venleri d ş ndaki ven lere ba ğlayan venlerdir. Bunlardan baz lar bulunmaz. V.emissaria mastoidea (sinus transversus ’ u v.auricularis posterior ya da v.occipitalise 1. ba ğlar) V.emissaria parietalis (diploik venler ile sinus sagittalis superior ’ u kafa derisi venlerine 2. ba ğlar) V.emi ssaria condylaris (sinus transversus ’ u boynun derin venlerine ba ğlar) 3. V.emissaria occipitalis (confluens sinium ’ u v.occipitalis ’ e ba ğlar). 4. Plexus venosus canalis hypoglossi (sinus sigmoideus ’ u v.vertebralis ve v.jugularis 5. internaya ba ğlar). Plexus venosus foraminis ovalis (sinus cavernosus ’ u plexus pterygoideus ’ a ba ğlar) 6. Plexus venosus caroticus internus (sinus cavernosus ’ u v.jugularis internaya ba ğlar). 7. C. BOYUN VENLER İ Bu venler ba ş ve y ü z ü n kan n drene eden venlerdir. V.jugularis externa 1. V.jugularis interna 2. V.vertebralis 3. 1. V.jugularis externa V .retromandibularis ile v.auricularis posterior parotis bezi i ç inde birle ş erek v.jugularis externa ’ y olu ş turur. Bu ven kafan n d ş k sm ile y ü z ü n derin yap lar n n ven ö z kan n toplar. Y ü zeyel ve derin faysa aras nda angulus mandibula hizas ndan clavicula ’ n n orta noktas na do ğru uzan r. Ve trigonum supraclaviculare ’ ye gelir ve yakla ş k clavicula ’ n n 5 cm yukar s nda derin fasyay delerek m.scalenus anterior ’ un ö n veya yan taraf nda v.subclavia ’ ya a ç l r. Ü st k s mda n.auricularis posterior ’ a paralel iken alt b ö l ü m ü n.transversus colli ve n.supraclavicularis anterior ’ u ç aprazlar. Biri v.subclavia ’ ya a ç ld ğ yerde di ğeri de yakla ş k 4clavicula ’ n n 4 c m yukar s nda iki ç ift kapaklar bulunur. Bu kapaklar fonksyo nel de ğildir. Bu kapaklar aras ndaki yer geni ş lemi ş ş ekildedir ve sinus ad n al r. Dallar : 1.v. jugularis anterior 2. V.transversa c ervicis; ayn isimli arterin da ğ ld ğ b ö lgenin ven ö z kan n toplar. Bazen v.subclavia ’ ya a ç labilir. 3. V.suprascapulari s; ayn isimli arterin da ğ ld ğ b ö lgenin ven ö z kan n toplar. Bazen v.subclavia ’ ya a ç labilir. 4.v.jugularis posterior KL İ N İ K B İ LG İ V.jugularis externa normalde boyunda deri alt nda g ö r ü lmez. VCS t kanmalar nda ya da kalp yetmezli ği gibi durumlarda ven i ç erisindeki bas n ç artaca ğ ndan v.jugularis externa geni ş ler ve deri alt nda belirginle ş ir. Ayr ca m ü zisyenlik gibi g ö ğü s i ç i bas nc n art r lmas zorunlu mesleklerde bu ven geni ş ler ve belirgin hale gelir. V.jugularis anterior , submandibular b ö lgeden ge len ince venlerin birle ş mesi ile olu ş ur. Boyunda y ü zeyel fa sya i ç erisinde a ş a ğ do ğru uzan r. Sternum ’ un yukar s nda spatium suprasternale ’ ye girer. Daha sonra lateralde m.sternocleidomastoideus ’ un alt na girer. Burada v.jugularis externa ya da v.subclavia ’ ya a ç l r. Genellikle sa ğ ve solda birer tane olmak ü zere iki adettir ama bazen ortada tek olarak ta bulunabilir. Sternum ’ un hemen yukar s nda her iki taraf n veni birle ş erek arcus venosus juguli ’ yi olu ş turur. Bu ven e larynx ’ in bir k s m venleri ile gl.th yroidea ’ n n venleri a ç labilir. V.jugularis anterior ’ da kapak ç k bulunmaz. 