Çocuk Sağlığı Ve Hastalıkları Yenidoğan Bebeğin bakımında Temel İlkeler YEN İ DO Ğ AN BEBE Ğİ N BAKIMINDA TEMEL İ LKELER Prof. Dr. Aytu ğ At c Mersin Ü niversitesi T p Fak ü ltesi Ç ocuk Sa ğ l ğ ve Hastal klar A.D.İ nsanlar n beklenen ya şam s ü releri ? bir ç ok ü lkede 70 y l ge ç mektedir. Do ğ um an ve do ğ umdan sonraki ilk ? g ü nler ya şam n kalitesini ö nemli şekilde etkilemektedir. Bu d ö nemde ya şanan sorunlar ve ? bunlar n sonu ç lar iyi bilinirse yenido ğ an bebe ğ in bak m daha bilin ç li bir şekilde yap labilir .Ü lkemizde be ş ya ş alt ö l ü mlerin %80’i ? ilk y lda, Bunun da yar s yenido ğ an d ö neminde, ? Yenido ğ an ö l ü mlerinin de %52’si ? ya şam n birinci g ü n ü nde meydana gelmektedir. Bu da yenido ğ an d ö neminin ne kadar ? ö nemli oldu ğ unu ortaya ç karmaktad r.Neonatal mortalite h z , geli şmi ş ü lkelerde bin canl ? do ğ umda 4-5, geli şmemi ş ü lkelerde 40-50’dir. Ü lkemizde binde 25 civar nda oldu ğ u tahmin ? edilmektedir. T ü rkiye’de her y l yakla ş k 1.5 milyon bebek ? d ü nyaya gelmekte, Bunlar n 57.000’i ilk y l i ç inde, 35.000’i ise ? yenido ğ an d ö neminde ö lmektedir. Yakla ş k 15.000 bebek ise ? do ğ duklar g ü n ö lmektedir. Ba şka bir deyi şle; Ü lkemizde her g ü n 96 yenido ğ an bebe ğ i ? ta ş yan bir u ç ak d üş mekte veya, Her y l 1999 y l nda ya şad ğ m z deprem ? felaketinde ö len vatanda şlar m z n iki kat kadar yenido ğ an bebek ö lmektedir. Bu dramatik tablonun etkili bir neonatal resusitasyon ve daha sonra bilin ç li bir bak m ile d ü zeltilmesi m ü mk ü nd ü r. Yenido ğ an bebe ğ in sa ğ l kl olabilmesinin ? vazge ç ilmez ko ş ulu annenin sa ğ l kl olmas d r. O halde yenido ğ an n bak m do ğ ar do ğ maz ? de ğ il, gebelik d ö neminde anne ve fetusun iyi ? izlenmesi riskli gebeliklerin saptanmas , ? g ü venli do ğ um ko şullar n n sa ğ lanmas , ? hatta gebelik ö ncesinde anne aday kad nlar n ? sa ğ l k kontrollerinin yap lmas ve gerekiyorsa tedavi edilmeleri ile ba şlar.Postnatal D ö nemde Bak m Do ğ um odas ndaki bak m ? Postnatal hastane bak m ? Evde bak m ?DO Ğ UM ODASINDAK İ BAKIM Do ğ um Odas n n Organizasyonu: Acil do ğ umlar i ç in her an haz r olmal , ? Elektif ko şullarda ç ocuk ekibine ö nceden haber ? verilmeli, Do ğ um ekibi ve bebek ekibi ayr olmal , ? Bebek ekibi her do ğ umdan ö nce bebe ğ e m ü dahale ? edilecek alan denetlemeli ve eksikleri gidermeli, Bebe ğ in konaca ğ yerde s t c , aspirat ö r, oksijen ? t ü pleri ve resusitasyon aletleri (ambu, maskeler, endotrakeal t ü pler, kateterler) kontrol edilmelidir. DO Ğ UM ODASINDAK İ BAKIM Do ğ um an ve neonatal resusitasyon Hipoterminin ö nlenmesi Bebek ç evresel fakt ö rlere ba ğ l olarak d ö rt şeklide s kaybeder: Kond ü ksiyon : cilde temas eden so ğ uk havlu vb. ? maddeler nedeniyle olu şan s kayb d r. Radyasyon: Is n n bebe ğ in etraf nda bulunan so ğ uk ? cisimlere do ğ ru akmas d r. Konveksiyon: Is n n so ğ uk havaya do ğ ru kayb d r. ? Evaporasyon: slak cildden suyun buharla şmas ile ? olur.DO Ğ UM ODASINDAK İ BAKIM Do ğ um an ve neonatal resusitasyon Bebe ğ in do ğ ar do ğ maz y kanmas Ö NER İ LMEZ . E ğ er bebek premat ü re ise termoreg ü lasyon yetene ğ i daha azd r.DO Ğ UM ODASINDAK İ BAKIM Hipoterminin etkileri: Oksijen t ü ketiminde artma, ? Vazokonstr ü ksiyon, ? Pulmoner vazokonstr ü ksiyon, ? Hipoksi, ? Metabolik asidoz, ? Glikojen depolar nda azalma, ? Apne, ? P ht la şma bozukluklar (yayg n damar i ç i p ht la şmas , ? intraventrik ü ler kanama, akci ğ er kanamas ), Hipotansiyon, ? Ciddi bradikardi, ? Ö L Ü M ?DO Ğ UM ODASINDAK İ BAKIM Yenido ğ an n Muayenesi Tam bir fizik muayene yap lmal , ? Nazogastrik sonda tak lmal , ? An ü s ü n a ç kl ğ kontrol edilmeli, ? Genital muayene ihmal edilmemeli, ? Plasenta do ğ um odas ndayken kontrol edilmelidir. ? G ö z proflaksisi ? K vitamini uygulamas ? Kimlik belirlenmesi ? Tarama testleri ?POSTNATAL HASTANE BAKIMI Anne-Bebek Ç iftinin Ayn Odada ? Kalmalar n n Sa ğ lanmas (Rooming in) G ü nl ü k Muayeneler ? G ö bek ve Cilt Bak m ? Beslenme ?4-6 AY BOYUNCA SADECE ANNE S Ü T Ü Bebe ğ in ayda 600-700 gram almas yeterliEVDE BAKIM Bebe ğ in Odas ? Banyo ? Periyodik Kontroller ? ilk kontrol muayenesi be şinci g ü n ü ge ç memelidir. tam fizik muayene ? sar l k kontrol ü ? hepatit a ş s ? a ş ve a ğ rl k kart ? ikinci kontrol 15. g ü nde yap lmal beslenme g ö zden ge ç irilmeli ? D vitamini (400 Ü nite/g ü n) ö nerilmeli ? Bir sonraki kontrol bebek bir ayl k oldu ğ unda yap lmal ? Daha sonra ayl k kontroller ö nerilmelidir. ?