Türk Dili Yazılı Anlatım Türk Dili Ailemin ikinci ve ilk erkek çocuğuyum. YAZILI ANLATIMA BAĞLI YANLIŞLIKLAR •Anlamla İlgili Anlatım Bozuklukları •Dilbilgisiyle İlgili Anlatım Bozuklukları •Yazım Kurallarıyla İlgili Anlatım Bozuklukları •Noktalama İşaretleriyle İlgili Yanlışlıklar A. ANLAMLA İLGİLİ ANLATIM BOZUKLUKLARI Özenti Kullanımlar • Kendine iyi bak dostum. • Neler oluyor burada ? • Nasıl yani ? • Başın büyük belada! • Dehşet iyi film! • Nasıl gidiyor? • Korkarım, bu akşam eve geç dönecekler. • Saat dokuz gibi döneceğim. • Ağır çekim mi yavaş gösterim mi ? • Çay alır mısın ? • Duş yapsana ! • Kocaman bir alkış • Yalan konuşma!... Mantık Yanlışları • Hiç unutma arada bir hatırla… • Martıları sayarken hiç mi hayal kurmadık. • Yeniden sevedebilirim. • Kulakların değil kalbin çınlasın. • Masallara kanma kuşum, üzerse eller yorulursun. • Faydalar faydasız imkanlar imkansız. • Belli ki tırlamışım. • Tam 144 en güzel renk filli boyada • Ne kadar zulmetsen ah etmem sana/ Her iki cihanda gül kana kana. • Başbakan görevdeki kırk beş ayının hesabını verdi. • Talihsiz bir trafik kazası sonucu hayatını kaybetti. • Asiydim kardelen çiçeğinden / Bahar toprağına yüzünü süren. • Alıcı kılığındaki polisler çeteyi çökertti. Gereksiz Sözcükler • Beraber ıslandık yağan yağmurda • Ben senin beni sevebilme ihtimalini sevdim. • Ankara Hukuk Fakültesi ne zamandan beri var? • Kapalı spor salonunda konser varmış. • Lig, uzun bir maratondur. • Filmin sonu kötü bitti. • Dışarıdan ithal etmemeliyiz. • Ankara’ya taşınalı beri onu görmedim. • Yanımızdan hemen uzaklaşıverdi. • Zorla empoze etmemelisiniz. • Yaklaşım tarzınızı beğenmiyorum. • Milli takım tam bir görsel şölen sundu. • Başkan bu nedenden dolayı işine son verdi. • Bizim kalecinin uzun mesafeli atışı golü getirdi. • Ankara’da dayalı döşeli bir evi var. • Onun hep gereksiz hataları yüzünden bunlar başıma geldi. • Maç öncesi yoğun izdiham yaşandı. • Dün hava sıfırın altında eksi dört dereceydi Gereksiz Yardımcı Eylemler, Eylemsiler • Umut etmek • Kuşku etmek • Etki etmek • Yenilgi almak • Alkış almak • İzlemiş olmak • Konuşma yapmak • Bağış yapmak • Panik yapmak • Bekleme yapmak • Eylülde ay tutulması olacak. • Ankara bu kış bir başka güzel olmuş. • Yaklaşık olarak bu seminer üç saat sürecek. • Su bulanık hale geldi. • Akşamki seyrettiğim film mükemmeldi. Gereksiz Ekler • Adam başı beşer milyon toplandı. • Törende ikisi öğretmen, yirmi beş öğrenci görev aldı. • Başbakan, icraatlerini sıraladı. • Beni anlamamazlıktan geldi. • Rantiyeciler gene iş başında. • Geçtiğimiz bayramı hiç unutmadım. Yanlış Eylemler • Bu maçta da biz galip olduk. • Yeni zam, ağustos ayına ilave oldu. • Taraflar arasında mahkeme oldu. • Çete reisi tahliye oldu. • Enerji Bakanlığı’ndan tayin oldu. Anlam Belirsizliği • Arslan nasıl avlanır, bilemiyorum. • Müdire Hanım, bana kraliçe gibi davranıyor. • Kardeşiyle eşini öldüren kadın tutuklandı. • Yedi aylık işadamı sevgilisinden ayrıldı. • Çok düşünceli bir adam. • Deliler gibi, yazı bekliyoruz. Yanlış Sözcük Kullanımı • Bana yardım yapılmamasını sağladı. • Öteki kentler gibi bu kent de çirkin bir görüntüye büründü. • Bestelerindeki doğallık aşırı dikkat çekiciydi. • O hep taktir belgesi alırdı. • Sanatla bilim adamlığı aynı şey değildir. B. DİLBİLGİSİYLE İLGİLİ ANLATIM BOZUKLUKLARI Özne Yanlışları • Kitabın baskısı eylülde bitecek, ekimde piyasaya çıkacaktır. • Hiçbiri bana inanmamış, beni yalancılıkla suçlamıştı. • Kimse bir yere kıpırdamasın, yere yatsın. • Reşat Nuri’nin Çalıkuşu romanını bugün yazılmış gibi okuyorum, çağdaş mesajlarla doludur. Tümleç Yanlışları • Köylüye baskı yapıyor, sindirmeye çalışıyor. • Gönlünün derinliklerinde onu düşünüyor, şiirler yazıyordu gizlice. • Hafta sonu tatillerinde kardeşlerini ziyaret ediyor, hasret gideriyordu. Yüklem Eksikliği • Kursta test dağılımıyla ben, deneme sınavlarıyla da arkadaşım ilgileniyor. • Müzik konusunda ben onu, o da beni etkilemek istemez. • Bakanlık durağına geldiğimizde otobüste bir ben, bir de yaşlı adam kalmıştık. Tamlama Yanlışlıkları • Serüven ve tarihi romanlar okumayı severim. • Teknolojik ve işgücü yetersizliği ekonomiyi çökertir. • Ankara’ya ilk geldiğimde yüksek binalar ve caddelerin görkemiyle irkilmiştim. • Bu girişim sağlığa verdiğimiz önem ve kararlılığın bir ifadesidir. Eylemsi Yanlışlıkları • Ona buraya gelmeden önce mi, sonra mı telefon ettin. • Hangisinin başarılı, hangisinin başarılı olmadığını öğreneceğiz. 