2. V.jugularis interna Boyunda bulunan en kal n vendir. Beynin t ü m ü ve y ü z ve boynun y ü zeyel yap lar n n t ü m ü n ü drene eder. V.jugularis interna ’ n n boyundaki projeksiyonunu kulak memesinden clavicula ’ n n medial ucuna ç ekilen bir ç izgili ile g ö sterilir. Bu ven sinus sigmoideus ’ un devam ş eklinde for.jugulareden ge ç erek ba ş lar. Ba ş lang ç k sm ndaki geni ş k sma bulbus superior vena jugularis denir. Boynun yan taraf nda ö nce a.carotis interna ’ n n sonrada a.carotis communis ’ in lateralinde bulunur. V.jugularis interna boyun k ö k ü nde v.subclavia ile birle ş erek v.b r a chiocephalica ’ y olu ş turur. Bu iki venin birle ş ti ği a ç ya angulus venosus denilir. Sonlanma yerinde bulbus inferior vena jugul aris bulunur. Ba ş lang ç ta a.carotis interna ’ n n arkas nda iken biraz a ş a ğ da ö n taraf nda n . glossopharyngeus ve n.hypoglossus bulunur. N.vagus arter ve venler beraber ayn k l f i ç ersinde bulunur (vagina c arotica). Y ü zeyelinde n.accessorius bulunur. Sa ğ taraf n veni sola g ö re daha kal nd r. Sonlanma yerinin yakla ş k 2.5 cm yukar s nda bir ç ift kapak ç k bulunur. Bu kapak ç klar fonksiyonel olup kan n geri ka ç ş na engel olurlar. Dallar ; Sinus petrosus inferior 1. V.facialis, y ü z ü n y ü zeyel venlerinde bahsedil di. 2. V.lingualis, dilin ven ö z kan n toplar ve os hyoideum yak nlar nda v.jugularis 3. internaya a ç l r. Vv.pharyngeales, plexus pharyngeus ’ tan ba ş lar ve v.jugularis internaya a ç l r. 4. V.thyroidea superior, larynx ve troid bezinden ald ğ ven ö z kan v.jugula ris internaya 5. drene eder. V.thyroidea media, yine larynx, trachea ve troid bezinden toplad ğ ven ö z kan 6. v.jugularis internaya drene eder. 3. V.vertebralis 5Plexus venosus vertebralis internus ’ un dallar atlas n ü zerinden ge ç erek trigonum suboccipitale ’ ye gelir ve burada v.vertebralis ’ i olu ş turur. A.vertebralis gibi foramen magnumdan ge ç mez. Atlas n for.transversarium ’ una girer ve di ğer boyun omurlar n n ayn deliklerinden a ş a ğ do ğru uzan r. Boyun k ö k ü nde v.brachiocephalica ’ n n son b ö l ü m ü n ü n arka k sm n a a ç l r. A ç lma yerinde bir ç ift kapak ç k bulunur . Dallar : V.vertebralis anterior 1. V.vertebralis accessoria 2. V.cervicalis profunda 3. Ü ST EKSTREM İ TE VENLER İ Ü st ekstremite kaslar ile birlikte anlat ld . V.subclavia Birinci kaburgan n medial kenar ndan c lavicula ’ n n s ternal ucuna kadar uzan r. V.jugularis interna ile birle ş erek v.brachiocephalica ’ y olu ş turur. Ö n taraf nda clavicula ve m.subclavius ile arka taraf nda a.subclavia ile kom ş udur. Genellikle sonlanma yerine 2.5 cm uza ğ nda bir ç itf kapak ç k bulunur. V.subc lavia ’ ya v.jugularis externa ve bazen v.jugularis anterior a ç l r. D. G Ö Ğ Ü S BO Ş LU Ğ U VENLER İ G ö ğü s duvar ve interkostal aral klardan gelen ven ö z kan v.azygos ’ a a ç l r. V.azygos ise v.cava superior ’ a a ç l r. V.CAVA SUPERI OR (VCS) V.brachiocephalica dex tra ve v.brachiocephalica sinistra ’ n n sternum ’ un hemen sa ğ taraf nda birle ş mesi ile olu ş ur. V ü cudun ü st yar s n n ven ö z kan n toplar ve sa ğ atriuma bo ş alt r. Uzunlu ğu7 cm, geni ş li ği 2 cm ’ dir. İ kinci k k rdak kaburga hizas nda pericardium ’ u deler ve peric ardium kesesi i ç ine girer. Kom ş ulu ğu Ö n tarafta sa ğ akci ğer ve akci ğerin ü zerini ö rten plevra Arkada, trachea, sa ğ n.vagus, akci ğer ve plevra Sa ğ tarafta sa ğ n.phrenicus, sa ğ plevra Sol taraf nda truncus brachiocephalicus ve aorta ascendens. V.brachioce phalica V.jugularis interna ve v.subclavia ’ n n sa ğda ve solda birle ş erek olu ş turdu ğu iki kal n venlerdir. V.cava superior ’ un sa ğda olmas nedeni ile sol v.brachiocephalica daha uzundur. V.brachiocephalica dextra Yakla ş k 2.5 c m uzunlu ğunda olup clavicul a ’ n n sternal ucunun arkas ndan ba ş lar ve 1.k k rdak kaburgan n biraz a ş a ğ s nda v.brachiocephalica sinistra ile birle ş erek v.cava superior ’ u olu ş turur. Truncus brachiocephalicus ’ un ö n ve sa ğ taraf nda bulunur. Sa ğ taraf nda apex pulmonis ve ikisi aras nda n.phrenicus ila plevra yer al r. V.vertebralis dextra, v.thoracica interna, v.th y roidea inferior ve ilk interkostal ven a ç l r. V .brachiocephalica sinistra 6Yakla ş k 6 cm uzunlu ğunda olup sol c lavicula ’ n n sternal ucunun arkas nda ba ş lar, manibrium sterni nin ü st yar s n n arkas ndan a ş a ğ do ğru uzan r ve sa ğ birinci kaburgan n biraz a ş a ğ s na kadar uzan r ve burada V.brachiocephalica dextra ile birle ş erek v.cava superior ’ u olu ş turur. Manibrium sterni ile aralar nda m.sternohyoideus, m.sternothyroideus ve timus bulunur. Arka taraf nda truncus brachiocephalicus, a.carotis communis sinistra ile a.subclavia sinistra, n.vagus ve n.phrenicus bulunur. V.brachiocephalica sinistra ’ ya a ç lan venler: v.thoracica interna, v.throidea inferior, v.intercostalis superior sinistra, v.pericardiaca, ve v.tymica a ç l r. V .azygos V.lumbalis ascendens dextra birinci ya da ikinci bel omuru hizas nda v.azygos ad n al r. Diafragman n crus dextrumunun d ş kenar ndan (bazen hiatus aorticus ’ dan ge ç er) ge ç erek g ö ğü s bo ş lu ğuna girer ve 4.g ö ğü s omuru hizas nda sa ğ akci ğer k ö k ü n ü n ü zerinden ge ç er ve VCS ’ un arka ü st k sm na a ç l r. Dallar : v.intercostales posteriores dextrae 1. v.subcostalis dextra 2. v.hemiazygos 3. vv.oesophageales 4. vv.mediastinales 5. vv.pericardiales 6. v.bronchialis dextra 7. Vv.in tercostales posteriores 1. v.intercostales posterior dextra v.brachiocephalica dextra ’ ya (genelde) ya da v .vertebralis ’ e a ç l r. 1. v.intercostales posterior sinistra ise v.brachiocephalica sinistra ’ ya ya da v. vertebralis ’ e a ç l r. Sol taraf n 2.,3, ve 4. v.intercostales posterior ’ lar birle ş erek v.intercostales superior sinistra ’ y olu ş tururlar. Bu ven yukar da v.brachiocephalica sinistra ’ ya a ş a ğ da v.hemiazygos accessoria ’ ya ba ğlan r. Sa ğ taraf n ilk 3 veya 4. yani 2, 3. ve bazen de 4. v.intercostales pos terior ’ lar birle ş erek v.intercostales superior dextra ’ y olu ş tururlar ve bu olu ş an ven v.azygos ’ a a ç l r. v.intercostales posterior ’ lar s rttan gelen r.dorsalis, plexus vertebralis ’ den gelen v.intervertebralis ’ ler ve medulla spinalis ’ den gelen r.spinali s ’ leri al r. Olu ş an bu interkostal venler kaburgalar n alt nda bulunan sulcus costa i ç er i sinde sinir ve arter ile birlikte bulunurlar. V.subcostalis: sa ğdaki v. subcostalis v.azygos ’ a soldaki v.hemiazygos ’ a a ç l r. V.hemiazygos Sol v.lumbalis ascendens diapragman n c r us sinistrumundan ge ç er ve g ö ğü s bo ş lu ğuna girer v.hemiazygos ad n al r. Dokuzuncu g ö ğü s omuru hizas na gelir ve v.azygos ’ a a ç l r. V.hemiazygos ’ a sol alt 4 veya 5 v.intercostales posterior ’ lar, v.subcostalis sinistra ve bir k s m vv.oesop hageales a ç l r. V.hemiazygos accessoria Omurgan n sol taraf nda uzan r. 4.