1. Zamir Belirsizliği : • Sınavı kazandığını duydum. 2. Bağlaçlarla İlgili Yanlışlıklar : • Ne Dubayi’yi ne de Honkong’u görmedim. 3. Zaman ve Kişi eki Uyumsuzluğu : • Çocuklar top oynuyor, biz yemek hazırlıyorduk • Önce komşular bize gelecek, sonra da biz onlara gidecekmişiz. 4. Çatı Uyumsuzluğu : • Okuldaki öğrenciler toplanıp pikniğe gidildi. 5. Ekeylem Eksikliği : • Sınavda Ali başarılı, Ayşe başarılı değilmiş. • Yoksul görünümlü biriydi bu. Boyu kısa, bedeni de pek biçimli değildi. 6. İyelik Ekinin Gereksiz Kullanılması : • Koskoca adam konuşmasını, çalışmasını, dinlemesini kısacası yaşamasını bilmiyor. UYGULAMALAR • İlk sabahın çayı açık olmalıydı. • Rüzgar bıçak gibi yüzüme çarptı. • Adamlar çok denizde kalmışlar. • Kitaplığında aşağı yukarı tam bin cilt kitap var. • Okumayı anormal seviyor. • Her dilin ayrı bir diyalektiği vardır. • İnsanları bilerek yaptıkları kazadan sorumlu tutamazsınız. • Televizyon seyretmesini çok seviyorum. • 14 aralık ortadoğu sorununun çözümü için önemli bir gün. • Eczahaneye uğramadan Hastahaneye gitme. • Yarışın tiyosunu kimden aldın? • Bir ozanın hakkı yenilebilir mi ( ) Yenilemez ( ) Yenemez ozanın hakkı ( ) Bunu koruyan ki güç vardır ( ) Dil ve zaman. • Bildiğim bazı ayrıntılar var ( ) ancak ( )bunları dillendiremiyorum. • Bir arzunuz isteğiniz var mı? • Komutan bağırdı tüfeeeek omuza! Metinlerde Anlatım Bozuklukları • Tekrar Yanlışları: Kısa yoldan hayata atılmak istiyordum.Üniversite sınavında DTCF’nin felsefe bölümünü kazandım.Okumanın zor olduğunu bildiğim için DTCF’yi okumak istemiyordum. Artık zorluklara katlanarak fakülteyi bitirmek istiyorum. • Tecrübe ve deneyimlerimiz sonucu bu karara vardık.( eşanlamlı ) • Denemeler her konuda yazılabilirler.(tekillik/çoğulluk) • Montaigne’nin ilginç bulduğum düşüncesi, ölümden korkmamak gerektiğiydi.(zaman) • Şu an halen 3. sınıf öğrencisiyim.(gereksiz sözcük) • Meselenin düşünsel tarafı.(tutarsızlık) • İnsan güzel bir şey söylemeli.(belirsizlik) • Hepimizin ortak sorunlarımız var.(ekler) YAZILI ANLATIM • Sözlü iletilere göre daha özenli hazırlanır.(Daha çok düşündürür.) • Ayrıntıların önemli olduğu durumlarda etkindir. • İletinin bozulma/değiştirilme olanağı yoktur. • Duygular daha geri plandadır. • Düzenlidir. ETKİLİ YAZMA • Yazı yalın ve kısa olmalıdır. • Anlaşılır olmalıdır. • Başlık konuyu içermelidir. • Giriş paragrafı : Konuyu tanıtmalı • Gelişme paragrafı : Düşünceleri sıraya koymalı • Sonuç paragrafı : Son yargıya ulaşmalıdır. • Üslup : Laubali olmayacak kadar samimi, soğuk olmayacak kadar resmi olunmalıdır. • Yazı, olumlu ifade kalıplarını içermelidir. Bu çözümün uygulanabileceğini düşünmek mantıklıdır. Bu çözümün uygulanabileceğini düşünmek mantıksız değildir. • Somut sözcükler seçiniz. İletişim aracı / telefon • Dil ekonomisinden yararlanın. Kötü yönetimden çok çekiyoruz Kötü yönetiliyoruz. • İmgelere yer veriniz ( Duygusal içerikli yazılarda örn. mektup,tebrik vb. ) • Terminolojiyi yerinde kulanınız. • Yazdığınız yazıyı en az üç kez okuyunuz. • Metni oluşturmadan önce bir taslak üzerinde çalışınız. • Devrik , “ki”li bileşik, “iç içe girişik” tümcelerden kaçınınız. • Duygularınızı yazılarınıza asla katmayınız. • Sayfa düzenine dikkat ediniz. 42/32 Konya-Isparta Kaynaklar: • Sıddık Akbayır, Dil ve Diksiyon, Akçağ Yayınları, Ankara, 2003. • Dr. Hasan Tutar, Ferit Ayyıldız, Örnekleriyle Mesleki Yazışma ve Rapor Hazırlama Teknikleri, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2006. • Dr.Kemal Ateş,Türk Dili, İmge Yayınları, Ankara, 2007. • Kamil Sönmez, Yazılı Anlatım Ders Notları.