-8.v.intercostalis posterior ’ lar al r. Yedinci g ö ğü s omurunu ç aprazlayarak sa ğ tarafa ge ç er ve burada v.azygos ’ a bazende v.hemiazygos ’ a a ç l r. KLIN İ K B İ LG İ 7V.azygos ve v.hemia zygos a ş a ğ da pelvis ve kar n bo ş lu ğu venleri ile yukar da interkostal venler arac l ğ ile mediastinal venler ile ba ğlant kurarlar. V.cava inferior ’ un t kanmas durumunda ven ö z kan v.azygos ya da v.hemiazygos arac l ğ ile VCS ’ a a ç l r (kava-kav anastom oz) . Vv.bronchiales Genellikle sa ğ v.bronchialis v.azygos ’ a, sol v.bronchialis ise v.intercostalis superior s i nistra ’ ya ya da v.hemiazygos accessoria ’ ya a ç l r. Vv.thoracica internae A.thoracica interna ile birlikte seyreder. Ba ş lang ç ta ç ift olan bu ven daha sonra (4.k k rdak kaburga hizas nda) birle ş erek tek bir ven olu ş ur. Her bir ven kendi taraf n v.brachiocephalica ’ s na a ç l r. KLIN İ K B İ LG İ V.thoracica interna sternum ’ un 2.5 cm lateralinde seyreder. Dolay s yla pericardium bo ş lu ğundan s v al n mas gere kti ği durumlarda bu durum unutul mamal d r!!!!!!!!!! Vv.thyroidea inferiores Sol v.thyroidea inferior v.brachiocephalica sinistra ’ ya, sa ğ v.thyroidea inferior ise v.brachiocephalica dextra ’ ya a ç l r. v.thyroidea inferior ile v. thyroidea superior ve v.thyroidea media aras nda ba ğlant lar vard r. v.thyroidea inferior ’ a ö zefagus, trakea ve larynks ’ in venleri a ç l r. Vv.columna vertebralis Columna vertebralis ve etraf ndaki kaslar , medulla spinalis ve zarlar n drene eden venlerdir. Omur g ö vdeleri nin ö n ve arcus vertebralar n arka taraf nda olu ş an pleksuslar (plexus venosus vertebralis externus anterior ve posterior) ile canalis vertebralis i ç ersinde olu ş an plexus venosus vertebralis internus vv.intervertebrales ’ e drene olur. Plexus venosus verteb ralis internus for.magnum yak n nda pleksuslar olu ş tururlar. Bu pleksuslar v.v e rtebralis ’ e a ç l rlar ve yukar da sinus occipitalis, plexus basillaris ve vv.emisseriae condylaris iel ba ğlant kurarlar. Ayn zamanda a ş a ğ da pelvis ven pleksuslar ile de ba ğl ant kurarlar. Vv.intervertebrales: Bu venler medulla spinalis ’ den dallar al r. Bu venler plexus venosus vertebralis externus ve internus ’ u drene ederler ve v.vertebralis, v.intercostalis, v.lumbalis ve v.sacralis lateralis ’ ler e a ç l r lar . KLIN İ K B İ LG İ Plexus venosus vertebralis internus ’ un hem a ş a ğ da pelvis venleri ile ba ğlant s hem de yukar da beyin venleri ile ba ğlant lar ndan dolay prostat kanseri gibi durumlar beyne metastaz (yay lma) yapabilir. E. KARIN VE PELV İ S VENLER İ 8VENA CAVA INFERIOR (VCI) Diaphragma ’ n n alt nda kalan sahan n ven ö z kan n toplayan geni ş bir vendir. 5.bel omuru hizas nda v.iliaca communis ’ lerin birle ş mesi sonucu olu ş ur. Aorta abdominalis ’ in sa ğ taraf nda seyreder. Diaphragma ’ da kendi ad yla bulunan delikten ge ç tikten sonra g ö ğü s bo ş lu ğuna girer ve perikardium kesesi i ç erisine girerek sa ğ atriuma a ç l r. Sa ğ atriuma a ç ld ğ yerde intra uterin hayatta aktif olan rudimenter bir kapak ç k bulunur (valvula venae cavae inferioris). Kom ş uluklar : Kar n bo ş lu ğunda ö n tarafta :a.iliaca communis dextra, a.testicularis, duodenum ’ un pars inferior ’ u, pancreas, ductus hepaticus communis, v.porta hepatis ve karaci ğerin arka y ü z ü ile kom ş udur. Arka tarafta: columna vertebralis, sa ğ m.psoas major, diaphragman n cus dextrum ’ u, sa ğ trunc us symppathicus, sa ğ gl.suprarenalis ve sa ğ ganglion coeliacum ile kom ş udur. Dallar : 1.Vv.lumbales 2.V.testicularis dextra (erkeklerde), v.ovarica dextra (kad nlarda). V.testicularis/ovarica sinistra v.renalis sinistra ’ ya a ç l r. 3. Vv.renalis 4. V.suprar enalis dextra , sol v.suprarenalis v.renalis sinistra ’ ya a ç l r. 5. Vv.phrenicae inferiores 6. Vv.hepaticae KLIN İ K B İ LG İ V.cava inferior (VCI) t kand ğ zaman v ü cudun alt b ö l ü m ü nden gelen ven ö z kan kan n kalbin sa ğ atriumuna d ö nebilmesi i ç in baz kollater al yollar (kava-kaval anastomozlar) ö nem kazan r b ö ylece ven ö z kan ö nce VCS ’ a sonra kalbe ula ş m ş olur. VCI v.renalis ’ lerin a ş a ğ s nda ba ğland ğ nda veya t kand ğ nda olu ş an kolletaral dola ş mlar: V.vertebralis ’ ler a ş a ğ da lumbal ve sakral venler ile VCI ’ a yukar da servikal, 1. oksipital ve serebral venler arac l ğ ile VCS ’ a a ç l r. V.lumbalis (VCI ’ un dallar ) ile v.lumbalis ascendes (sa ğdaki v.azygos ’ a ve soldaki 2. v.hemiazygos ’ a a ç l r) aras nda olu ş an anastomozlar V.thoracica lateralis, v.thoracoepigastrica ve v.epigastrica superficialis aras nda 3. V.epigastrica superior (V.thoracica interna ’ n n dal ) ile v.epigastrica inferior 4. (v.iliaca externa ’ n n dal ) aras nda olu ş an anastomozlar. VCI ’ un dallar : Vv.lumbales: Sa ğ tarafta ve sol tarafta 4 adet ven bulu nur. Sol taraf n venleri sa ğa 1. g ö re daha uzun olup aorta abdominalis ’ in arkas nda seyreder. Bu venlerin arka dallar bel b ö lgesinde bulunan kaslar , ö n tar nda bulunan dallar ise kar n ö n duvar n drene eder. Kar n ö n duvar n drene eden venleri v.epigast rica inferior ile anastomoz yapar. V.lumbalis ’ ler m.psoas major ’ un arkas ndan ge ç erek VCI ’ a ba ğlan rlar. 1.ve 2.v.lumbalis ’ ler v.lumbalis ascendens ’ e a ç labilir. Kural olarak 1.v.lumbalis VCI ’ a direkt a ç lmaz ya ikinci vene ya da v.lumbalis ascendens ’ e a ç l r. V.lumbalis ascendes m.psoas major ’ un arkas nda seyreder sa ğdaki ven v.azygos olarak soldaki ven v.hemiazygos olarak devam eder. Bu venin v.lumbalis ’ ler ile, v.iliaca communis ile ve v.iliolumbalis ile anastomozlar vard r. V.testicularis : testisin a rkas nda olu ş an ven pleksusu epididiymis ’ in arkas ndan gelen 2. dallar ile birle ş erek plexus pampiniformis denilen k vr nt l bir pleksus olu ş turur. Olu ş an bu yap yukar da 4 veya 5 adet ven ş eklinde anulus inguinalis profundus ’ tan 9ge ç er ve kar n bo ş lu ğuna gi rer. Sonra tek ven ş eklinde sa ğdaki dar bir a ç ile VCI ’ a soldaki ise dik bir a ç ile v.renalis sinistra ’ ya a ç l r. Bu venlerde kapak ç k bulunur. KLIN İ K B İ LG İ V.testicularis ’ lerde g ö r ü len varislere varicocele (varikosel) denir. Bu durum daha ç ok sol tara fta g ö r ü l ü r. Bunun birinci nedeni soldaki venin dik bir a ç ile v.renalis ’ e a ç lmas , ikinci nedeni ise solda bulunan kal n ba ğ rsa ğ n bir k sm olan colon descendensin dolu olmas nedeniyle arkas nda bulunan sol v.testicularis ’ i s k ş t rarak bas n ç art ş na neden olmas . V.ovarica: Erkeklerde bulunan v.testicularis ’ in kad nlardaki kar ş l ğ d r. Lig.latum uteri i ç inde ovarium ile tuba uterina ’ n n yak nlar nda ven ö z bir pleksus ş eklinde ba ş lar. D ö k ü ld ü ğü yerler v.testicularis gibidir. Hamilelik d ö nemimde ut erus venleri gibi ç ok b ü y ü rler. Vv.renales : Renal arterlerin ö n taraf nda bulunurlar. V.renalis sinistra v.renalis 3. dextra ’ dan daha uzundur. Sa ğdaki ven sola g ö re biraz daha a ş a ğ da VCI ’ a a ç l r. V.renalis sinistra v.testicularis (v.ovarica) sinistra ’ y , v .phrenica inferior sinistra ’ y ve v.suprarenalis sinistra ’ y al r. Vv.suprarenales : Glandula suprarenal bezlerin hilumlar nda ç karlar ve soldaki 4. v.renalis sinistra ’ ya sa ğdaki ise VCI ’ a a ç l r. Vv.phrenica inferiores : Ayn isimli arteri takip eder. Sa ğ ta raf n veni VCI ’ a sol 5. taraf n veni ise genellikle ç ifttir ve birisi v.renalis sinistra ’ ya di ğeri ise VCI ’ a a ç l r. Vv.hepaticae : Karaci ğerin i ç ersinde ba ş layan venler birle ş erek 3 b ü y ü k ven ş eklinde 6. VCI ’ a a ç l rlar. PELV İ S VE PER İ NE VENLER İ V.iliaca comm unis V.iliaca externa ve v.iliaca interna ’ n n art.sacroiliaca ’ n n ö n ü nde birle ş mesi ile olu ş ur. Her iki taraf n v.iliaca communis ’ i linea terminalis boyunca yukar arkaya do ğru uzan rlar ve 5.bel omurunun sa ğ taraf nda birle ş erek VCI ’ u olu ş tururlar. V.ilia ca communis dextra vertikal olarak uzan r, V.iliaca communis sinistra daha oblik uzan r ve sa ğdakine g ö re daha uzundur. V. iliaca communis ’ e v.iliolumbalis ve bazende v. sacralis lateralis a ç l r. V.iliaca communis sinistra ’ ya v .sacralis mediana a ç l r. V.iliaca interna For.suprapri f orme yak n nda ba ş lar ve a.iliaca interna ’ n n medialindedir. Linea terminalis ’ de v.iliaca externa ile birle ş erek v.iliaca communis ’ i olu ş turur. V.iliaca interna ’ n n dallar : 1. Vv.gluteales superiores 2. Vv.gluteales in ferior es 3. V.pudenda interna 4. Vv.obturatoriae 5. Vv.sacrales laterales 6. Vv.rectales mediae 7. Vv.vesicales 8. Vv.uterinae 9. Vv.vaginales V.iliaca externa V.femoralis lig.inguinale ’ nin alt ndan ge ç tikten sonra ad v.iliaca externa olur. 10V.iliaca externa ’ n n dallar : 1. V.epigastrica inferior 2. V.iliaca circumflexa iliaca profunda Sorular Soru 1 . V. thyroidea media a ş a ğ daki venlerden hangisine a ç l r? a . V. jugularis eksterna b . V. jugularis interna c . V. jugularis anterior d . V.brachiocephalica e . V.subclavia 2.V.testicularis sinistra a ş a ğ daki hangi vene a ç l r? a)v.cava inferior b)v.renalis c)v.iliaca communis d).v.iliaca externa e)v.porta hepatis 3.Diaphragma ’ n n alt nda kalan sahan n ven ö z kan n toplayan geni ş ven a ş a ğ dakilerden hangisidir? a) v.cava inferior b) v.cava superior c)v.iliaca communis d).v.iliaca externa e)v.porta hepatis 11